ਏਵਂ ਕਥਯਤੋਰੇਵ ਹ੍ਯਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਭਯਭੀਤਯੋਃ । ਕੁਸ਼ੋ ਲਵਸ਼੍ਚ ਭਵਨਂ ਮਾਤੁਃ ਪ੍ਰਾਪਤੁਰੋਜਸਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਦੋਵੇਂ ਡਰ ਨਾਲ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਤਾਵਾਯਾਤੌ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਜਹਰ੍ष ਜਨਨੀ ਤਯੋਃ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪਰਿਰੇਭੇ ਨਿਜੌ ਸੁਤੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ; ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ।
ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪੁਚ੍ਛਗृਹੀਤੌ ਤੌ ਵਾਨਰੌ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਜਾਨਕੀ । ਹਨੂਮਂਤਂ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸਰ੍ਵਵੀਰਂ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜਦ ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਆਏ ਹਨ, ਉਹ ਹਨੂਮਾਨ, ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਸਾਰੇ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਲੱਗੀ।
ਜਹਾਸ ਪਾਸ਼ਬਦ੍ਧੌ ਤੌ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਵਰਾਂਗਨਾ । ਉਵਾਚ ਚ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਵਦਂਤੀ ਵਚਨਂ ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਇਸਤਰੀ, ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸ ਪਈ ਅਤੇ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।
ਪੁਤ੍ਰੌ ਪ੍ਰਮੁਂਚਤਂ ਕੀਸ਼ੌ ਮਹਾਵੀਰੌ ਮਹਾਬਲੌ । ਈਕ੍ਸ਼ਂਤੌ ਮਾਂ ਯਦਿ ਸ੍ਫੀਤੌ ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਯਾਗਂ ਕਰਿष੍ਯਤਃ
ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵਾਨਰ ਸਿਰਮੌਰ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਜੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਲ ਵੇਖਣਗੇ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਣਗੇ।
ਅਯਂ ਵੈ ਹਨੁਮਾਨ੍ਵੀਰੋ ਯੋ ਦਦਾਹ ਦਨੋਃ ਪੁਰੀਮ੍ । ਅਯਮਪ੍ਯृਕ੍ਸ਼ਰਾਜੋ ਹਿ ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਭੂਮਿਪਃ
ਇਹ ਹੈ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਬੜਾ ਬਹਾਦੁਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਹੈ ਰੀਛਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਵਿਧृਤੌ ਕੁਤ੍ਰ ਕਿਂ ਵਾ ਕृਤਮਨਾਦਰਾਤ੍ । ਪੁਚ੍ਛੇ ਯੁਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਧृਤੌ ਸ ਮਹਾਨ੍ਵਿਸ੍ਮਯੋऽਸ੍ਤਿ ਮੇ
ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਸ ਕਾਰਨ, ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਛ ਬੰਨ੍ਹ ਲਏ? ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਜੀਬ ਲੱਗੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਮਾਤੁਰ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਂ ਪੁਤ੍ਰਕੌ ਤਦਾ । ਊਚਤੁਰ੍ਵਿਨਯਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਮਹਾਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤੌ
ਮਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਤਃ ਕਸ਼੍ਚਨ ਭੂਪਾਲੋ ਰਾਮੋ ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਬਲੀ । ਤੇਨ ਮੁਕ੍ਤੋ ਹਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਭਾਲਪਤ੍ਰਃ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਃ
ਮਾਂ, ਇੱਕ ਬੜਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪੱਟੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਘੋੜਾ ਛੱਡਿਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰੈਵਂ ਲਿਖਿਤਂ ਮਾਤਰੇਕਵੀਰਾਪ੍ਰਸੂਰ੍ਮਮ । ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤੇ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤੁ ਨੋਚੇਤ੍ਪਾਦਤਲਾਰ੍ਚਕਾਃ
ਉਥੇ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਮਾਂ, ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੀ ਬਹਾਦੁਰ ਦਾ ਜਣਿਆ ਹਾਂ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਹੈ ਤਾਂ ਘੋੜਾ ਫੜ ਲਵੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਲਵੇ।
ਤਦਾ ਮਯਾ ਵਿਚਾਰੋ ਵੈ ਕृਤਃ ਸ੍ਵਾਂਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤੇ । ਭਵਤੀ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਕਿਂ ਨ ਵੀਰਸੂਃ ਕਿਂ ਨ ਵਾ ਭਵੇਤ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, ਹੇ ਪਤੀ ਵਤੀ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੋ, ਜਾਂ ਬਹਾਦੁਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਹੈ?
ਧਾਰ੍ष੍ਟ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭੂਪਸ੍ਯ ਗृਹੀਤੋऽਸ਼੍ਵੋ ਮਯਾ ਬਲਾਤ੍ । ਜਿਤਂ ਕੁਸ਼ੇਨ ਵੀਰੇਣ ਸੈਨ੍ਯਂ ਤਤ੍ਪਾਤਿਤਂ ਰਣੇ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘੋੜਾ ਫੜ ਲਿਆ। ਕੁਸ਼ ਨੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਕੁਟੋऽਯਂ ਭੂਮਿਪਤੇਰ੍ਜਾਨੀਹਿ ਪਤਿਦੇਵਤੇ । ਅਯਮਪ੍ਯਨ੍ਯਵੀਰਸ੍ਯ ਪੁष੍ਕਲਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਹ ਰਾਜੇ ਦਾ ਤਾਜ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਵੋ ਹੇ ਪਤੀ ਵਤੀ। ਇਹ ਦੂਜੇ ਬਹਾਦੁਰ ਪੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਤਾਜ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਜਾਨੀਹਿ ਮੁਕੁਟਂ ਤ੍ਵਨ੍ਯਂ ਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ । ਅਸ਼੍ਵੋऽਯਂ ਮੇ ਮਨੋਹਾਰੀ ਕਾਮਯਾਨੋ ਹਿ ਭੂਪਤੇਃ
ਇਹ ਦੂਜਾ ਤਾਜ ਵੀ ਪਹਿਚਾਣ ਲਵੋ, ਜੋ ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਘੋੜਾ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ।
ਆਰੋਹਣਾਯ ਮਦ੍ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਜਾਨੀਹਿ ਬਲਿਨੋ ਵਰੇ । ਇਮੌ ਕੀਸ਼ੌ ਮਯਾ ਰਂਤੁਮਾਨੀਤੌ ਬਲਿਨਾਂ ਵਰੌ
ਮੇਰੇ ਬਲਵਾਨ ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਵੋ ਹੇ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ। ਇਹ ਦੋ ਵਾਨਰ ਮੈਂ ਖੇਡ ਵਾਸਤੇ ਲਿਆਏ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਹਨ।
ਕੌਤੁਕਾਰ੍ਥਂ ਤਵੈਵੈਤੌ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਰਕੌ । ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਾਨਕੀ ਪਤਿਦੇਵਤਾ
ਤੁਹਾਡੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਨਕੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ—
ਜਗਾਦ ਪੁਤ੍ਰੌ ਤੌ ਵੀਰੌ ਮੋਚਯੇਥਾਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਸੀਤੋਵਾਚ। ਯੁਵਾਭ੍ਯਾਮਨਯਃ ਸृष੍ਟੋ ਹृਤੋ ਰਾਮਹਯੋ ਮਹਾਨ੍
—ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ।' ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਰਾਮ ਦਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਘੋੜਾ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਲੈ ਗਏ।'
ਅਨੇਕੇ ਪਾਤਿਤਾ ਵੀਰਾ ਇਮੌ ਬਦ੍ਧੌ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰੌ । ਪਿਤੁਸ੍ਤਵ ਹਯੋ ਵੀਰੋ ਯਾਗਾਰ੍ਥਂ ਮੋਚਿਤੋऽਮੁਨਾ
ਕਈ ਬਹਾਦਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਇਹ ਦੋ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਬੰਨ੍ਹ ਲਏ ਗਏ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਘੋੜਾ ਉਸ ਨੇ ਯੱਗ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਹृਤਵਂਤੌ ਕਿਂ ਵਾਜਿਨਂ ਮਖਸਤ੍ਤਮੇ । ਮੁਂਚਤਂ ਪ੍ਲਵਗਾਵੇਤੌ ਮੁਂਚਤਂ ਵਾਜਿਨਾਂ ਵਰਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਵੀ ਇਸ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋਕ ਰੱਖਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਦੋ ਵਾਨਰ ਛੱਡ ਦਿਓ ਜਾਂ ਘੋੜਾ ਛੱਡ ਦਿਓ।
ਕ੍ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਾਂ ਭੂਪਤੇਰ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਪਰਕੋਪਨਃ । ਜਨਨ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਊਚਤੁਸ੍ਤਾਂ ਬਲਾਨ੍ਵਿਤੌ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਜਲਦੀ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ। ਮਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤਾਕਤਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਧਰ੍ਮੇਣ ਤਂ ਭੂਪਂ ਜਿਤਵਂਤੌ ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਨਾਸ੍ਮਾਕਮਨਯੋਰ੍ਭਾਵਿ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਧਰ੍ਮੇਣ ਯੁਧ੍ਯਤਾਮ੍
ਅਸੀਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਸਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਵਲੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਅਸੀਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਲੜੇ ਹਾਂ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਨਾ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਸ੍ਮਾਕਂ ਪਠਤਾਂ ਪੁਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ।
ਕਣ੍ਵਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਕੇਵਾਹਂ ਧृਤ੍ਵਾ ਯਾਗਕ੍ਰਿਯੋਚਿਤਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸੁਤਃ ਸ੍ਵਪਿਤ੍ਰਾਪਿ ਯੁਧ੍ਯੇਦ੍ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾਪਿ ਚਾਨੁਜਃ
ਕਣ੍ਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਯਜਨ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵੀ।
ਗੁਰੁਣਾ ਸ਼ਿष੍ਯ ਏਵਾਪਿ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨੋ ਪਾਪਸਂਭਵਃ । ਤ੍ਵਦਾਜ੍ਞਾਤੋ ऽਧੁਨਾ ਚਾਵਾਂ ਦਾਸ੍ਯਾਵੋ ਹਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਵਧੀਆ ਘੋੜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ।
ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਵਃ ਕੀਸ਼ਾਵੇਤੌ ਹਿ ਕਰਿष੍ਯਾਵੋ ਵਚਸ੍ਤਵ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਵੀਰੌ ਗਤੌ ਰਣੇ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰੌ
ਅਸੀਂ ਇਹ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਬੀਰ ਬੰਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਗਏ।
ਅਮੁਂਚਤਾਂ ਹਯਂ ਚਾਪਿ ਹਯਮੇਧਕ੍ਰਿਯੋਚਿਤਮ੍ । ਸੀਤਾਦੇਵੀ ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੈਨ੍ਯਂ ਨਿਪਾਤਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਘੋੜਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਯਜਨ ਲਈ ਠੀਕ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਫੌਜ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਂ ਮਨਸਾ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਭਾਨੁਮੈਕ੍ਸ਼ਤ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਯਦ੍ਯਹਂ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਰਘੁਨਾਯਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਲ ਗਵਾਹ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੇ ਮੈਂ ਮਨ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਹੀ ਸਿਮਰਦੀ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ—
ਭਜਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਂ ਮਨਸਾ ਤਰ੍ਹਿ ਜੀਵੇਦਯਂ ਨृਪਃ । ਸੈਨ੍ਯਂ ਚਾਪਿ ਮਹਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਨ੍ਨਾਸ਼ਿਤਮਿਦਂ ਬਲਾਤ੍
—ਤਾਂ ਇਹ ਰਾਜਾ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੇ, ਤੇ ਇਹ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਵੀ, ਜੋ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਜੀਉਂਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।'
ਪੁਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਤੁ ਜੀਵੇਤ ਮਤ੍ਸਤ੍ਯਾਜ੍ਜਗਤਾਂਪਤੇ । ਇਤਿ ਯਾਵਦ੍ਵਚੋ ਬ੍ਰੂਤੇ ਜਾਨਕੀਪਤਿਦੇਵਤਾ
'ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋ ਜਾਣ।' ਜਦ ਤਕ ਜਾਨਕੀ, ਪਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖ ਰਹੀ ਸੀ—
ਤਾਵਦ੍ਬਲਂ ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਜੀਵਿਤਂ ਰਣਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜੀਉਂਦੀ ਹੋ ਗਈ।