ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਪਤਿਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਰਥਃ ਪ੍ਰਵਰੋ ਨृਪਃ । ਪ੍ਰਯਯੌ ਮਣਿਨਾ ਸृष੍ਟੇ ਰਥੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਮਹਾਦ੍ਭੁਤੇ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਰਵਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਸੁਰਥਾ, ਜੜਾਵ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਪੁष੍ਕਲਸ੍ਤੁ ਰਣੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਾਤਿਤਃ ਸ ਵਿਚਾਰਯਨ੍ । ਲਵਂ ਯਯੌ ਤਦਾ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਮਹਾਵੀਰਬਲੋਨ੍ਨਤਮ੍
ਪੁਸ਼ਕਲ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਸੋਚ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਲਵ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸੁਰਥਃ ਕੁਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਬਾਣਾਨ੍ਮੁਂਚਨ੍ਨਨੇਕਧਾ । ਵ੍ਯਥਯਾਮਾਸ ਸਮਰੇ ਮਹਾਵੀਰਸ਼ਿਰੋਮਣਿਃ
ਸੁਰਥਾ, ਕੁਸ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਕਈ ਤੀਰ ਛੱਡੇ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਮੋਤੀ, ਕੁਸ਼ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਸੁਰਥਂ ਵਿਰਥਂ ਚਕ੍ਰੇ ਬਾਣੈਰ੍ਦਸ਼ਭਿਰੁਚ੍ਛਿਖੈਃ । ਧਨੁਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤਰਸਾ ਸੁਦृਢਂ ਗੁਣਪੂਰਿਤਮ੍
ਕੁਸ਼ ਨੇ ਦੱਸ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰਥਾ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਚੰਗੀ ਤਾਰ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਸਂਹਾਰੈਃ ਕ੍ਸ਼ੈਪਣੈਃ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸ਼ੇਪਣੈਃ । ਅਭਵਤ੍ਤੁਮੁਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵੀਰਾਣਾਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਉਲਟ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਨਾਲ, ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜੰਗ ਹੋਇਆ।
ਅਤ੍ਯਂਤਂ ਸਮਰੋਦ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਸੁਰਥੇ ਦੁਰ੍ਜਯੇ ਨृਪੇ । ਕੁਸ਼ਃ ਸਂਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਕਿਂਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਣੇ ਮਯਾ
ਜਦੋਂ ਸੁਰਥਾ, ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਕੁਸ਼ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਨਿਸ਼ਿਤਂ ਘੋਰਂ ਸਾਯਕਂ ਸਮੁਪਾਦਦੇ । ਹਨਨਾਯ ਨृਪਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਹਾਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਕੁਸ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਤਿੱਖਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਤਮਾਗਤਂ ਸ਼ਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਲਾਨਲਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ । ਛੇਤ੍ਤੁਂ ਮਤਿਂ ਚਕਾਰਾਸ਼ੁ ਤਾਵਲ੍ਲਗ੍ਨੋ ਮਹਾਸ਼ਰਃ
ਉਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਕਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਝੱਟ ਉਸਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੀਰ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਮੁਮੂਰ੍ਚ੍ਛ ਸਮਰੇ ਵੀਰੋ ਮਹਾਵੀਰਬਲਸ੍ਤਤਃ । ਪਪਾਤ ਸ੍ਯਂਦਨੋਪਸ੍ਥੇ ਸਾਰਥਿਸ੍ਤਮੁਪਾਹਰਤ੍
ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਦੀ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸੁਰਥੇ ਪਤਿਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਸ਼ਂ ਜਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤ੍ਰਾਸਯਂਤਂ ਵੀਰਗਣਾਨਿਯਾਯ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ
ਸੁਰਥਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ ਹਨੂਮਾਨ ਆਇਆ, ਜੋ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਸਮੀਰਸੂਨੁਂ ਪ੍ਰਬਲਮਾਯਾਂਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਾਨਰਮ੍ । ਜਹਾਸ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਦਂਤਾਨ੍ਕੋਪਯਨ੍ਨਿਵ ਤਂ ਕ੍ਰੁਧਾ
ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੁਸ਼ ਹੱਸ ਪਿਆ, ਦੰਦ ਵਿਖਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਉਵਾਚ ਚ ਹਨੂਮਂਤਮੇਹਿ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਸਂਮੁਖਮ੍ । ਭੇਤ੍ਸ੍ਯੇ ਬਾਣਸਹਸ੍ਰੇਣ ਮृਤੋ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਯਾਮਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਮਰੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇਂਗਾ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਨੁਮਾਞ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸੂਨੁਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਸ੍ਵਾਮਿਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਧਾਵਿਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਬੇਟਾ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਸ਼ਾਲਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਤਰਸਾ ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਸ਼ਤਸ਼ਾਖਿਨਮ੍ । ਕੁਸ਼ਂ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸਂਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯਯੌ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਮਹਾਬਲਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਲ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸੌਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸਨ, ਉਖਾੜ ਲਿਆ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਸੀਨੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਲੜਨ ਲਈ ਵਧਿਆ।
ਸ਼ਾਲਹਸ੍ਤਂ ਸਮਾਯਾਂਤਂ ਹਨੂਮਂਤਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ੁਰਪ੍ਰੈਰ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਹृਦਿ ਚਂਦ੍ਰੋਪਮੈਰ੍ਬਲੀ
ਜਦੋਂ ਹਨੂਮਾਨ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਸਾਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕੁਸ਼ ਨੇ ਚੰਨਣ ਵਰਗੇ ਤਿੰਨ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ ਨੂੰ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਬਾਣਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤਰਸਾ ਕੁਸ਼ੇਨ ਬਲਸ਼ਾਲਿਨਾ । ਸ਼ਾਲੇਨ ਹृਦਿ ਸਂਜਘ੍ਨੇ ਦਂਤਾਨ੍ਨਿष੍ਪਿष੍ਯ ਮਾਰੁਤਿਃ
ਕੁਸ਼ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਭਿੰਨ ਲਏ ਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਾਲਾਹਤਸ੍ਤਦਾ ਬਾਲਃ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨਾਕਂਪਤ ਸ੍ਮਯਾਤ੍ । ਤਦਾ ਵੀਰਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਾਲ੍ਯਤਃ
ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿਲਿਆ, ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਉਸ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ ਸ਼ਾਲੇਨ ਹਤੋ ਵੀਰਃ ਸਂਹਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮਾਦਦੇ । ਸਂਹਨ੍ਤੁਂ ਵੈਰਿਣਂ ਕੋਪਾਤ੍ਕੁਸ਼ਃ ਸ ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਤੇ, ਹੀਰੋ ਕੁਸ਼, ਜੋ ਉੱਚੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਾਰ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਸਂਹਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਕੁਸ਼ਮੋਚਿਤਮ੍ । ਦਧ੍ਯੌ ਰਾਮਂ ਸ੍ਵਮਨਸਾ ਭਕ੍ਤਵਿਘ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਕਮ੍
ਕੁਸ਼ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਦਾ ਮੁਕ੍ਤਂ ਕੁਸ਼ੇਨਾਸ਼ੁ ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਂ ਹृਦਿ ਮਾਰੁਤੇਃ । ਲਗ੍ਨਂ ਮਹਾਵ੍ਯਥਾਕਾਰਿ ਤੇਨ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਿਤਃ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਕੁਸ਼ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਲੱਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦਰਦ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੁ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਲਵਂਗਂ ਬਲਸਂਯੁਤਃ । ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਸਾਯਕੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ ਸੈਨ੍ਯਂ ਤਤ੍ਸਕਲਂ ਮਹਤ੍
ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਬਾਣਾਯੁਤੈਰ੍ਭਗ੍ਨਂ ਬਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਰਣਾਂਗਣੇ । ਪਲਾਯਨਪਰਂ ਜਾਤਂ ਚਤੁਰਂਗਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਟੁੱਟ ਗਈ ਤੇ ਚੌਕੜੀ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ ਭੱਜਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਤਦਾ ਕਪਿਪਤਿਃ ਕੋਪਾਤ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਕ੍ਸ਼ਕੋ ਮਹਾਨ੍ । ਅਭ੍ਯਧਾਵਨ੍ਨਗਾਨ੍ਨੈਕਾਨੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਕੁਸ਼ਮੁਦ੍ਭਟਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਰਾਖੇ ਸਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਕੁਸ਼ ਵਲ ਵਧੇ।
ਕੁਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਚਿਚ੍ਛੇਦ ਲੀਲਯਾ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਗਾਨ੍ । ਪੁਨਰਪ੍ਯਾਗਤਾਨ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤਰਸਾ ਬਲੀ
ਕੁਸ਼ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਰੁੱਖ ਮੁੜ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨੇਕਬਾਣਵ੍ਯਥਿਤਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਮਰਾਂਗਣੇ । ਜਗ੍ਰਾਹ ਪਰ੍ਵਤਂ ਘੋਰਂ ਕੁਸ਼ਮਸ੍ਤਕਮਧ੍ਯਤਃ
ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਕਈ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਪਹਾੜ ਫੜਿਆ ਤੇ ਉਹ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਕੁਸ਼ਸ੍ਤਂ ਨਗਮਾਯਾਂਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਬਾਣੈਰਨੇਕਧਾ । ਨਿष੍ਪਿਪੇष ਚਕਾਰਾਸ਼ੁ ਮਹਾਰੁਦ੍ਰਾਂਗਯੋਗ੍ਯਤਾਮ੍
ਕੁਸ਼ ਨੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਈ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤਨ੍ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਾਲੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ । ਜਯਾਸ਼ਾਪ੍ਰਤਿਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤੋ ਬਭੂਵ ਸਮਰਾਂਗਣੇ
ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁਸ਼ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਮੁੱਕ ਗਈ।
ਰਣਮਧ੍ਯੇ ਦੁਰਾਕ੍ਰਾਂਤਂ ਕੁਸ਼ਂ ਲਾਂਗੂਲਤਾਡਕਮ੍ । ਅਤ੍ਯਮਰ੍षੀਰੁषਾਕ੍ਰਾਂਤਸ੍ਤਂ ਹਂਤੁਂ ਨਗਮਾਦਦੇ
ਜੰਗ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕੁਸ਼, ਜਿਸਨੂੰ ਹਰਾ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਹਂਤੁਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਾਦਰਾਤ੍ । ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਬਹੁਭਿਃ ਸਾਯਕੈਃ ਸ਼ਿਤਪਰ੍ਵਭਿਃ
ਕੁਸ਼ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸੁਗਰੀਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰ ਮਾਰੇ।
ਸ ਤਾਡਿਤੋ ਬਹੁਵਿਧੈਃ ਸ਼ਰੈਃ ਪੀਡਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਕੁਸ਼ਂ ਹਂਤੁਂ ਸਮਾਰਬ੍ਧੋ ਯਯੌ ਸ਼ਾਲਂ ਸਮਾਦਦੇ
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੁਗਰੀਵ, ਕੁਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।