ਸਾਵਧਾਨੋ ਭਵਾਨਤ੍ਰ ਭਵਤੁ ਪ੍ਰਧਨਾਂਗਣੇ । ਪਾਤਯਾਮਿ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਸਦ੍ਯ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸ਼ਰਾਸਨੇ
ਜੰਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਸ਼ਰਂ ਸਂਰੋਪਯਾਮਾਸ ਘੋਰਂ ਕਾਲਾਨਲਪ੍ਰਭਮ੍ । ਲਕ੍ਸ਼ੀਕृਤ੍ਯ ਰਿਪੋਰ੍ਵਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਪੁਲਂ ਕਠਿਨਂ ਮਹਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਡਰਾਉਣਾ, ਕਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਵੱਡੇ, ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸੀਨੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।
ਤਂ ਸਂਧਿਤਂ ਸ਼ਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਕੋਪਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ । ਮੁਮੋਚ ਬਾਣਾਨ੍ਨਿਸ਼ਿਤਾਨ੍ਕੁਸ਼ਤ੍ਵਗ੍ਭੇਦਕਾਰਕਾਨ੍
ਉਹ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵੀ ਚੀਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਸ ਬਾਣੋ ਹृਦਯਂ ਤਸ੍ਯ ਭੇਤ੍ਤੁਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਚਚਾਲ ਵੈ । ਘੋਰਰੂਪੋ ਵਹ੍ਨਿਸਮਆਸ਼ੀਵਿषਵਦੁਚ੍ਛ੍ਵਸਨ੍
ਉਹ ਤੀਰ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਚੀਰਣ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਕਦਾ ਤੇ ਜਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਫੁਫਕਾਰਦਾ।
ਸ ਬਾਣੋ ਨृਪਵਰ੍ਯੇਣ ਰਾਮਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾਸ਼ੁਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਕੁਸ਼ਮੁਕ੍ਤਂ ਸ ਸਾਯਕਂ ਸ਼ਿਤਪਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾ ਕੇ, ਕੁਸ਼ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾਤ੍ਯਂਤਂ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤਃ ਕੁਸ਼ੋ ਬਾਣਸ੍ਯ ਕृਂਤਨਾਤ੍ । ਅਪਰਂ ਸਾਯਕਂ ਚਾਪੇ ਦਧਾਰ ਸ਼ਿਤਪਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਸ ਤੀਰ ਦੇ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਇਕ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ।
ਸ ਯਾਵਤ੍ਤਦੁਰੋ ਭੇਤ੍ਤੁਂ ਕਰੋਤਿ ਚ ਬਲੋਦ੍ਧੁਰਃ । ਤਂ ਤਾਵਦਚ੍ਛਿਨਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਰਂ ਕਾਲਾਨਲਪ੍ਰਭਮ੍
ਜਦ ਤਾਕਤਵਰ ਕੁਸ਼ ਉਹ ਤੀਰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਲੱਗਾ, ਤਦ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੀਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਕੁਸ਼ੋ ਮਾਤृਪਾਦੌ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਰੋषਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਤृਤੀਯਂ ਚਾਪਕੇ ਸ੍ਵੀਯੇ ਦਧਾਰ ਸ਼ਰਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਫਿਰ ਕੁਸ਼, ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਤੀਜਾ ਅਜੀਬ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਤਮਪਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁਂ ਬਾਣਂ ਸਮਾਦਦੇ । ਤਾਵਦ੍ਵਿਦ੍ਧਃ ਸ਼ਰੇਣਾਸੌ ਪਪਾਤ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਵੀ ਉਹ ਤੀਰ ਕੱਟਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਤੀਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਤੀਰ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਮਹਾਨਾਸੀਚ੍ਛਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤੇ । ਜਯਮਾਪਕੁਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਵਬਾਹੁਬਲਦਰ੍ਪਿਤਃ
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੇ ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਹੋਇਆ। ਉੱਥੇ ਕੁਸ਼ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਜਿੱਤ ਦਾ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਬੈਠਾ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਪਤਿਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਰਥਃ ਪ੍ਰਵਰੋ ਨृਪਃ । ਪ੍ਰਯਯੌ ਮਣਿਨਾ ਸृष੍ਟੇ ਰਥੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਮਹਾਦ੍ਭੁਤੇ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਰਵਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਸੁਰਥਾ, ਜੜਾਵ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਪੁष੍ਕਲਸ੍ਤੁ ਰਣੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਾਤਿਤਃ ਸ ਵਿਚਾਰਯਨ੍ । ਲਵਂ ਯਯੌ ਤਦਾ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਮਹਾਵੀਰਬਲੋਨ੍ਨਤਮ੍
ਪੁਸ਼ਕਲ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਸੋਚ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਲਵ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸੁਰਥਃ ਕੁਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਬਾਣਾਨ੍ਮੁਂਚਨ੍ਨਨੇਕਧਾ । ਵ੍ਯਥਯਾਮਾਸ ਸਮਰੇ ਮਹਾਵੀਰਸ਼ਿਰੋਮਣਿਃ
ਸੁਰਥਾ, ਕੁਸ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਕਈ ਤੀਰ ਛੱਡੇ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਮੋਤੀ, ਕੁਸ਼ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਸੁਰਥਂ ਵਿਰਥਂ ਚਕ੍ਰੇ ਬਾਣੈਰ੍ਦਸ਼ਭਿਰੁਚ੍ਛਿਖੈਃ । ਧਨੁਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤਰਸਾ ਸੁਦृਢਂ ਗੁਣਪੂਰਿਤਮ੍
ਕੁਸ਼ ਨੇ ਦੱਸ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰਥਾ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਚੰਗੀ ਤਾਰ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਸਂਹਾਰੈਃ ਕ੍ਸ਼ੈਪਣੈਃ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸ਼ੇਪਣੈਃ । ਅਭਵਤ੍ਤੁਮੁਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵੀਰਾਣਾਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਉਲਟ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਨਾਲ, ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜੰਗ ਹੋਇਆ।
ਅਤ੍ਯਂਤਂ ਸਮਰੋਦ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਸੁਰਥੇ ਦੁਰ੍ਜਯੇ ਨृਪੇ । ਕੁਸ਼ਃ ਸਂਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਕਿਂਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਣੇ ਮਯਾ
ਜਦੋਂ ਸੁਰਥਾ, ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਕੁਸ਼ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਨਿਸ਼ਿਤਂ ਘੋਰਂ ਸਾਯਕਂ ਸਮੁਪਾਦਦੇ । ਹਨਨਾਯ ਨृਪਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਹਾਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਕੁਸ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਤਿੱਖਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਤਮਾਗਤਂ ਸ਼ਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਲਾਨਲਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ । ਛੇਤ੍ਤੁਂ ਮਤਿਂ ਚਕਾਰਾਸ਼ੁ ਤਾਵਲ੍ਲਗ੍ਨੋ ਮਹਾਸ਼ਰਃ
ਉਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਕਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਝੱਟ ਉਸਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੀਰ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਮੁਮੂਰ੍ਚ੍ਛ ਸਮਰੇ ਵੀਰੋ ਮਹਾਵੀਰਬਲਸ੍ਤਤਃ । ਪਪਾਤ ਸ੍ਯਂਦਨੋਪਸ੍ਥੇ ਸਾਰਥਿਸ੍ਤਮੁਪਾਹਰਤ੍
ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਦੀ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸੁਰਥੇ ਪਤਿਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਸ਼ਂ ਜਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤ੍ਰਾਸਯਂਤਂ ਵੀਰਗਣਾਨਿਯਾਯ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ
ਸੁਰਥਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ ਹਨੂਮਾਨ ਆਇਆ, ਜੋ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਸਮੀਰਸੂਨੁਂ ਪ੍ਰਬਲਮਾਯਾਂਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਾਨਰਮ੍ । ਜਹਾਸ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਦਂਤਾਨ੍ਕੋਪਯਨ੍ਨਿਵ ਤਂ ਕ੍ਰੁਧਾ
ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੁਸ਼ ਹੱਸ ਪਿਆ, ਦੰਦ ਵਿਖਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਉਵਾਚ ਚ ਹਨੂਮਂਤਮੇਹਿ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਸਂਮੁਖਮ੍ । ਭੇਤ੍ਸ੍ਯੇ ਬਾਣਸਹਸ੍ਰੇਣ ਮृਤੋ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਯਾਮਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਮਰੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇਂਗਾ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਨੁਮਾਞ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸੂਨੁਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਸ੍ਵਾਮਿਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਧਾਵਿਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਬੇਟਾ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਸ਼ਾਲਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਤਰਸਾ ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਸ਼ਤਸ਼ਾਖਿਨਮ੍ । ਕੁਸ਼ਂ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸਂਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯਯੌ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਮਹਾਬਲਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਲ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸੌਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸਨ, ਉਖਾੜ ਲਿਆ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਸੀਨੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਲੜਨ ਲਈ ਵਧਿਆ।
ਸ਼ਾਲਹਸ੍ਤਂ ਸਮਾਯਾਂਤਂ ਹਨੂਮਂਤਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ੁਰਪ੍ਰੈਰ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਹृਦਿ ਚਂਦ੍ਰੋਪਮੈਰ੍ਬਲੀ
ਜਦੋਂ ਹਨੂਮਾਨ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਸਾਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕੁਸ਼ ਨੇ ਚੰਨਣ ਵਰਗੇ ਤਿੰਨ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ ਨੂੰ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਬਾਣਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤਰਸਾ ਕੁਸ਼ੇਨ ਬਲਸ਼ਾਲਿਨਾ । ਸ਼ਾਲੇਨ ਹृਦਿ ਸਂਜਘ੍ਨੇ ਦਂਤਾਨ੍ਨਿष੍ਪਿष੍ਯ ਮਾਰੁਤਿਃ
ਕੁਸ਼ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਭਿੰਨ ਲਏ ਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਾਲਾਹਤਸ੍ਤਦਾ ਬਾਲਃ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨਾਕਂਪਤ ਸ੍ਮਯਾਤ੍ । ਤਦਾ ਵੀਰਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਾਲ੍ਯਤਃ
ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿਲਿਆ, ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਉਸ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ ਸ਼ਾਲੇਨ ਹਤੋ ਵੀਰਃ ਸਂਹਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮਾਦਦੇ । ਸਂਹਨ੍ਤੁਂ ਵੈਰਿਣਂ ਕੋਪਾਤ੍ਕੁਸ਼ਃ ਸ ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਤੇ, ਹੀਰੋ ਕੁਸ਼, ਜੋ ਉੱਚੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਾਰ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਸਂਹਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਕੁਸ਼ਮੋਚਿਤਮ੍ । ਦਧ੍ਯੌ ਰਾਮਂ ਸ੍ਵਮਨਸਾ ਭਕ੍ਤਵਿਘ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਕਮ੍
ਕੁਸ਼ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਦਾ ਮੁਕ੍ਤਂ ਕੁਸ਼ੇਨਾਸ਼ੁ ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਂ ਹृਦਿ ਮਾਰੁਤੇਃ । ਲਗ੍ਨਂ ਮਹਾਵ੍ਯਥਾਕਾਰਿ ਤੇਨ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਿਤਃ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਕੁਸ਼ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਲੱਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦਰਦ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।