ਤਦਾ ਲਵਸ਼੍ਚਮੂਨਾਥਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨੋऽਧਿਪੌਰੁषਮ੍ । ਕਰਵਾਲਂ ਸਮਾਦਾਯ ਕਰੇ ਕਾਲਾਨਲੋਪਮਮ੍
ਤਦ ਲਵ ਨੇ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ।
ਅਚ੍ਛਿਨਚ੍ਛਿਰ ਏਤਸ੍ਯ ਮਹਾਮੁਕੁਟਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਮਹਾਨਾਸੀਚ੍ਚਮੂਨਾਥੇ ਨਿਪਾਤਿਤੇ
ਉਹ ਨੇ ਉਸਦਾ ਵੱਡੇ ਮਕੁਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਸੈਨਾਪਤੀ ਡਿੱਗਣ ਤੇ, ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਹੋਇਆ।
ਸੈਨਿਕਾਃ ਪਰਿਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਲਵਂ ਹਂਤੁਂ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਲਵਸ੍ਤਾਨ੍ਸ੍ਵਸ਼ਰਾਘਾਤੈਃ ਪਲਾਯਨਪਰਾਨ੍ਵ੍ਯਧਾਤ੍
ਸੈਨਿਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲਵ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਆਏ, ਪਰ ਲਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਛਿਨ੍ਨਾਭਿਨ੍ਨਾਂਗਕਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਗਤਾ ਕੇਚਿਦ੍ਰਣਾਂਗਣਾਤ੍ । ਸ ਨਿਵਾਰ੍ਯਾਖਿਲਾਨ੍ਯੋਧਾਨ੍ਵਿਜਗਾਹ ਚਮੂਂ ਮੁਦਾ
ਕਈਆਂ ਦੇ ਅੰਗ ਕੱਟੇ ਤੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫੌਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਾਰਾਹ ਇਵ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਲਯੇ ਸੁਮਹਾਰ੍ਣਵਮ੍ । ਗਜਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਜਾਤਾ ਮੌਕ੍ਤਿਕੈਃ ਪੂਰਿਤਾ ਮਹੀ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਵਾਰਾਹ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਹਾਥੀ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਮੋਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਦੁਰ੍ਗਮਾਭੂਦ੍ਭਟਾਗ੍ਰ੍ਯਾਣਾਂ ਪਰ੍ਵਤੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪृਤਾ ਯਥਾ । ਅਸ਼੍ਵਾਃ ਕਨਕਪਲ੍ਯਾਣਾ ਰੁਚਿਰਾਰਤ੍ਨਰਾਜਿਤਾਃ
ਧਰਤੀ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ ਅਸਧਾਰਣ ਹੋ ਗਈ। ਘੋੜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਲਾਗੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ।
ਅਪਤਨ੍ਰੁਧਿਰਾਪ੍ਲੁष੍ਟੇ ਹ੍ਰਦੇ ਬਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਾਃ । ਰਥਿਨਃ ਕਰਮਧ੍ਯਸ੍ਥ ਧਨੁਰ੍ਦਂਡਸੁਸ਼ੋਭਿਨਃ
ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਝੀਲ ਵਿਚ ਫੌਜ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜੋ ਬੜੀ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਰਥੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਥੋਪਸ੍ਥੇ ਨਿਪਤਿਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਗਾ ਇਵ ਵੈ ਸੁਰਾਃ । ਸਂਦष੍ਟੌष੍ਠਪੁਟਾ ਵਕ੍ਤ੍ਰ ਭ੍ਰਮਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਿਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਰਥ ਦੇ ਪਾਸੇ ਡਿੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੱਬੇ ਹੋਏ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਭਟਕਦੀ ਲਕshmi ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ।
ਪਤਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਵੀਰਾ ਰਣਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ । ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਸ਼ੋਣਿਤਸਰਿਦ੍ਧਯਮਸ੍ਤਕਕਚ੍ਛਪਾ
ਉਥੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਵੀਰ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ, ਸਿਰ ਕਛੂਆ ਵਾਂਗ ਪਏ ਹੋਏ।
ਮਹਾਪ੍ਰਵਾਹਲਲਿਤਾ ਵੈਰਿਣਾਂ ਭਯਕਾਰਿਕਾ । ਕੇषਾਂਚਿਦ੍ਬਾਹਵਿਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਾਃ ਕੇषਾਂ ਪਾਦਾ ਵਿਕਰ੍ਤਿਤਾ
ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ। ਕੁਝ ਦੇ ਬਾਂਹ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਦੇ ਪੈਰ ਵੱਢੇ ਹੋਏ।
ਕੇषਾਂ ਕਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਨਾਸਾਸ਼੍ਚ ਕੇषਾਂ ਕਵਚਕੁਂਡਲੇ । ਏਵਂ ਤੁ ਕਦਨਂ ਜਾਤਂ ਸੇਨਾਨ੍ਯਾਂ ਪਤਿਤੇ ਰਣੇ
ਕੁਝ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਦੇ ਕਵਚ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਵੱਢੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿਚ ਕਤਲ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਪਤਿਤਾ ਵੀਰਾ ਨ ਕੇਚਿਜ੍ਜੀਵਿਤਾਸ੍ਤਤਃ । ਲਵੋ ਜਯਂ ਰਣੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵੈਰਿਵृਂਦਂ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਚ
ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਉਂਦਾ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਲਵ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਅਨ੍ਯਾਗਮਨਸ਼ਂਕਾਯਾਂ ਮਨਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਵੈਕ੍ਸ਼ਤ । ਕੇਚਿਦੁਰ੍ਵਰਿਤਾ ਯੁਦ੍ਧਾਦ੍ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਨ ਰਣੇ ਮृਤਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੋਰ ਹਮਲੇ ਦੀ ਆਸ਼ੰਕਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਮਨ ਚੌਕਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲੀ; ਕੁਝ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਸਵਿਧੇ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ਼ਂਸਿਤੁਂ ਵृਤ੍ਤਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਤੇ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰ੍ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਰਣਾਂਗਣੇ
ਉਹ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਅਜੋਕੇ ਵਾਕਿਆ ਦੀ ਖਬਰ ਦੇਣ ਲਈ; ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਲਜਿਨ੍ਨਿਧਨਂ ਬਾਲਾਚ੍ਚਿਤ੍ਰਕਾਰਿ ਰਣੋਦ੍ਯਮਮ੍ । ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਤਾਨੁਵਾਚ ਹ
ਕਾਲਜਿਤ ਦੀ ਮੌਤ ਇਕ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਵਿਰਤਾ—ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਹਸਨ੍ਰੋषਾਦ੍ਦਸ਼ਨ੍ਦਂਤਾਨ੍ਬਾਲਗ੍ਰਾਹ ਹਯਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ । ਰੇ ਵੀਰਾਃ ਕਿਂ ਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤਾ ਯੂਯਂ ਕਿਂ ਵਾ ਛਲਗ੍ਰਹਾਃ
ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਮੁੰਡੇ ਵਲੋਂ ਘੋੜਾ ਫੜਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਦਸ-ਦੰਦ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ: 'ਓ ਵੀਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂ ਠੱਗ ਹੋ?'
ਕਿਂ ਵਾ ਵੈਕਲ੍ਯਮਾਯਾਤਂ ਕਾਲਜਿਨ੍ਮਰਣਂ ਕਥਮ੍ । ਯਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਵੈਰਿਵृਂਦਾਨਾਂ ਦਾਰੁਣਃ ਸਮਿਤਿਂਜਯਃ
'ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆ ਗਈ? ਕਾਲਜਿਤ ਕਿਵੇਂ ਮਰ ਗਿਆ? ਉਹ ਤਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜੇਤੂ ਸੀ—'
ਤਂ ਕਥਂ ਬਾਲਕੋ ਜੀਯਾਦ੍ਯਮਸ੍ਯਾਪਿ ਦੁਰਾਸਦਮ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਵਾਕ੍ਯਂ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਵੀਰਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਰਸृਕ੍ਪ੍ਲੁਤਾਃ
'ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਮੁੰਡਾ ਕਿਵੇਂ ਹਰਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣੇ ਔਖਾ ਸੀ? ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਯੋਧੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ:'
ਨਾਸ੍ਮਾਕਂ ਮਦਮਤ੍ਤਾਦਿ ਨ ਚ੍ਛਲੋ ਨ ਚ ਦੇਵਨਮ੍ । ਕਾਲਜਿਨ੍ਮਰਣਂ ਸਤ੍ਯਂ ਲਵਾਜ੍ਜਾਨੀਹਿ ਭੂਪਤੇ
'ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ, ਨਾ ਠੱਗੀ, ਨਾ ਭਟਕਣਾ; ਕਾਲਜਿਤ ਦੀ ਮੌਤ ਸੱਚ ਹੈ, ਰਾਜਾ—ਇਹ ਲਵ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲੈ।'
ਬਲਂ ਚ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਮਥਿਤਂ ਬਾਲੇਨਾਤੁਲਸ਼ੌਂਡਿਨਾ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਤੁ ਯਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਯੇ ਪ੍ਰੇष੍ਯਾ ਨृਵਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
'ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਉਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਰੌਂਦ ਦਿੱਤੀ; ਹੁਣ ਜੋ ਅੱਗੇ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਆਖੋ।'
ਬਾਲਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭਵਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਕਰੋਤੁ ਬਲਸਾਹਸਮ੍ । ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤੇषਾਂ ਵੀਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਾ ਤਦਾ
'ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਫੌਜੀ ਜਬਰ ਨਾ ਕਰਨਾ; ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ—'
ਸੁਮਤਿਂ ਚ ਮਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮੁਵਾਚ ਰਣਕਾਰਣੇ
—ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਉਵਾਚ। ਜਾਨਾਸਿ ਕਿਂ ਮਹਾਮਂਤ੍ਰਿਨ੍ਕੋ ਬਾਲੋ ਹਯਮਾਹਰਤ੍ । ਯੇਨ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ਪਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਬਲਂ ਵਾਰਿਧਿਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਕੀ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਵੱਡੇ ਮੰਤਰੀ, ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਘੋੜਾ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਵੱਡੀ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ?'
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਨਯਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਰਾਸ਼੍ਰਮੋ ਮਹਾਨ੍ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਮਤ੍ਰ ਵਾਸੋ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਪਰਤਾਪਨ
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮਾਲਕ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ।'
ਇਂਦ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਪਰਮਮਰ੍षੀ ਹਯਮਾਹਰਤ੍ । ਪੁਰਾਰਿਰ੍ਵਾਨ੍ਯਥਾ ਵਾਹਂ ਤਵ ਕਃ ਸਮੁਪਾਹਰੇਤ੍
'ਇਹ ਘੋੜਾ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਜੀਵ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੋਰ ਕੌਣ ਇਸਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆ ਸਕਦਾ?'
ਕਾਲਜਿਦ੍ਯੇਨ ਨਾਸ਼ਂ ਵੈ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਰਮਦਾਰੁਣਃ । ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਰਾਜ ਗਂਤਾ ਕਃ ਪੁष੍ਕਲਾਨ੍ਯਤਃ
'ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਲਜਿਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਮੌਤ ਦਿੱਤੀ—ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਰ ਕੌਣ ਪੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਾ ਸਕਦਾ?'
ਤ੍ਵਂ ਚ ਵੀਰੈਰ੍ਭਟੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰਾਜਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਸ੍ਵ ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਕृਂਤਨ
'ਤੂੰ ਵੀ, ਸਾਰੇ ਵੀਰਾਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਜਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।'
ਗਤ੍ਵਾ ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਵੀਰਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਕੁਤੁਕਾਰ੍ਥਿਨੇ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਰਾਮਾਯ ਮਤਂ ਮੇ ਤ੍ਵਿਦਮਾਦृਤਮ੍
'ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਵਿਰਲੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਜੀਵਦੇ ਫੜ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਪੱਕੀ ਰਾਏ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵੀਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਮਾਦਿਸ਼ਤ੍ । ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾ ਯਾਤ ਯੂਯਮਾਯਾਮਿ ਪृष੍ਠਤਃ
ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜਾਓ; ਮੈਂ ਪਿੱਛੋਂ ਆਵਾਂਗਾ।'
ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਵੀਰਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਲਵੋ ਬਲੀ । ਧਨੁਰ੍ਵਿਸ੍ਫਾਰਯਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਦृਢਂ ਗੁਣਪੂਰਿਤਮ੍
ਹੁਕਮ ਮਿਲਦੇ ਹੀ, ਵੀਰ ਤੁਰਕੇ ਜਿਥੇ ਲਵ, ਵੱਡਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਚੰਗਾ ਤਣਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਚੜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।