ਦਂਤਯੋਸ਼੍ਚਰਣੌ ਧृਤ੍ਵਾ ਰੁਰੋਹ ਗਜਮਸ੍ਤਕੇ । ਮੁਕੁਟਂ ਸ਼ਤਧਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਵਚਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਧਾ
ਉਸਨੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਕੁਟ ਨੂੰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਕਵਚ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਕੇਸ਼ੇष੍ਵਾਕृष੍ਯ ਸੇਨਾਨ੍ਯਂ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਭੂਤਲੇ । ਪਾਤਿਤਃ ਸ ਗਜੋਪਸ੍ਥਾਤ੍ਸੇਨਾਨੀਃ ਕੁਪਿਤਃ ਪੁਨਃ
ਉਸਨੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਹृਦਯੇ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਮੁष੍ਟਿਨਾ ਵਜ੍ਰਮੁष੍ਟਿਨਾ । ਸ ਆਹਤੋ ਮੁष੍ਟਿਭਿਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੁਰਪ੍ਰਾਨ੍ਨਿਸ਼ਿਤਾਞ੍ਛਰਾਨ੍
ਉਸਨੇ ਵਜਰ ਵਰਗੀ ਮੁੱਠ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰਿਆ। ਮੁੱਕਾ ਲੱਗਣ ਤੇ, ਉਸਨੇ ਤੁਰੰਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਕਾਤਰ ਤੀਰ ਛੱਡੇ।
ਮੁਮੋਚ ਹृਦਯੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕੁਂਡਲੀਕृਤਧਨ੍ਵਵਾਨ੍ । ਸ ਰਰਾਜ ਰਣੋਪਾਂਤੇ ਕੁਂਡਲੀਕृਤ ਚਾਪਵਾਨ੍
ਉਸਨੇ ਉਹ ਤੀਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿਲ ਵੱਲ ਸੁੱਟੇ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਗੋਲ ਕਰ ਕੇ। ਜੰਗ ਦੇ ਕੋਨੇ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਗੋਲ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼ਿਰਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕਵਚਂ ਬਿਭ੍ਰਦਭੇਦ੍ਯਂ ਸ਼ਰਕੋਟਿਭਿਃ । ਸ ਵਿਦ੍ਧਃ ਸਾਯਕੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਸ੍ਤਂ ਹਂਤੁਂ ਖਡ੍ਗਮਾਦਦੇ
ਅਟੱਲ ਸਿਰਤੋਪ ਅਤੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਜਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਮਰਨ ਲਈ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਦਸ਼ਨ੍ਰੋषਾਤ੍ਸ੍ਵਦਸ਼ਨਾਨ੍ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨੁਚ੍ਛ੍ਵਸਨ੍ਮੁਹੁਃ । ਖਡ੍ਗਹਸ੍ਤਂ ਸਮਾਯਾਂਤਂ ਸ਼ੂਰਂ ਸੇਨਾਪਤਿਂ ਲਵਃ
ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਦੰਦ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਤਲਵਾਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੂਰਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਆਉਣ ਲੱਗਾ।
ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਭੁਜਮਧ੍ਯਂ ਤੁ ਸ ਖਡ੍ਗਃ ਪਾਣਿਰਾਪਤਤ੍ । ਛਿਨ੍ਨਂ ਖਡ੍ਗਧਰਂ ਹਸ੍ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕੋਪਾਚ੍ਚਮੂਪਤਿਃ
ਉਹ ਤਲਵਾਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਬਾਂਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹਥੇਲੀ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਆਪਣਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੱਥ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਵਾਮੇਨ ਗਦਯਾ ਹਂਤੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਾਮ ਭੁਜੇਨ ਤਮ੍ । ਸੋऽਪਿ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਭੁਜਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਾਂਗਦਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸਾਯਕੈਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਖੱਬੇ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਗਦਾ ਮਾਰਣ ਆਇਆ, ਪਰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਗਹਣਿਆਂ ਵਾਲੀ ਬਾਂਹ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤੋ ਵੀਰਃ ਪਾਦਾਭ੍ਯਾਮਹਨਲ੍ਲਵਮ੍ । ਲਵਃ ਪਾਦਾਹਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨ ਚਚਾਲ ਰਣਾਂਗਣੇ
ਤਦ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਲਵ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਲਵ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਲੱਗਣ ਤੇ ਵੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਹਿਲਿਆ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਰਜਾਹਤੋ ਦ੍ਵਿਪ ਇਵ ਚਰਣਚ੍ਛੇਦਨਂ ਵ੍ਯਧਾਤ੍ । ਤਦਾਪਿ ਤਂ ਮੌਲਿਨਾਸੌ ਪ੍ਰਹਰ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਮੌਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਤਦਾ ਲਵਸ਼੍ਚਮੂਨਾਥਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨੋऽਧਿਪੌਰੁषਮ੍ । ਕਰਵਾਲਂ ਸਮਾਦਾਯ ਕਰੇ ਕਾਲਾਨਲੋਪਮਮ੍
ਤਦ ਲਵ ਨੇ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ।
ਅਚ੍ਛਿਨਚ੍ਛਿਰ ਏਤਸ੍ਯ ਮਹਾਮੁਕੁਟਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਮਹਾਨਾਸੀਚ੍ਚਮੂਨਾਥੇ ਨਿਪਾਤਿਤੇ
ਉਹ ਨੇ ਉਸਦਾ ਵੱਡੇ ਮਕੁਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਸੈਨਾਪਤੀ ਡਿੱਗਣ ਤੇ, ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਹੋਇਆ।
ਸੈਨਿਕਾਃ ਪਰਿਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਲਵਂ ਹਂਤੁਂ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਲਵਸ੍ਤਾਨ੍ਸ੍ਵਸ਼ਰਾਘਾਤੈਃ ਪਲਾਯਨਪਰਾਨ੍ਵ੍ਯਧਾਤ੍
ਸੈਨਿਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲਵ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਆਏ, ਪਰ ਲਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਛਿਨ੍ਨਾਭਿਨ੍ਨਾਂਗਕਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਗਤਾ ਕੇਚਿਦ੍ਰਣਾਂਗਣਾਤ੍ । ਸ ਨਿਵਾਰ੍ਯਾਖਿਲਾਨ੍ਯੋਧਾਨ੍ਵਿਜਗਾਹ ਚਮੂਂ ਮੁਦਾ
ਕਈਆਂ ਦੇ ਅੰਗ ਕੱਟੇ ਤੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫੌਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਾਰਾਹ ਇਵ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਲਯੇ ਸੁਮਹਾਰ੍ਣਵਮ੍ । ਗਜਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਜਾਤਾ ਮੌਕ੍ਤਿਕੈਃ ਪੂਰਿਤਾ ਮਹੀ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਵਾਰਾਹ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਹਾਥੀ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਮੋਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਦੁਰ੍ਗਮਾਭੂਦ੍ਭਟਾਗ੍ਰ੍ਯਾਣਾਂ ਪਰ੍ਵਤੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪृਤਾ ਯਥਾ । ਅਸ਼੍ਵਾਃ ਕਨਕਪਲ੍ਯਾਣਾ ਰੁਚਿਰਾਰਤ੍ਨਰਾਜਿਤਾਃ
ਧਰਤੀ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ ਅਸਧਾਰਣ ਹੋ ਗਈ। ਘੋੜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਲਾਗੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ।
ਅਪਤਨ੍ਰੁਧਿਰਾਪ੍ਲੁष੍ਟੇ ਹ੍ਰਦੇ ਬਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਾਃ । ਰਥਿਨਃ ਕਰਮਧ੍ਯਸ੍ਥ ਧਨੁਰ੍ਦਂਡਸੁਸ਼ੋਭਿਨਃ
ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਝੀਲ ਵਿਚ ਫੌਜ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜੋ ਬੜੀ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਰਥੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਥੋਪਸ੍ਥੇ ਨਿਪਤਿਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਗਾ ਇਵ ਵੈ ਸੁਰਾਃ । ਸਂਦष੍ਟੌष੍ਠਪੁਟਾ ਵਕ੍ਤ੍ਰ ਭ੍ਰਮਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਿਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਰਥ ਦੇ ਪਾਸੇ ਡਿੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੱਬੇ ਹੋਏ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਭਟਕਦੀ ਲਕshmi ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ।
ਪਤਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਵੀਰਾ ਰਣਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ । ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਸ਼ੋਣਿਤਸਰਿਦ੍ਧਯਮਸ੍ਤਕਕਚ੍ਛਪਾ
ਉਥੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਵੀਰ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ, ਸਿਰ ਕਛੂਆ ਵਾਂਗ ਪਏ ਹੋਏ।
ਮਹਾਪ੍ਰਵਾਹਲਲਿਤਾ ਵੈਰਿਣਾਂ ਭਯਕਾਰਿਕਾ । ਕੇषਾਂਚਿਦ੍ਬਾਹਵਿਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਾਃ ਕੇषਾਂ ਪਾਦਾ ਵਿਕਰ੍ਤਿਤਾ
ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀਆਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ। ਕੁਝ ਦੇ ਬਾਂਹ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਦੇ ਪੈਰ ਵੱਢੇ ਹੋਏ।
ਕੇषਾਂ ਕਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਨਾਸਾਸ਼੍ਚ ਕੇषਾਂ ਕਵਚਕੁਂਡਲੇ । ਏਵਂ ਤੁ ਕਦਨਂ ਜਾਤਂ ਸੇਨਾਨ੍ਯਾਂ ਪਤਿਤੇ ਰਣੇ
ਕੁਝ ਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਦੇ ਕਵਚ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਵੱਢੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿਚ ਕਤਲ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਪਤਿਤਾ ਵੀਰਾ ਨ ਕੇਚਿਜ੍ਜੀਵਿਤਾਸ੍ਤਤਃ । ਲਵੋ ਜਯਂ ਰਣੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵੈਰਿਵृਂਦਂ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਚ
ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਉਂਦਾ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਲਵ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਅਨ੍ਯਾਗਮਨਸ਼ਂਕਾਯਾਂ ਮਨਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਵੈਕ੍ਸ਼ਤ । ਕੇਚਿਦੁਰ੍ਵਰਿਤਾ ਯੁਦ੍ਧਾਦ੍ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਨ ਰਣੇ ਮृਤਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਹੋਰ ਹਮਲੇ ਦੀ ਆਸ਼ੰਕਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਮਨ ਚੌਕਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲੀ; ਕੁਝ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਸਵਿਧੇ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ਼ਂਸਿਤੁਂ ਵृਤ੍ਤਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਤੇ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰ੍ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਰਣਾਂਗਣੇ
ਉਹ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਅਜੋਕੇ ਵਾਕਿਆ ਦੀ ਖਬਰ ਦੇਣ ਲਈ; ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਲਜਿਨ੍ਨਿਧਨਂ ਬਾਲਾਚ੍ਚਿਤ੍ਰਕਾਰਿ ਰਣੋਦ੍ਯਮਮ੍ । ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਤਾਨੁਵਾਚ ਹ
ਕਾਲਜਿਤ ਦੀ ਮੌਤ ਇਕ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਹੱਥ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਵਿਰਤਾ—ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਹਸਨ੍ਰੋषਾਦ੍ਦਸ਼ਨ੍ਦਂਤਾਨ੍ਬਾਲਗ੍ਰਾਹ ਹਯਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ । ਰੇ ਵੀਰਾਃ ਕਿਂ ਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤਾ ਯੂਯਂ ਕਿਂ ਵਾ ਛਲਗ੍ਰਹਾਃ
ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਮੁੰਡੇ ਵਲੋਂ ਘੋੜਾ ਫੜਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਦਸ-ਦੰਦ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ: 'ਓ ਵੀਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂ ਠੱਗ ਹੋ?'
ਕਿਂ ਵਾ ਵੈਕਲ੍ਯਮਾਯਾਤਂ ਕਾਲਜਿਨ੍ਮਰਣਂ ਕਥਮ੍ । ਯਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਵੈਰਿਵृਂਦਾਨਾਂ ਦਾਰੁਣਃ ਸਮਿਤਿਂਜਯਃ
'ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆ ਗਈ? ਕਾਲਜਿਤ ਕਿਵੇਂ ਮਰ ਗਿਆ? ਉਹ ਤਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜੇਤੂ ਸੀ—'
ਤਂ ਕਥਂ ਬਾਲਕੋ ਜੀਯਾਦ੍ਯਮਸ੍ਯਾਪਿ ਦੁਰਾਸਦਮ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਵਾਕ੍ਯਂ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਵੀਰਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਰਸृਕ੍ਪ੍ਲੁਤਾਃ
'ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਮੁੰਡਾ ਕਿਵੇਂ ਹਰਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣੇ ਔਖਾ ਸੀ? ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਯੋਧੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ:'
ਨਾਸ੍ਮਾਕਂ ਮਦਮਤ੍ਤਾਦਿ ਨ ਚ੍ਛਲੋ ਨ ਚ ਦੇਵਨਮ੍ । ਕਾਲਜਿਨ੍ਮਰਣਂ ਸਤ੍ਯਂ ਲਵਾਜ੍ਜਾਨੀਹਿ ਭੂਪਤੇ
'ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ, ਨਾ ਠੱਗੀ, ਨਾ ਭਟਕਣਾ; ਕਾਲਜਿਤ ਦੀ ਮੌਤ ਸੱਚ ਹੈ, ਰਾਜਾ—ਇਹ ਲਵ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲੈ।'
ਬਲਂ ਚ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਮਥਿਤਂ ਬਾਲੇਨਾਤੁਲਸ਼ੌਂਡਿਨਾ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਤੁ ਯਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਯੇ ਪ੍ਰੇष੍ਯਾ ਨृਵਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
'ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਉਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਰੌਂਦ ਦਿੱਤੀ; ਹੁਣ ਜੋ ਅੱਗੇ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਆਖੋ।'