ਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਜਗਾਦਾਥ ਪਸ਼੍ਯਂਤੁ ਵਨਮਧ੍ਯਤਃ । ਕੋ ਰੋਦਿਤਿ ਮਹਾਘੋਰੇ ਵਿਪਿਨੇ ਦੁਃਖਿਤਸ੍ਵਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੇਖੋ; ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਕੌਣ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?'
ਤੇ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਨਾ ਸਂਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਜਾਨਕੀ । ਰਾਮਰਾਮੇਤਿ ਭਾषਂਤੀ ਬਾष੍ਪਪੂਰਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ
ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ 'ਰਾਮ, ਰਾਮ' ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮੌਤ੍ਸੁਕ੍ਯਾਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗੁਰ੍ਮੁਨਿਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦੀਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਗਾਮਾਸੌ ਤਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਉਸ ਵਾਕ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਤਪਸਾਂ ਰਾਸ਼ਿਂ ਜਾਨਕੀ ਪਤਿਦੇਵਤਾ । ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਮੁਨਯੇ ਵੇਦਮੂਰ੍ਤਯੇ ਵ੍ਰਤਵਾਰ੍ਧਯੇ
ਉਹ ਤਪ ਦੀ ਢੇਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਾਨਕੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ: 'ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਂਤੀਂ ਤਾਂ ਸੀਤਾਮਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭ੍ਯਨਂਦਯਤ੍ । ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਹ ਚਿਰਂਜੀਵ ਪੁਤ੍ਰੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਹਿ ਸ਼ੋਭਨੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀਵੀਂ ਅਤੇ ਦੋ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਂ।'
ਕਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਵਨੇ ਘੋਰੇ ਸਂਗਤਾਸਿ ਕਿਮੀਦृਸ਼ੀ । ਸਰ੍ਵਂ ਮੇ ਸ਼ਂਸ ਜਾਨੀਯਾਂ ਤਵ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣ ਸਕਾਂ।'
ਸਾ ਤਦਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਮਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਹਿਲਾ ਮੁਨਿਮ੍ । ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਂਤੀ ਕਰੁਣਯਾ ਗਿਰਾਸਂਜਾਤਵੇਪਥੁਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਵਾਕ੍ਯਮਰ੍ਥੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਜਾਨੀਹਿ ਮਾਂ ਭੂਮਿਪਤੇ ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਯ ਸੇਵਕੀਮ੍
'ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਜੋ ਸੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਰਘੁਨਾਥ ਦੀ ਸੇਵਕਾ ਜਾਣ।'
ਅਪਰਾਧਂ ਵਿਨਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਨ ਜਾਨੇ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਮਾਂ ਵਿਮੁਚ੍ਯਾਤ੍ਰ ਗਤਵਾਨ੍ਰਾਘਵਾਜ੍ਞਯਾ
'ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਗਲਤੀ ਦੇ ਛੱਡੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰੁਕਲਾਪੂਰ੍ਣਂ ਬਿਭ੍ਰਤੀਂ ਮੁਖਪਂਕਜਮ੍ । ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਃ ਸਾਂਤ੍ਵਯਨ੍ਪ੍ਰਾਹ ਜਾਨਕੀਂ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਮਲ ਆਂਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਂ ਮਾਂ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਪਿਤੁਸ੍ਤਵ ਗੁਰੁਂ ਮੁਨਿਮ੍ । ਦੁਃਖਂ ਮਾ ਕੁਰੁ ਵੈਦੇਹਿ ਹ੍ਯਾਗਚ੍ਛ ਮਮ ਚਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
'ਮੈਨੂੰ ਵਾਲਮੀਕਿ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਾਣ। ਹੇ ਵਿਦੇਹੀ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ।'
ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਥਾਨੇ ਪਿਤੁਰ੍ਗੇਹਂ ਜਾਨੀਹਿ ਪਤਿਦੇਵਤੇ । ਈਦृਸ਼ੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਮਮ ਰੋषੋਸ੍ਤ੍ਵੇਵ ਮਹੀਪਤੇਃ
'ਹੇ ਪਤੀ-ਭਗਤ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਘਰ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰੁੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਏਵਂ ਵਚਃ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਾਨਕੀ ਪਤਿਦੇਵਤਾ । ਦੁਃਖਪੂਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰੁਵਦਨਾ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸੁਖਮਵਾਪ ਸਾ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਨਕੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਆਂਸੂਆਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਿਆ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਃ ਸਾਂਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵੈਨਾਂ ਦੁਃਖਪੂਰਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍ । ਨਿਨਾਯ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਾਪਸੀਵृਨ੍ਦਪੂਰਿਤਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸਾ ਗਚ੍ਛਂਤੀ ਪृष੍ਠਤੋऽਸ੍ਯ ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਸ੍ਤਪਸਾਂ ਨਿਧੇਃ । ਰਰਾਜੇਂਦੋਃ ਪृष੍ਠਤੋ ਵੈ ਤਾਰਕੇਵ ਮਨੋਹਰਾ
ਜਦ ਉਹ ਵਾਲਮੀਕਿ, ਤਪ ਦੀ ਖਜਾਨਾ, ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਚੰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ ਮੋਹਕ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚ ਸ੍ਵੀਯਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਮੁਨਿਪੂਰਿਤਮ੍ । ਤਾਪਸੀਃ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਖ੍ਯੌ ਜਾਨਕੀਂ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਤਾਮ੍
ਵਾਲਮੀਕਿ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਾਨਕੀ ਉਸਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਵੈਦੇਹੀ ਤਾਪਸੀਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਪ੍ਰਹृषਿਤਾਃ ਪਰਿਰਂਭਂ ਸਮਾਚਰਨ੍
ਵਿਦੇਹੀ ਨੇ, ਵੱਡੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ, ਸਾਰੀਆਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਮਿਲੀਆਂ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਨਿਜਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ਸ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਪੋਨਿਧਿਃ । ਰਚ੍ਯਤਾਂ ਬਤ ਜਾਨਕ੍ਯਾਃ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾ ਮਨੋਰਮਾ
ਵਾਲਮੀਕਿ, ਤਪ ਦੀ ਖਜਾਨਾ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਜਾਨਕੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਓ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਃ ਸੁਮਨੋਰਮਮ੍ । ਵ੍ਯਰਚਨ੍ਪਤ੍ਰਕੈਃ ਸ਼ਾਲਾਂ ਦਾਰੁਭਿਃ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਨਮੋਹਣੀ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ।
ਤਤ੍ਰਾਵਸਦ੍ਧਿ ਵੈਦੇਹੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ । ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਃ ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਂਤੀ ਫਲਭਕ੍ਸ਼ਿਕਾ
ਉਥੇ ਵਿਦੇਹੀ, ਜੋ ਪਤੀ-ਭਗਤ ਸੀ, ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀ ਸੀ।
ਜਪਂਤੀ ਰਾਮਰਾਮੇਤਿ ਮਨਸਾ ਵਚਸਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਨਿਨਾਯ ਦਿਵਸਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਾਨਕੀ ਪਤਿਦੇਵਤਾ
ਜਾਨਕੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਉਥੇ ਦਿਨ ਰਾਮ ਰਾਮ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦੀ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ, ਗੁਜ਼ਾਰਦੀ ਰਹੀ।
ਕਾਲੇ ਸਾਸੂਤ ਪੂਤ੍ਰੌ ਦ੍ਵੌ ਮਨੋਹਰਵਪੁਰ੍ਧਰੌ । ਰਾਮਚਂਦ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਹ੍ਯਸ਼੍ਵਿਨਾਵਿਵ ਜਾਨਕੀ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਜਿਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੋ ਭਾਈ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮੁਨਿਰ੍ਹृष੍ਟੋ ਜਾਨਕ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਸਂਭਵਮ੍ । ਚਕਾਰ ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿ ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਨ੍ਮਂਤ੍ਰਵਿਤ੍ਤਮਃ
ਜਦੋਂ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਕੁਸ਼ੈਰ੍ਲਵੈਸ਼੍ਚ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਮੁਨਿਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚਾਚਰਤ੍ । ਤਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਪੁਤ੍ਰਯੋਰਾਖ੍ਯਾ ਕੁਸ਼ੋ ਲਵ ਇਤਿ ਸ੍ਫੁਟਾ
ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ ਲਈ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ ਰੱਖੇ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਵਿਰਜਾ ਮਂਗਲਂ ਤਦ੍ਯਥਾਚਰਤ੍ । ਅਤ੍ਯਂਤਂ ਹृष੍ਟਚਿਤ੍ਤਾ ਸਾ ਬਭੂਵ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਥੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਜਾਨਕੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਲਵਣਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪਸੈਨਿਕਃ । ਆਗਮਚ੍ਚਾਸ਼੍ਰਮੇ ਚਾਸ੍ਯ ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਰ੍ਨਿਸ਼ਿ ਸ਼ੋਭਨੇ
ਉਸੇ ਦਿਨ, ਲਵਣ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਤਦਾ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਨਾ ਸ਼ਿष੍ਟਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਰਘੁਨਾਯਕਮ੍ । ਮਾ ਸ਼ਂਸ ਜਾਨਕੀਪੁਤ੍ਰੌ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪੁਰਃ
ਫਿਰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਦੱਸ; ਮੈਂ ਖੁਦ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।'
ਜਾਨਕੀਪੁਤ੍ਰਕੌ ਤਤ੍ਰ ਵਵृਧਾਤੇ ਮਨੋਰਮੌ । ਕਂਦਮੂਲਫਲੈਃ ਪੁष੍ਟੌ ਵ੍ਯਦਧਾਦੁਨ੍ਮਦੌ ਵਰੌ
ਉਥੇ, ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤਰ ਜੜਾਂ, ਫਲਾਂ ਤੇ ਕੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪਲ ਕੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਵਧੀਆ ਹੋ ਗਏ, ਕੁਝ-ਕੁਝ ਜੰਗਲੀ ਵੀ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪ੍ਰਤਿਪਦਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਸ਼ੀਵ ਸੁਮਨੋਹਰੌ । ਕਾਲੇਨ ਸਂਸ੍ਕृਤੌ ਜਾਤਾਵੁਪਨੀਤੌ ਮਨੋਹਰੌ
ਚੰਦ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਦੋ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਉਪਨਯਨ ਹੋਏ, ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਰੌਣਕ ਵਾਲੇ।
ਉਪਨੀਯਮੁਨਿਰ੍ਵੇਦਂ ਸਾਂਗਮਧ੍ਯਾਪਯਤ੍ਸੁਤੌ । ਸਰਹਸ੍ਯਂ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਂ ਰਾਮਾਯਣਮਪਾਠਯਤ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਪਨਯਨ ਕਰਕੇ, ਵੇਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ, ਧਨੁਰਵੈਦ ਦਾ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਤੇ ਰਾਮਾਯਣ ਵੀ ਸਿਖਾਈ।