ਜਾਨਕੀ ਦੇਵਰਂ ਯਾਂਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤਲੋਚਨਾ । ਹਸਤ੍ਯਯਂ ਮਹਾਭਾਗੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਦੇਵਰੋ ਮਮ
ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਵਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਅਚੰਭਿਤ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ: 'ਇਹ ਮਹਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੇਰਾ ਦੇਵਰ, ਮੁਸਕਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਕਥਂ ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਣਤਃ ਪ੍ਰੇष੍ਠਾਂ ਵਿਪਾਪਾਂ ਰਾਘਵੋऽਤ੍ਯਜਤ੍ । ਇਤਿ ਸਂਚਿਂਤਯਂਤੀ ਸਾ ਤਮੈਕ੍ਸ਼ਦਨਿਮੇषਣਾ
ਰਾਘਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ? ਇਹ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਪਲਕ ਝਪਕਾਏ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ।
ਜਾਹ੍ਨਵੀਂ ਸਰ੍ਵਥੋਤ੍ਤੀਰ੍ਣਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਹਾਪਨਮ੍ । ਪਤਿਤਾ ਪ੍ਰਾਣਸਂਦੇਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਗਤਾ ਤਦਾ
ਜਦ ਉਹ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਜਾਹਨਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਸੱਚਾ ਸੀ, ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਤਦਾ ਹਂਸਾਃ ਸ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਜਲਮਾਨੀਯ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਸਿषਿਚੁਰ੍ਮਧੁਰੋ ਵਾਯੁਰ੍ਵਵੌ ਪੁष੍ਪਸੁਗਂਧਿਮਾਨ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੰਸ ਆਪਣੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਛਿੜਕਣ ਲੱਗੇ; ਮਿੱਠੀ ਹਵਾ ਵਹੀ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਕਰਿਣਃ ਪੁष੍ਕਰੈਃ ਸ੍ਵੀਯੈਰ੍ਜਲਪੂਰ੍ਣੈਃ ਸਮਂਤਤਃ । ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਰਜਸਾ ਕ੍ਸ਼ਾਲਯਂਤ ਇਵਾਗਤਾਃ
ਹਾਥੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੂਰੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਢੱਕਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਧੋ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਮृਗਾਸ੍ਤਦਂਤਿਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਂਤਸ੍ਥੁਰ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ । ਨਗਾਃ ਪੁष੍ਪਯੁਤਾ ਆਸਂਸ੍ਤਤ੍ਕਾਲਂ ਮਧੁਨਾ ਵਿਨਾ
ਹਿਰਣ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ; ਰੁੱਖ ਉਸ ਵੇਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਮਧੂ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਮਯੇ ਵृਤ੍ਤੇ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਦਾ ਸਤੀ । ਵਿਲਲਾਪ ਸੁਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਰਾਮਰਾਮੇਤਿ ਜਲ੍ਪਤੀ
ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਇਹ ਸਭ ਹੋਇਆ, ਸਤੀ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਲਿਆ; ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ 'ਰਾਮ, ਰਾਮ' ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਹਾ ਨਾਥ ਦੀਨਬਂਧੋ ਹੇ ਕਰੁਣਾਮਯਸਂਨਿਧੇ । ਅਪਰਾਧਾਦृਤੇ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਤ੍ਯਜਸਿ ਵੈ ਵਨੇ
'ਹਾਏ, ਸਵਾਮੀ, ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ, ਦਇਆ ਦੇ ਮੂਰਤ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗਲਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?'
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਭਾषਂਤੀ ਵਿਲਪਂਤੀ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਇਤਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤੀ ਸਂਮੂਰ੍ਚ੍ਛਂਤੀ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਐਸੇ ਬੋਲ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ, ਇधर-ਉਧਰ ਤੱਕਦੀ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।
ਤਦਾ ਸ੍ਵਸ਼ਿष੍ਯੈਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਃ ਸਂਗਤੋ ਵਨਮ੍ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਰੁਦਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਕਰੁਣਾਸ੍ਵਰਭਾषਿਤਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ; ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕਰੁਣਾ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਰੋਣਾ ਸੁਣਿਆ।
ਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਜਗਾਦਾਥ ਪਸ਼੍ਯਂਤੁ ਵਨਮਧ੍ਯਤਃ । ਕੋ ਰੋਦਿਤਿ ਮਹਾਘੋਰੇ ਵਿਪਿਨੇ ਦੁਃਖਿਤਸ੍ਵਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੇਖੋ; ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਕੌਣ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?'
ਤੇ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਨਾ ਸਂਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਜਾਨਕੀ । ਰਾਮਰਾਮੇਤਿ ਭਾषਂਤੀ ਬਾष੍ਪਪੂਰਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ
ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ 'ਰਾਮ, ਰਾਮ' ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮੌਤ੍ਸੁਕ੍ਯਾਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗੁਰ੍ਮੁਨਿਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦੀਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਗਾਮਾਸੌ ਤਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਉਸ ਵਾਕ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਤਪਸਾਂ ਰਾਸ਼ਿਂ ਜਾਨਕੀ ਪਤਿਦੇਵਤਾ । ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਮੁਨਯੇ ਵੇਦਮੂਰ੍ਤਯੇ ਵ੍ਰਤਵਾਰ੍ਧਯੇ
ਉਹ ਤਪ ਦੀ ਢੇਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਾਨਕੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ: 'ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਂਤੀਂ ਤਾਂ ਸੀਤਾਮਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭ੍ਯਨਂਦਯਤ੍ । ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਹ ਚਿਰਂਜੀਵ ਪੁਤ੍ਰੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਹਿ ਸ਼ੋਭਨੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀਵੀਂ ਅਤੇ ਦੋ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਂ।'
ਕਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਵਨੇ ਘੋਰੇ ਸਂਗਤਾਸਿ ਕਿਮੀਦृਸ਼ੀ । ਸਰ੍ਵਂ ਮੇ ਸ਼ਂਸ ਜਾਨੀਯਾਂ ਤਵ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣ ਸਕਾਂ।'
ਸਾ ਤਦਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਮਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਹਿਲਾ ਮੁਨਿਮ੍ । ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਂਤੀ ਕਰੁਣਯਾ ਗਿਰਾਸਂਜਾਤਵੇਪਥੁਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਵਾਕ੍ਯਮਰ੍ਥੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਜਾਨੀਹਿ ਮਾਂ ਭੂਮਿਪਤੇ ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਯ ਸੇਵਕੀਮ੍
'ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਜੋ ਸੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਰਘੁਨਾਥ ਦੀ ਸੇਵਕਾ ਜਾਣ।'
ਅਪਰਾਧਂ ਵਿਨਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਨ ਜਾਨੇ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਮਾਂ ਵਿਮੁਚ੍ਯਾਤ੍ਰ ਗਤਵਾਨ੍ਰਾਘਵਾਜ੍ਞਯਾ
'ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਗਲਤੀ ਦੇ ਛੱਡੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰੁਕਲਾਪੂਰ੍ਣਂ ਬਿਭ੍ਰਤੀਂ ਮੁਖਪਂਕਜਮ੍ । ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਃ ਸਾਂਤ੍ਵਯਨ੍ਪ੍ਰਾਹ ਜਾਨਕੀਂ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਮਲ ਆਂਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਂ ਮਾਂ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਪਿਤੁਸ੍ਤਵ ਗੁਰੁਂ ਮੁਨਿਮ੍ । ਦੁਃਖਂ ਮਾ ਕੁਰੁ ਵੈਦੇਹਿ ਹ੍ਯਾਗਚ੍ਛ ਮਮ ਚਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
'ਮੈਨੂੰ ਵਾਲਮੀਕਿ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਾਣ। ਹੇ ਵਿਦੇਹੀ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ।'
ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਥਾਨੇ ਪਿਤੁਰ੍ਗੇਹਂ ਜਾਨੀਹਿ ਪਤਿਦੇਵਤੇ । ਈਦृਸ਼ੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਮਮ ਰੋषੋਸ੍ਤ੍ਵੇਵ ਮਹੀਪਤੇਃ
'ਹੇ ਪਤੀ-ਭਗਤ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਘਰ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰੁੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਏਵਂ ਵਚਃ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਾਨਕੀ ਪਤਿਦੇਵਤਾ । ਦੁਃਖਪੂਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰੁਵਦਨਾ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸੁਖਮਵਾਪ ਸਾ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਨਕੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਆਂਸੂਆਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲਿਆ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਃ ਸਾਂਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵੈਨਾਂ ਦੁਃਖਪੂਰਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍ । ਨਿਨਾਯ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਾਪਸੀਵृਨ੍ਦਪੂਰਿਤਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸਾ ਗਚ੍ਛਂਤੀ ਪृष੍ਠਤੋऽਸ੍ਯ ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਸ੍ਤਪਸਾਂ ਨਿਧੇਃ । ਰਰਾਜੇਂਦੋਃ ਪृष੍ਠਤੋ ਵੈ ਤਾਰਕੇਵ ਮਨੋਹਰਾ
ਜਦ ਉਹ ਵਾਲਮੀਕਿ, ਤਪ ਦੀ ਖਜਾਨਾ, ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਚੰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ ਮੋਹਕ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚ ਸ੍ਵੀਯਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਮੁਨਿਪੂਰਿਤਮ੍ । ਤਾਪਸੀਃ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਖ੍ਯੌ ਜਾਨਕੀਂ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਤਾਮ੍
ਵਾਲਮੀਕਿ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਾਨਕੀ ਉਸਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਵੈਦੇਹੀ ਤਾਪਸੀਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਪ੍ਰਹृषਿਤਾਃ ਪਰਿਰਂਭਂ ਸਮਾਚਰਨ੍
ਵਿਦੇਹੀ ਨੇ, ਵੱਡੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ, ਸਾਰੀਆਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਮਿਲੀਆਂ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਨਿਜਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ਸ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਪੋਨਿਧਿਃ । ਰਚ੍ਯਤਾਂ ਬਤ ਜਾਨਕ੍ਯਾਃ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾ ਮਨੋਰਮਾ
ਵਾਲਮੀਕਿ, ਤਪ ਦੀ ਖਜਾਨਾ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਜਾਨਕੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਓ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਃ ਸੁਮਨੋਰਮਮ੍ । ਵ੍ਯਰਚਨ੍ਪਤ੍ਰਕੈਃ ਸ਼ਾਲਾਂ ਦਾਰੁਭਿਃ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਨਮੋਹਣੀ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ।
ਤਤ੍ਰਾਵਸਦ੍ਧਿ ਵੈਦੇਹੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ । ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਃ ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਂਤੀ ਫਲਭਕ੍ਸ਼ਿਕਾ
ਉਥੇ ਵਿਦੇਹੀ, ਜੋ ਪਤੀ-ਭਗਤ ਸੀ, ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀ ਸੀ।