ਸਾ ਚਲਂਤੀ ਪਥਿ ਤਦਾ ਸ਼ੁष੍ਯਦ੍ਵਦਨਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾ । ਕਂਟਕਕ੍ਸ਼ਤਸਤ੍ਪਾਦਾ ਸ੍ਖਲਂਤੀ ਚ ਪਦੇ ਪਦੇ
ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀ, ਸੁੱਕੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਕਾਂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ, ਤੇ ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਠੋਕਰ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤਾਂ ਮਹਾਘੋਰੇ ਵਿਪਿਨੇ ਦੁਃਖਦਾਯਿਨਿ । ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਰਾਘਵਾਜ੍ਞਾਵਿਧਾਯਕਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਰਾਘਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ।
ਯਤ੍ਰ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਮਹਾਘੋਰਾ ਬਰ੍ਬੂਲਾਃ ਖਦਿਰਾ ਘਨਾਃ । ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾਤਕਾਸ਼੍ਚਿਂਚਿਣੀਕਾਃ ਸ਼ੁष੍ਕਾ ਦਾਵੇਨ ਵਹ੍ਨਿਨਾ
ਉਥੇ ਦਰੱਖਤ ਬੜੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਨ: ਬਰਬੂਲਾ, ਘਣੇ ਖਦੀਰ, ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਤਕ ਤੇ ਚਿੰਚਣੀ, ਸਾਰੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਨਾਲ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ।
ਕੋਟਰਸ੍ਥਾ ਮਹਾਸਰ੍ਪਾਃ ਫੂਤ੍ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਸੁਕੋਪਿਤਾਃ । ਘੂਕਾ ਘੂਤ੍ਕੁਰ੍ਵਤੇ ਯਤ੍ਰ ਲੋਕਚਿਤ੍ਤਭਯਂਕਰਾਃ
ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਫੁਕਦੇ, ਤੇ ਉਥੇ ਉਲੂ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ।
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਃ ਸਿਂਹਾਃ ਸृਗਾਲਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵੀਪਿਨੋऽਤਿਭਯਂਕਰਾਃ । ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਯਤ੍ਰ ਸਰਲਾ ਮਨੁष੍ਯਾਦਾਃ ਸੁਕੋਪਨਾਃ
ਉਥੇ ਬਾਘ, ਸਿੰਘ, ਗਿੱਦੜ ਤੇ ਚੀਤੇ—ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੇ—ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਜੰਗਲੀ ਸਰਲਾ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਜਲਦੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ।
ਮਹਿषਾਃ ਸੂਕਰਾ ਦੁष੍ਟਾ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾ ਦ੍ਵਯਵਿਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ । ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਤਾਪਂ ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਮਦੋਦ੍ਧੁਰਾਃ
ਮਹਿਸ਼ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਮਾੜੇ ਤੇ ਦੋ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਾਗਲਪਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।
ਈਦृਗ੍ਵਨਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤੀ ਭਯੇਨੋਪਗਤਜ੍ਵਰਾ । ਕਂਟਕੈਰ੍ਦष੍ਟਚਰਣਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ ਆਇਆ, ਪੈਰ ਕਾਂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਚੁਭੇ ਹੋਏ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਜਾਨਕ੍ਯੁਵਾਚ। ਵੀਰਰ੍षਿਮੁਨਿਸਂਸੇਵ੍ਯਾ ਨਾਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ਨੇਤ੍ਰਸੌਖ੍ਯਦਾਨ੍ । ਨਾਹਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨੋ ਤੇषਾਂ ਪਤ੍ਨੀਸ਼੍ਚ ਸੁਤਪੋਧਨਾਃ
ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂ ਮੁਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ।
ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੇਵਲਂ ਘੋਰਾਨ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸ਼ੁष੍ਕਵृਕ੍ਸ਼ਕਾਨ੍ । ਦਾਵਾਨਲੇਨ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦਹ੍ਯਮਾਨਮਿਦਂ ਵਨਮ੍
ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਡਰਾਉਣੇ ਪੰਛੀ ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਦਰੱਖਤ ਹੀ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਮਸ਼੍ਰੁਪੂਰ੍ਣਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਸ਼ਕੁਨੇਤਰਸਾਹਸ੍ਰਂ ਭਵੇਨ੍ਮਮ ਪਦੇ ਪਦੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਤੇ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ; ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਸ਼ਕੁਨ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਵੀਰਾਗ੍ਰ੍ਯ ਕਥਂ ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਰਾਮੇਣ ਦੁष੍ਟਹृਦਯਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕਥਯ ਮੇ ਹਿ ਤਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਵਿਰਲੇ ਵੀਰ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡੀ ਗਈ, ਜਿਸਦਾ ਦਿਲ ਹੁਣ ਕਠੋਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਲਦੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਸਂਰੁਦ੍ਧਬਾष੍ਪਵਦਨੋ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਂਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਬੋਲੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ।
ਤਦੇਵ ਵਿਪਿਨਂ ਘੋਰਂ ਗਚ੍ਛਂਤੀ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਪੁਨਰਪ੍ਯਾਹ ਤਂ ਵੀਰਂ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਪਸ਼੍ਯਤੀ ਮੁਖਮ੍
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ, ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਉਸ ਹੀਰੋ ਨੂੰ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ, ਫਿਰ ਬੋਲ ਪਈ।
ਤਦਾਪਿ ਸ ਨ ਤਾਂ ਵਕ੍ਤਿ ਕਿਮਪਿ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ੁਲੋਲੁਪਃ । ਤਦਾ ਸਾਤ੍ਯਂਤਨਿਰ੍ਬਂਧਂ ਚਕਾਰ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਤੀ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ, ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਟਕਦੀ ਰਹੀ; ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਆਗ੍ਰਹੇਣ ਯਦਾ ਪृष੍ਟੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸੀਤਯਾ ਤਦਾ । ਰੁਦ੍ਧਕਂਠੋ ਮੁਹੁਃ ਸ਼ੋਚਨ੍ਨਵਦਤ੍ਤ੍ਯਾਗਸਂਭਵਮ੍
ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਸਦਾ ਗਲਾ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਦੁੱਖ ਕਰਦਾ, ਉਸਨੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਵਿਨਾ ਤੁਲ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ । ਸੁਲਤਾਕृਤ੍ਤਮੂਲੇਵ ਬਭੂਵਾਕਲ੍ਪਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਉਹ ਬੋਲੀਆਂ, ਹਵਾ ਵਰਗੀਆਂ, ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਸੀਤਾ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਵੱਢੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਮੁੱਕ ਗਈ।
ਤਦੈਵ ਪृਥਿਵੀ ਤਾਂ ਨ ਜਗ੍ਰਾਹ ਤਨਯਾਮਿਮਾਮ੍ । ਰਾਮੋ ਵਿਪਾਪਿਨੀਂ ਸੀਤਾਂ ਨ ਜਹ੍ਯਾਦਿਤਿ ਸ਼ਂਕਿਨੀ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ ਨੇ ਇਸ ਧੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਵਿਕਾਰਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸ਼ੱਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮਾ, ਭਾਵੇਂ ਸੀਤਾ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡੇਗਾ ਨਹੀਂ।
ਪਤਿਤਾਂ ਤਾਂ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰੁਤ੍ਸੁਕਃ । ਪਲ੍ਲਵਾਗ੍ਰ੍ਯਸਮੀਰੇਣ ਸਂਜ੍ਞਿਤਾਂ ਤੁ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਜਦੋਂ ਵੈਦੇਹੀ ਡਿੱਗ ਗਈ, ਤਾਂ ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਆਇਆ।
ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਹ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਮਾ ਹਾਸ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਦੇਵਰ । ਕਥਂ ਮਾਂ ਪਾਪਰਹਿਤਾਂ ਤ੍ਯਜਤੇ ਸ ਰਘੂਦ੍ਵਹਃ
ਹੋਸ਼ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਦੇਵਰ, ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹਾਸੇ ਦਾ ਨਾ ਬਣਾਓ; ਰਘੂਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮਾ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ?"
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਲਪ੍ਯਾਥ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਦੁਃਖਸਂਯੁਤਮ੍ । ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮੂ ਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ ਭੂਮੌ ਪਪਾਤ ਪਰਿਦੁਃਖਿਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਰੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਖੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੂੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨਾਪਿ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਸਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੁਃਖਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ । ਜਗਾਦ ਰਾਮਚਰਣੌ ਸ੍ਮਂਰਤੀ ਸ਼ੋਕਵਿਕ੍ਸ਼ਤਾ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਮੁੜ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਈ; ਰਾਮਾ ਦੇ ਚਰਨ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਗਮਗੀਂ ਦਿਲ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਰਘੁਨਾਥੋ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤ੍ਯਜਤੇ ਮਾਂ ਕਥਂ ਮਹਾਨ੍ । ਯੋ ਮਦਰ੍ਥੇ ਪਯੋਰਾਸ਼ਿਂ ਬਦ੍ਧਵਾਨ੍ਵਾਨਰੈਰ੍ਯੁਤਃ
"ਰਘੁਨਾਥ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ?"
ਸ ਕਥਂ ਮਾਂ ਮਹਾਵੀਰੋ ਨਿष੍ਪਾਪਾਂ ਰਜਕੋਕ੍ਤਿਤਃ । ਤ੍ਯਜਿष੍ਯਤਿ ਮਮੈਵਾਤ੍ਰ ਦੈਵਂ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਿਤਮ੍
"ਉਹ ਮਹਾਂਵੀਰ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਰਜਕ ਦੇ ਬੋਲ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡੇਗਾ? ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਮਾਤਾ ਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ।"
ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੀ ਪੁਨਰਪਿ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਿਦੇਹਜਾ । ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਂ ਤਾਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਥ ਰੁਰੋਦ ਵਿਕृਤਸ੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਮੁੜ ਮੂੜ੍ਹ ਆ ਗਈ; ਉਸ ਨੂੰ ਮੂੜ੍ਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਗੜੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਰੋ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਨਃ ਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ੍ਯੈਵਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਨਿਜਗਾਦ ਸਾ । ਦੁਃਖਾਤੁਰਂ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਰੁਦ੍ਧਕਂਠਂ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ
ਮੁੜ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਗਲੇ ਵਿਚ ਰੋਣੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋਈ।
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਗਚ੍ਛ ਰਾਮਂ ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਮੂਰ੍ਤਿਂ ਯਸ਼ੋਨਿਧਿਮ੍ । ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੇਵੈਤਦ੍ਬ੍ਰੂਯਾਃ ਸਮਕ੍ਸ਼ਂ ਤਪਸਾਂ ਨਿਧੇਃ
"ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ, ਰਾਮਾ ਕੋਲ ਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਯਸ਼ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਇਹ ਬੋਲ ਤਪਸੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵਣੀ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ ਕਹਿ।"
ਮਾਂ ਤਤ੍ਯਾਜ ਭਵਾਨ੍ਯਦ੍ਵੈ ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਵਿਪਾਪਿਨੀਮ੍ । ਕੁਲਸ੍ਯ ਸਦृਸ਼ਂ ਕਿਂ ਵਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਤਤ੍ਫਲਮ੍
"ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਪਾਪ ਲਾਇਆ ਗਿਆ; ਕੀ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਫਲ ਹੈ?"
ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਵ ਪਦੇ ਰਕ੍ਤਾਂ ਤ੍ਵਦੁਚ੍ਛਿष੍ਟਭੁਜਂ ਹਿ ਮਾਮ੍ । ਭਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਯਾਜ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਮ ਦੈਵਂ ਤੁ ਕਾਰਣਮ੍
"ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਰਹੀ, ਤੇਰੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਹੀ ਖਾਇਆ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੋਇਆ।"
ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਤਵ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਭੂਯਾਦ੍ਵੀਰਵਰੋਤ੍ਤਮ । ਅਹਂ ਤਾਵਦ੍ਵਨੇ ਤ੍ਵਾਂ ਹਿ ਸ੍ਮਰਂਤੀ ਪ੍ਰਾਣਧਾਰਿਕਾ
"ਹਰ ਥਾਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਵਿਰੋਧੀ ਮਹਾਂਵੀਰ; ਮੈਂ ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਜੀਵਨ ਚਲਾਵਾਂਗੀ।"
ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਭਵਾਨੇਵ ਮਮੋਤ੍ਤਮਃ । ਅਨ੍ਯੇ ਤੁਚ੍ਛੀਕृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਨਸਾ ਰਘੁਵਂਸ਼ਜ
"ਮਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਭ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਣਮੁੱਲ ਹਨ।"