ਸੀਤੋਵਾਚ। ਮਾ ਭੈषਾਤਾਂ ਯੁਵਾਂ ਰਮ੍ਯੌ ਕੌ ਵਾਂ ਕੁਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤੌ । ਕੋ ਰਾਮਃ ਕਾ ਚ ਸਾ ਸੀਤਾ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਤੁ ਕੁਤਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਡਰੋ ਨਾ, ਸੋਹਣੇ ਪੰਛੀਓ। ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲੇ ਹੋ? ਰਾਮ ਕੌਣ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ? ਇਹ ਗਿਆਨ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ?'
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਂਸਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਮਤ੍ਤੋ ਵਾਂ ਵ੍ਯੇਤੁ ਯਦ੍ਭਯਮ੍ । ਇਤਿ ਪृष੍ਟਂ ਤਯਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਯੁਗਂ ਸਰ੍ਵਮਸ਼ਂਸਤ
'ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।' ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਤੋਤਾ-ਤੋਤੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਪਕ੍ਸ਼ਿਯੁਗ੍ਮਮੁਵਾਚ। ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰਾਸ੍ਤੇ ਸੁਮਹਾਨृषਿਰ੍ਧਰ੍ਮਵਿਦੁਤ੍ਤਮਃ । ਆਵਾਂ ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਾਨੇ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸੁਮਨੋਹਰੇ
ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਵਾਲ਼ਮੀਕਿ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਸਾਡੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਸਸ਼ਿष੍ਯਾਨ੍ਗਾਪਯਾਮਾਸ ਭਾਵਿ ਰਾਮਾਯਣਂ ਮੁਨਿਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਤਤ੍ਪਦਸ੍ਮਾਰੀ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਮੂਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਭਵਿੱਖ ਵਾਲਾ ਰਾਮਾਯਣ ਗਵਾਇਆ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਤਦਾਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਾਵਿ ਰਾਮਾਯਣਂ ਮਹਤ੍ । ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਗੀਯਮਾਨਮਾਯਾਤਂ ਪਰਿਪਾਠਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਭਵਿੱਖ ਵਾਲਾ ਰਾਮਾਯਣ ਪੂਰਾ ਸੁਣਿਆ, ਜੋ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁਰੀਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਾਵਾਂ ਤੇऽਭਿਧਾਸ੍ਯਾਵੋ ਯੋ ਰਾਮੋ ਯਾ ਚ ਜਾਨਕੀ । ਯਦ੍ਯਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯਾ ਰਾਮੇਣ ਕ੍ਰੀਡਿਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ—ਰਾਮ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਾਨਕੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਮ ਜਦ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ।
ऋष੍ਯਸ਼ृਂਗਕृਤੇष੍ਟ੍ਯਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਤ੍ਵਂਗਤੋ ਹਰਿਃ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਗੀਤਸਤ੍ਕਥਃ
ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਵਲੋਂ ਕਰਵਾਈ ਯੱਗ ਵਿਚ, ਹਰੀ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਸੋਭਾਵਾਨ ਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗਾਏ ਹੋਏ ਚੰਗੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਡਿਆਈਆਂ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ ਕੌਸ਼ਿਕੇਨ ਮਿਥਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤੇ ਭ੍ਰਾਤृਸਂਯੁਤਃ । ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਸ੍ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਨ੍ਯਭੂਭੁਜਾਮ੍
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਮਿਥਿਲਾ ਪੁੱਜੇਗਾ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖੇਗਾ, ਜੋ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਪਕੜਨਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਧਨੁਰ੍ਭਂਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਨਕਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤੇ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍ । ਤਯਾ ਸਹ ਮਹਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵਰੇ
ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜ ਕੇ ਜਨਕ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਧੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਗਾ। ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਭਲੇ।
ਏਤਦਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥੈਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮਸ੍ਮਾਭਿਰੁਦ੍ਗਤੈਃ । ਕਥਿਤਂ ਤਵ ਚਾਰ੍ਵਂਗਿ ਮੁਂਚਾਵਾਂ ਗਂਤੁਕਾਮੁਕੌ
ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜੋ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ। ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਯੋਰ੍ਧृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਯੋਃ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍ । ਪੁਨਰੇਵਜਗਾਦੇਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਯੁਗਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਸ ਰਾਮਃ ਕੁਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤੇਤ ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕਥਂ ਤੁ ਤਾਮ੍ । ਪਰਿਗ੍ਰਹੀष੍ਯਤਿ ਵਰਃ ਕੀਦृਗ੍ਰੂਪਧਰੋ ਨਰਃ
ਇਹ ਰਾਮ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ? ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕਿਵੇਂ ਲਏਗਾ? ਇਹ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ?
ਮਯਾ ਪृष੍ਟਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯਂਤੁ ਯਥਾਤਥਮ੍ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਯੁष੍ਮਨ੍ਮਨੋਹਰਮ੍
ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਪੁੱਛਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਦੱਸੋ। ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਾਂਗੀ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਤੁ ਕਾਮੇਨ ਪੀਡਿਤਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਾ ਸ਼ੁਕੀ । ਜਾਨਕੀਂ ਹृਦਯੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪਪਾਠ ਪੁਰਤਸ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਲੋਚ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਈ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਮਾਦਾ ਤੋਤਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਧ੍ਵਜੋ ਧੀਮਾਨ੍ਰਾਜਾ ਪਂਕ੍ਤਿਰਥੋ ਬਲੀ । ਯਂ ਦੇਵਾਃ ਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਰੀਨ੍ਵਿਜੇष੍ਯਂਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪੰਕਤਿਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਤ੍ਰਯਂ ਭਾਵਿ ਸ਼ਕ੍ਰਮੋਹਨਰੂਪਧृਕ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਪਤ੍ਯ ਚਾਤੁष੍ਕਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਬਲੋਨ੍ਨਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਸਭ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਹੋਣਗੇ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮਗ੍ਰਜੋ ਰਾਮੋ ਭਰਤਸ੍ਤਦਨੁਸ੍ਮृਤਃ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤਦਨੁ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਛਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਬਲੀ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਫਿਰ ਭਰਤ, ਫਿਰ ਸੋਭਾਵਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ।
ਰਘੁਨਾਥ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਤੇषਾਮਨਂਤਨਾਮਾਨਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਬਲਿਨਃ ਸਖਿ
ਉਹ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਰਘੁਨਾਥ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਰਾਮ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦੇ ਅਨੇਕ ਨਾਂ ਹਨ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ।
ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ ਇਵ ਸ਼ੋਭਨਂ ਮੁਖਂ । ਪਂਕਜਾਭਨਯਨੇ ਸੁਦੀਰ੍ਘਕੇ । ਉਨ੍ਨਤਾ ਪृਥੁਮਨੋਹਰਾ ਨਸਾ । ਵਲ੍ਗੁਸਂਗਤ ਮਨੋਹਰੇ ਭ੍ਰੁਵੌ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕੌਲ ਦੇ ਕੋਸੇ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਕੌਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਹਨ। ਨੱਕ ਉੱਚੀ, ਚੌੜੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ। ਭੰਵਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਮਿਲੀ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਨ।
ਜਾਨੁਲਂਬਿਤ ਮਨੋਹਰੌ ਭੁਜੌ । ਕਂਬੁਸ਼ੋਭਿਗਲਕੋऽਤਿਹ੍ਰਸ੍ਵਕਃ । ਸਤ੍ਕਪਾਟਤਲਵਿਸ੍ਤृਤਸ਼੍ਰਿਕਂ । ਵਕ੍ਸ਼ ਏਤਦਮਲਂ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਕਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਲੰਬਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਲ ਸਾਂਪ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ। ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਮੋਟੇ ਮੋਟੇ ਮੋਹਕ ਮੋਢੇ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੱਧ ਹੈ।
ਸ਼ੋਭਨੋਰੁਕਟਿਸ਼ੋਭਯਾ ਯੁਤਂ । ਜਾਨੁਯੁਗ੍ਮਮਮਲਂ ਸ੍ਵਸੇਵਿਤਮ੍ । ਪਾਦਪਦ੍ਮਮਖਿਲੈਰ੍ਨਿਜੈਃ ਸਦਾ । ਸੇਵਿਤਂ ਰਘੁਪਤਿਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਸੁੰਦਰ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਚਮਕਦਾਰ ਕਮਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਗੋਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਪੈਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਘੁਪਤੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਰੂਪਧਰੋ ਰਾਮੋ ਮਯਾ ਕਿਂ ਤੁ ਸ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ । ਸ਼ਤਾਨਨੋਪਿ ਨੋ ਯਾਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਕਿਮੁ ਮਾਦृਸ਼ਾਃ
ਰਾਮ ਜੀ ਇਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਜਦੋਂ ਸੌ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪੰਛੀ ਕਿਵੇਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਲਲਿਤਾ ਮਨੋਹਰਵਪੁਰ੍ਧਰਾ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਮੁਮੋਹ ਭੁਵਿਕਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਾ ਨ ਮੋਹਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਰੂਪ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਭੀ ਭੁੱਲਦੀ ਨਹੀਂ।
ਮਹਾਬਲੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਮਹਾਮੋਹਨਰੂਪਧृਕ੍ । ਕਿਂ ਵਰ੍ਣਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਂ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ?
ਧਨ੍ਯਾ ਸਾ ਜਾਨਕੀਦੇਵੀ ਮਹਾਮੋਹਨਰੂਪਧृਕ੍ । ਰਂਸ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਸਹਿਤਾ ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਮੁਦਾ
ਧੰਨ ਹੈ ਜਾਨਕੀ ਮਾਤਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਕਾਸਿ ਕਿਂ ਤੁ ਨਾਮਾਸਿ ਬਤ ਸੁਂਦਰਿ ਯਤ੍ਤੁ ਮਾਮ੍ । ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ ਵੈਦਗ੍ਧ੍ਯਾਦ੍ਰਾਮਕੀਰ੍ਤਨਮਾਦਰਾਤ੍
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਕੀ ਹੈ, ਸੋਹਣੀਏ? ਪਰ ਤੂੰ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
ਏਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਾਨਕੀ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋਰ੍ਯੁਗਮ੍ । ਉਵਾਚ ਜਨ੍ਮਲਲਿਤਂ ਸ਼ਂਸਂਤੀ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਮੋਹਨਮ੍
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੋਹਣੀ ਸੁਰਤ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਜਾਨਕੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸਾਹਂ ਜਨਕਪੁਤ੍ਰਿਕਾ । ਸ ਰਾਮੋ ਮਾਂ ਯਦਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤੇ ਸੁਮਨੋਹਰਃ
ਜਾਨਕੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ। ਜਦੋਂ ਸੋਹਣੇ ਰਾਮ ਜੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।
ਤਦਾ ਵਾਂ ਮੋਚਯਾਮ੍ਯਦ੍ਧਾਨਾਨ੍ਯਥਾ ਵਾਕ੍ਯਲੋਭਿਤਾ । ਲਾਲਯਾਮਿ ਸੁਖੇਨਾਸ੍ਤਾਂ ਮਦ੍ਗੇਹੇ ਮਧੁਰਾਕ੍ਸ਼ਰੌ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗੀ, ਜਾਂ ਜੇ ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲੈ ਗਈ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੱਖਾਂਗੀ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਿਓ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵੇਪਤੁਰ੍ਭਯਤਾਂ ਗਤੌ । ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤੌ ਜਾਨਕੀਮਿਤ੍ਯਵੋਚਤਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਪੰਛੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੋਵੇਂ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।