ਕਂਕਣਸ੍ਵਰਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਾ ਕਰ੍ਪੂਰਾਗਰੁਧੂਪਿਤਾ । ਕਾਂਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚਲਨ੍ਨੇਤ੍ਰਾ ਕਾਮਰੂਪਮਵੋਚਤ
ਕੰਗਣਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਕਪੂਰ ਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਹਕਦੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ, ਸੁਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ।
ਨਾਥ ਤ੍ਵਂ ਤਾਦृਸ਼ੋ ਮਹ੍ਯਂ ਭਾਸਿ ਯਾਦृਗ੍ਰਘੋਃ ਪਤਿਃ । ਅਤ੍ਯਂਤਂ ਸੁਂਦਰਤਰਂ ਵਪੁਰ੍ਬਿਭ੍ਰਤ੍ਸੁਕੋਮਲਮ੍
ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈਂ—ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਨਰਮ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮਪ੍ਰਾਂਤਂ ਨੇਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਵਕ੍ਸ਼ੋ ਮੋਹਨਵਿਸ੍ਤृਤਮ੍ । ਭੁਜੌ ਚ ਸਾਂਗਦੌ ਬਿਭ੍ਰਤ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਰਾਮ ਇਵਾਸਿ ਮੇ
ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਵਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਤੇ ਮੋਹਣੀ ਹੈ, ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈਂ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਕਾਂਤਾਯਾਃ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍ । ਉਵਾਚ ਨੇਤ੍ਰਯੋਃ ਪ੍ਰਾਂਤਂ ਨਰ੍ਤਯਨ੍ਕਾਮਸੁਂਦਰਃ
ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਇਹ ਸੁਹਣੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ:
ਸ਼ृਣੁ ਕਾਂਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਾਧ੍ਵ੍ਯਾ ਤੁ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍ । ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਤਦ੍ਯੋਗ੍ਯਂ ਸ੍ਵਕਾਂਤੋ ਰਾਮ ਏਵ ਹਿ
ਸੁਣ ਪਿਆਰੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਹਣਾ ਤੇ ਸਾਧਵੀ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ; ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਹੀ ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਂ ਕ੍ਵਾਹਂ ਮਂਦਭਾਗ੍ਯਃ ਕ੍ਵ ਰਾਮੋ ਭਾਗ੍ਯਵਾਨ੍ਮਹਾਨ੍ । ਕ੍ਵ ਚਾਹਂ ਕੀਟਵਤ੍ਤੁਚ੍ਛਃ ਕ੍ਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸੁਰਾਰ੍ਚਿਤਃ
ਪਰ ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ, ਨਸੀਬ ਤੋਂ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਨਿਕੰਮਾ, ਤੇ ਰਾਮ ਕਿੱਥੇ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਨਸੀਬ ਵਾਲਾ; ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ, ਕੀੜੇ ਵਾਂਗ ਤੱਛਾ, ਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ।
ਖਦ੍ਯੋਤਃ ਕ੍ਵ ਨਭੋਰਤ੍ਨਂ ਸ਼ਲਭਃ ਕ੍ਵ ਨੁ ਪਾਮਰਃ । ਗਜਾਰਿਃ ਕ੍ਵ ਮृਗੇਂਦ੍ਰੋऽਸੌ ਸ਼ਸ਼ਕਃ ਕ੍ਵ ਨੁ ਮਂਦਧੀਃ
ਜੁਗਨੂ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਹੀਰਾ ਕਿੱਥੇ? ਪਤੰਗਾ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਹਾਥੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸਿੰਘ ਕਿੱਥੇ? ਤੇ ਮੰਦੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਖਰਗੋਸ਼ ਕਿੱਥੇ?
ਕ੍ਵ ਚ ਸਾ ਜਾਹ੍ਨਵੀ ਦੇਵੀ ਕ੍ਵ ਰਥ੍ਯਾ ਜਲਮੁਤ੍ਪਥਮ੍ । ਕ੍ਵ ਮੇਰੁਃ ਸੁਰਸਂਵਾਸਃ ਕ੍ਵ ਗੁਂਜਾਪੁਂਜਕੋਲ੍ਪਕਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਸੜਕ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਿੱਥੇ? ਦੇਵਤੇਆਂ ਦਾ ਵਸੇਰਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਗੂੰਜਾ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਕਿੱਥੇ?
ਤਥਾਹਂ ਕ੍ਵ ਕ੍ਵ ਰਾਮੋऽਸੌ ਯਤ੍ਪਾਦਰਜਸਾਂਗਨਾ । ਸ਼ਿਲੀਭੂਤਾ ਕ੍ਸ਼ਣਾਜ੍ਜਾਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮੋਹਨਰੂਪਧृਕ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਉਹ ਰਾਮ ਕਿੱਥੇ, ਜਿਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੁਹ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇ?
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਪਰਿਰੇਭੇ ਨਿਜਂ ਪਤਿਮ੍ । ਜਾਤਕਾਮਾ ਹृਤਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਨਰ੍ਤਿਤ ਭ੍ਰੂ ਧਨੁਰ੍ਧਰਾ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਪਈ, ਪਿਆਰ ਚੁਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਭੰਵੀਆਂ ਬਿਲਕੁਲ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਨਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਗਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ । ਤਾਵਦਨ੍ਯਸ਼੍ਚਰੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਯਸ਼ਸਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹੋਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੇ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਲਿਆ।
ਕਾਚਿਤ੍ਪੁष੍ਪਮਯੀਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਚਂਦਨਂ ਸਹ ਚਂਦ੍ਰਕਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਧਾਯ ਕਾਮਾਰ੍ਹਂ ਜਗਾਦ ਵਚਨਂ ਪਤਿਮ੍
ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਚਾਂਦਨੀ ਦੀ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੇਜ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਰਸ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਪਤੇ ਕੁਰੁष੍ਵ ਭੋਗਾਰ੍ਹੇ ਸ਼ਯਨਂ ਪੁष੍ਪਮਂਚਕੇ । ਚਂਦਨਾਦਿਕਲੇਪਂ ਚ ਤਥਾ ਭੋਗਮਨੇਕਧਾ
ਪਤੀ ਜੀ, ਇਸ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਤੇ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਹੋਰ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗੋ।
ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ਾ ਏਵ ਭੋਗਾਰ੍ਹਾ ਨ ਚ ਰਾਮਪਰਾਙ੍ਮੁਖਾਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਮਕृਪਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮੁਪਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਭ ਰਾਮ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਭੋਗੋ।
ਮਤ੍ਸਦृਸ਼ੀ ਕਾਮਿਨੀ ਤੇ ਚਂਦਨਂ ਤਾਪਹਾਰਕਮ੍ । ਪਰ੍ਯਂਕਃ ਪੁष੍ਪਰਚਿਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਮਕृਪਾਭਵਮ੍
ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਕਾਮਿਨੀ, ਗਰਮੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਪਰਯੰਕ—ਇਹ ਸਭ ਰਾਮ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਯੇ ਰਾਮਂ ਨ ਭਜਿष੍ਯਂਤਿ ਤੇ ਨਰਾ ਜਠਰਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਨ ਭਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਨੁਵਂਤ੍ਯੇਵ ਵਸ੍ਤ੍ਰਭੋਗਾਦਿ ਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰਾਮ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਲਈ ਖੁਦ ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਪੜੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਭੋਗ ਸਕਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਭ ਵੰਜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਂਤੀਂ ਮਹਿਲਾਂ ਹਰ੍षਿਤਃ ਪਤਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਤਥ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਰਾਮਕृਪਾਭਵਮ੍
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਰਹੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਤੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਰਾਮਭਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗਤਸ਼੍ਚਰਃ । ਤਾਵਦਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮਸ੍ਥਸ਼੍ਚਰੋऽਨ੍ਯ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੇ ਵਚਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਭਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਚਲਿਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦੂਜੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੋਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ।
ਕਾਚਿਤ੍ਕਾਂਤੇਨ ਪਰ੍ਯਂਕੇ ਵੀਣਾਵਾਦਨਤਤ੍ਪਰਾ । ਕਾਂਤੇਨ ਰਾਮਸਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਗਾਯਮਾਨਾ ਪਤਿਂ ਜਗੌ
ਇੱਕ ਔਰਤ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪਰਯੰਕ ਤੇ ਵਜਾ ਵਜਾਉਣ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਵਯਂ ਧਨ੍ਯਤਮਾ ਯੇषਾਂ ਪੁਰ੍ਯਾਃ ਪਤਿਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਃ ਸ੍ਵਪ੍ਰਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨਿਵ ਪਾਤਿ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਕਃ
'ਸਵਾਮੀ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਨਸੀਬ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।'
ਯੋ ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮਦੁਃਸਾਧ੍ਯਂ ਕृਤਵਾਨ੍ਸੁਲਭਂ ਨ ਤਤ੍ । ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਯੋ ਨਿਜਗ੍ਰਾਹ ਸੇਤੁਂ ਤਤ੍ਰ ਬਬਂਧ ਚ
'ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਤੇ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਉਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ।'
ਰਾਵਣਂ ਯੋ ਰਿਪੁਂ ਹਤ੍ਵਾ ਲਂਕਾਂ ਸਂਭਜ੍ਯ ਵਾਨਰੈਃ । ਜਾਨਕੀਮਾਜਹਾਰਾਤ੍ਰ ਮਹਦਾਚਾਰਮਾਚਰਤ੍
'ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਜਿੱਤੀ, ਤੇ ਉਸ ਰਾਤ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਇਆ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।'
ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਃ ਸੁਮਧੁਰਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ । ਪਤਿਃ ਸ੍ਮਿਤਂ ਚਕਾਰੇਮਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪੁਨਰਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸੁਰੀਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਤੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਮੁਗ੍ਧੇਨੇਦਂ ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਮਿਨੀ । ਦਸ਼ਾਨਨਵਧਾਦੀਨਿ ਸਮੁਦ੍ਰ ਦਮਨਾਨਿ ਚ
'ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਕੰਮ—ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵਸ ਕਰਨਾ—ਸਭ ਕੁਝ ਮਾਸੂਮਤਾ ਵਿਚ ਹੋਇਆ।'
ਲੀਲਯਾਯੋऽਵਨਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਮਹਾਨ੍ । ਕਰੋਤਿ ਸਚ੍ਚਰਿਤ੍ਰਾਣਿ ਮਹਾਪਾਪਹਰਾਣਿ ਚ
ਉਹ ਮਹਾਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਅਰਦਾਸ 'ਤੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਉਹ ਸੱਚੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾ ਜਾਨੀਹਿ ਨਰਂ ਰਾਮਂ ਕੌਸਲ੍ਯਾਨਂਦਦਾਯਕਮ੍ । ਸृਜਤ੍ਯਵਤਿ ਹਂਤ੍ਯੇਤਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਲੀਲਾਤ੍ਤਮਾਨੁषਃ
ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਸਮਝੋ। ਉਹ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਰਚਦਾ, ਪਾਲਦਾ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਕੇ ਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ।
ਧਨ੍ਯਾ ਵਯਂ ਯੇ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਾਮੋ ਮੁਖਪਂਕਜਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸੁਰਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਂ ਮਹਤ੍ਪੁਣ੍ਯਕृਤੋ ਵਯਮ੍
ਅਸੀਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਂ।
ਅਸ਼ृਣੋਦ੍ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸੌਖ੍ਯਦਮ੍ । ਇਤ੍ਯਾਦਿਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਚਾਰੋ ਦ੍ਵਾਰਿਸ੍ਥਿਤੋ ਮੁਹੁਃ
ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਜਾਸੂਸ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਦਾ ਸੀ: 'ਜੋ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਨ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ...'
ਅਨ੍ਯੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਂ ਗृਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਥੌ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਹਰੇਰ੍ਯਸ਼ਃ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਰਾਮਭਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਸ਼ਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਾਸੂਸ, ਦੂਜੇ ਘਰ 'ਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਹਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਣ ਲਈ ਰੁਕਿਆ। ਉਥੇ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਭਦਰ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸੁਣੀ।
ਖੇਲਂਤੀ ਸ੍ਵਾਮਿਨਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦ੍ਯੂਤੇਨ ਸੁਮਨੋਹਰਾ । ਉਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਧੁਰਂ ਨਰ੍ਤਯਂਤੀਵ ਕਂਕਣੇ
ਇੱਕ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਸੇ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕੰਗਣ ਨੱਚਦੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ।