ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪਾਤਾਲਖਣ੍ਡੇ ਸ਼ੇषਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨਸਂਵਾਦੇ ਰਾਮਾਸ਼੍ਵਮੇਧੇ ਲਵੇਨ ਹਯਬਂਧਨਂਨਾਮ ਚਤੁਃਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਤਸਯਾਨ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਸਮੇਂ, ਲਵ ਵੱਲੋਂ ਘੋੜਾ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਚੌਂਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ। ਏਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਥਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਲਵਸ੍ਯ ਬਲਿਨੋ ਮੁਨਿਃ । ਸਂਸ਼ਯਾਨਃ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਨ੍ਨਾਗਂ ਦਸ਼ਸ਼ਤਾਨਨਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਲਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਨਾਗ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਸ਼੍ਰੀਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨ ਉਵਾਚ। ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਤੁ ਪੁਰਾ ਰਾਮਃ ਸੀਤਾਮੇਕਾਕਿਨੀਂ ਵਨੇ । ਰਜਕਸ੍ਯ ਦੁਰੁਕ੍ਤ੍ਯਾਸੌ ਤਤ੍ਯਾਜ ਮਹਿ ਲੋਲੁਪਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਤਸਯਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮ ਨੇ ਰਜਕ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਕਾਰਨ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਜਾਨਕ੍ਯਾਂ ਕ੍ਵ ਸੁਤੌ ਜਾਤੌ ਕ੍ਵ ਧਨੁਰ੍ਧਰਤਾਂ ਗਤੌ । ਕਥਂ ਚ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਯੋ ਰਾਮਹਯਮਾਹਰਤ੍
ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਿੱਥੇ ਜੰਮੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਧਨੁਧਾਰੀ ਬਣੇ? ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਵਿਦਿਆ ਸਿਖਾਈ, ਤੇ ਰਾਮ ਦਾ ਘੋੜਾ ਕੌਣ ਲਿਆਇਆ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ੇषੋ ਨਾਗੋ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਂ ਜਗਦੇ ਰਾਮਚਾਰਿਤ੍ਰਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੁਨੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਚਰਿਤਰ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਰਾਮੋ ਰਾਜ੍ਯਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹਿਤੋऽਕਰੋਤ੍ । ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਾਲਯਨ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਖਂਡਂ ਸ੍ਵਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਾਥ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਸੀਤਾ ਦਧਾਰ ਤਦ੍ਵੀਰ੍ਯਂ ਮਾਸਾਃ ਪਂਚਾਭਵਂਸ੍ਤਦਾ । ਅਤ੍ਯਂਤਂ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਦੇਵੀ ਤ੍ਰਯੀਵ ਪੁਰੁषਂ ਧਰਾ
ਸੀਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਸਹੀ; ਉਹ ਦੇਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਵੇਦ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਦੇ ਹਨ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਸਮਯੇ ਰਾਮਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਚ ਵਿਦੇਹਜਾਮ੍ । ਕੀਦृਸ਼ੋ ਦੋਹਦਃ ਸਾਧ੍ਵਿ ਮਯਾ ਤੇ ਸਾਧ੍ਯਤੇ ਹਿ ਸਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਦੇਹ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਸੁਧਾਰਮਣੀਏ, ਤੇਰੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਾਂ?'
ਰਹਸ੍ਯੇਵ ਤੁ ਸਾ ਪृष੍ਟਾ ਤ੍ਰਪਮਾਣਾ ਪਤਿਂ ਸਤੀ । ਲਜ੍ਜਾ ਗਦ੍ਗਦ ਵਾਗ੍ਰਾਮਂ ਨਿਜਗਾਦ ਵਚੋऽਮृਤਮ੍
ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਤੇ, ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ, ਹਲਕੀਆਂ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।
ਸੀਤੋਵਾਚ। ਤ੍ਵਤ੍ਕृਪਾਤੋ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਭੁਕ੍ਤਂ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਾਨਸੇ ਕਾਂਤ ਵਿषਯੋ ਹ੍ਯਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ
ਸੀਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਭੋਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਭੋਗਾਂਗੀ। ਪਿਆਰੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ।
ਯਸ੍ਯਾਭਵਾਦृਸ਼ਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਦੇਵਸਂਸ੍ਤੁਤਸਤ੍ਪਦਃ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵਰੀਵਰ੍ਤਿ ਨ ਕਿਂਚਿਦਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਪਤੀ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਸਲਾਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਤ੍ਵਮਾਗ੍ਰਹਾਤ੍ਪृਚ੍ਛਸਿ ਮਾਂ ਦੋਹਦਂ ਮਨਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਪੁਰਤਃ ਸਤ੍ਯਂ ਤਵ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਮਨੋਹਰ
ਤੂੰ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂਗੀ, ਪਿਆਰੇ ਸਵਾਮੀ।
ਚਿਰਂ ਜਾਤਂ ਮਯਾ ਸਤ੍ਯੋ ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾਦਿਕਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਮਨੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਾ ਉਤ੍ਸੁਕਤਿ ਸੁਂਦਰੀਃ
ਕਈ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਆਦਿਕ ਉੱਚੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ; ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਹ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਨੇਕਸੁਖਮਾਸ੍ਥਿਤਾ । ਕृਤਘ੍ਨਾਹਂ ਕਦਾਪੀਹ ਤਾ ਨਮਸ੍ਕਰ੍ਤੁਮਾਨਸਾ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਅਨੇਕ ਸੁਖ ਭੋਗੇ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤਪਃਕੋਸ਼ਾਨ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਯੈਃ ਪਰਿਪੂਜਯੇ । ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਚੈਵ ਭਾਸ੍ਵਂਤਿ ਭੂषਾ ਅਪਿ ਸਮਰ੍ਪਯੇ
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਤਪਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਰਤਨ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
ਯਥਾ ਮੇ ਤੋषਿਤਾਃ ਸਤ੍ਯੋ ਦਦਤ੍ਯਾਸ਼ੀਰ੍ਮਨੋਹਰਾਃ । ਏष ਮੇ ਦੋਹਦਃ ਕਾਂਤ ਪਰਿਪੂਰਯ ਮਾਨਸਃ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਨੋਹਰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ।
ਇਤ੍ਥਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸੀਤਾਯਾਃ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍ । ਜਗਾਦ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤੋ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਸੀਤਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਧਨ੍ਯਾਸਿ ਜਾਨਕੀ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਗਮਿष੍ਯਸਿ ਤਪੋਧਨਾਃ । ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਸ੍ਤੁ ਕृਤਾਰ੍ਥਾ ਤ੍ਵਮਾਗਮਿष੍ਯਸਿ ਮੇਂऽਤਿਕਮ੍
ਜਾਨਕੀ, ਤੂੰ ਧਨਵੰਤ ਹੈਂ। ਸਵੇਰੇ ਤੂੰ ਤਪਸੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾਵੇਂਗੀ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਚਾਹ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਵੀਂ।
ਇਤਿ ਰਾਮਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਮਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਪ ਸਾ । ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਮਮ ਭਵਤ੍ਯਦ੍ਧਾ ਤਾਪਸੀਨਾਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਸਵੇਰੇ ਤੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤਪਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ।"
ਅਥ ਤਨ੍ਨਿਸ਼ਿ ਰਾਮੇਣ ਚਾਰਾਃ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਨਿਜਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਪ੍ਰੇषਿਤਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਨਿਸ਼ੀਥੇ ਹ੍ਯਗਮਨਞ੍ਛਨੈਃ
ਉਸ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਰਾਸ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਵੇਖਣ ਲਈ ਭੇਜੇ; ਉਹ ਚੁਪਚਾਪ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਰਾਮਕਥਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਃ ਸੁਮਨੋਹਰਾਃ । ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਗਤਵਂਤਸ੍ਤੁ ਧਨਾਢ੍ਯਸ੍ਯ ਗृਹਂ ਮਹਤ੍
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜਦ ਉਹ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਸੁਹਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ, ਉਸ ਦਿਨ ਉਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਦੀਪਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਂਤਂ ਵਚਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਨੁषਮ੍ । ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚਾਰਾਃ ਸਮਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਯਸ਼ੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਚਰਾਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਜਲਦਾ ਦੀਵਾ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣੀ, ਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤ੍ਰ ਕਾਚਨ ਵਾਮਾਕ੍ਸ਼ੀ ਬਾਲਕਂ ਪ੍ਰਤਿ ਹਰ੍षਿਤਾ । ਸ੍ਤਨਂ ਧਯਂਤਂ ਨਿਜਗੌ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਉੱਥੇ, ਇੱਕ ਸੁਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੂਧ ਪਿਲਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਿਆਰੇ ਬਚਨ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਿਬ ਪੁਤ੍ਰ ਯਥੇष੍ਟਂ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਮਮ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਵ ਸੁਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਮਾਤ੍ਮਜ
ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਸੁਹਣਾ ਦੂਧ ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੇ ਪੀ ਲੈ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਲਾਲ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਏਤਤ੍ਪੁਰ੍ਯਾਃ ਪਤੀ ਰਾਮੋ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਪ੍ਰਭਃ । ਤਤ੍ਪੁਰੀਸ੍ਥਜਨਾਨਾਂ ਤੁ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਵੈ ਜਨੁਃ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਰਾਮ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਕਵਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵੇਗਾ।
ਜਨ੍ਮਾਭਾਵਾਤ੍ਕਥਂ ਪਾਨਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਸ੍ਯ ਭੁਵਿ ਜਾਯਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਿਬ ਮੁਹੁਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਂ ਹृਦਿ ਮਨ੍ਯ ਚ
ਜਦ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦੂਧ ਪੀਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਵਿਰਲਾ ਦੂਧ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੀ ਲੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲੈ।
ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਂ ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਂਤਿ ਧ੍ਯਾਯਂਤਿ ਚ ਵਦਂਤਿ ਯੇ । ਤੇषਾਮਪਿ ਪਯਃਪਾਨਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਜਾਤੁਚਿਤ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁੜ ਕਦੇ ਦੂਧ ਪੀਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯਾਦਿਵਾਕ੍ਯਂ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਯਸ਼ਸੋऽਮृਤਮ੍ । ਹਰ੍षਿਤਾਃ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਗੇਹਮਨ੍ਯਦ੍ਭਾਗ੍ਯਵਤੋ ਮਹਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਰਾਸ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਤੇ ਨਸੀਬ ਵਾਲੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਾਵਦਨ੍ਯਸ਼੍ਚਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਨੋਰਮਮਿਦਂ ਗृਹਮ੍ । ਮਤ੍ਵਾ ਤਿष੍ਠਨ੍ਹਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾ ਯਸ਼ਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਰਾ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਸ ਸੁਹਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ।
ਤਤ੍ਰ ਕਾਚਿਨ੍ਨਿਜਂ ਕਾਂਤਂ ਪਰ੍ਯਂਕੋਪਰਿ ਸੁਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤਾਂਬੂਲਂ ਚਰ੍ਵਤੀ ਦਤ੍ਤਂ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਸ੍ਨੇਹੇਨ ਸੁਂਦਰੀ
ਉੱਥੇ, ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪਲੰਗ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂਬੂਲ ਚਬਾ ਰਹੀ ਸੀ।