ਸ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਤਾਂ ਵ੍ਯਥਾਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਦ ਰਿਪੁਮਗ੍ਰਤਃ । ਸਹਸ੍ਵੈਕਂ ਪ੍ਰਹਾਰਂ ਮੇ ਕੁਤ੍ਰ ਯਾਸਿ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
ਉਹ ਪਲ ਦੀ ਪੀੜਾ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਹਿ ਲੈ—ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ?'
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਂਖ੍ਯੇ ਬਾਣਮਾਧਤ੍ਤ ਸਾਯਕੇ । ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਾਪਰੀਤਾਂਗਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪੁਂਖਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਏ ਤੇ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ ਬਾਣੋ ਧਨੁषੋ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨ ਪਥਿਸ੍ਥਿਤਃ । ਛਿਨ੍ਨੋऽਪ੍ਯਗ੍ਰਫਲੇਨਾਸ਼ੁ ਹृਦਯੇ ਸਮਪਦ੍ਯਤ
ਉਹ ਤੀਰ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਰਾਹ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਧਨੁ ਤੋਂ ਛੱਡਿਆ, ਨੋਕ ਤੇ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਬਾਣੇਨ ਸਂਮੂਰ੍ਛ੍ਯ ਪਪਾਤ ਸ੍ਯਂਦਨੋਪਰਿ । ਤਤੋ ਹਾਹਾਕृਤਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਭਗ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਾਦ੍ਰਵਤ੍
ਉਸ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ, ਉਹ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਸੈਨਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਕਰਦੀ, ਟੁੱਟ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਈ।
ਸੁਰਥੋ ਜਯਮਾਪੇਦੇ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਰਾਮਸੇਵਕਃ । ਦਸ਼ਵੀਰਾ ਦਸ਼ਸੁਤੈਰ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਃ ਪਤਿਤਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਰਾਮ ਦਾ ਸੇਵਕ ਸੁਰਥ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ; ਦਸ ਵੀਰ ਤੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਕਦੇ ਇੱਥੇ, ਕਦੇ ਉੱਥੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਕਟਕਂ ਭਗ੍ਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਣਾਂਗਣੇ । ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਂ ਵਾਪਿ ਯਯੌ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਨृਪਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਟੁੱਟੀ ਤੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਆ ਗਿਆ।
ਆਗਚ੍ਛ ਭੂਪ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨੋ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਯਿਤ੍ਵਾ ਕੁਤੋ ਭਵਾਨ੍ । ਗਚ੍ਛਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਮਾਂ ਦੇਹਿ ਯੁਦ੍ਧਂ ਰਣਵਿਸ਼ਾਰਦ
ਆਓ ਰਾਜਾ! ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ? ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਗਂ ਕਂਚਿਦ੍ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਸ਼ਾਖਯਾ ਯੁਤਮ੍ । ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਪ੍ਰਾਹਰਤ੍ਤਸ੍ਯ ਮਸ੍ਤਕੇ ਬਲਸਂਯੁਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰਖ਼ਤ, ਜਿਸ ਤੇ ਡਾਲੀ ਸੀ, ਉਖਾੜ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤੇਨ ਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਮਹਾਬਲੋ ਨृਪਃ । ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਸੁ ਗ੍ਰੀਵਮਥੋ ਸ੍ਵਚਾਪੇ । ਬਾਣਾਨ੍ਸਮਾਧਾਯ ਸ਼ਿਤਾਨ੍ਸਰੋषਾ । ਜ੍ਜਘਾਨ ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਤਿਪੌਰੁषੋ ਬਲੀ
ਉਸ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਾਰ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲੇ ਸੂਰਥ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਰਿਆ।
ਤਾਨ੍ਬਾਣਾਨ੍ਵ੍ਯਧਮਤ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਹਸਾ ਹਸਨ੍ । ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਹृਦਯੇ ਸੁਰਥਂ ਸੁਮਹਾਬਲਃ
ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਓਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੂਰਥ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਾਰਿਆ।
ਪਰ੍ਵਤੈਃ ਸ਼ਿਖਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਨਗੈਰ੍ਦ੍ਵਿਰਦਵਰ੍ष੍ਮਭਿਃ । ਵੇਗਾਤ੍ਸਂਤਾਡਯਾਮਾਸ ਦਾਰਯਨ੍ਸੁਰਥਂ ਨਖੈਃ
ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ, ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਝਟਕੇ ਨਾਲ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਥ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਮਪ੍ਯਾਸ਼ੁ ਬਬਂਧਾਸ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਰਾਮਸਂਜ੍ਞਾਤ੍ਸੁਦਾਰੁਣਾਤ੍ । ਬਦ੍ਧਃ ਕਪਿਵਰੋ ਮੇਨੇ ਸੁਰਥਂ ਰਾਮਸੇਵਕਮ੍
ਫਿਰ, 'ਰਾਮ' ਨਾਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਅਸਤਰ ਨਾਲ, ਸੂਰਥ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਕਪੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ। ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵੀ ਸੂਰਥ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹੀ ਮੰਨਿਆ।
ਗਜੋ ਯਥਾਯਸਮਯੀਂ ਸ਼ृਂਖਲਾਂ ਪਾਦਲਂਬਿਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਵੈ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਸ ਤਥਾ ਹ੍ਯਭੂਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਪੈਰ 'ਚ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਜ਼ੰਜੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਓਹੀ ਹਾਲਤ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਹੋ ਗਈ।
ਜਿਤਂ ਤੇਨ ਮਹਾਰਾਜ੍ਞਾ ਸੁਰਥੇਨ ਸੁਪੁਤ੍ਰਿਣਾ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵੀਰਾਨ੍ਰਥੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਯਯੌ ਸ੍ਵਨਗਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੂਰਥ ਨੇ, ਜੋ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸਭਾਯਾਂ ਸੁਮਹਾਨ੍ਬਦ੍ਧਂ ਮਾਰੁਤਿਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸ੍ਮਰ ਸ਼੍ਰੀਰਘੁਨਾਥਂ ਤ੍ਵਂ ਦਯਾਲੁਂ ਭਕ੍ਤਪਾਲਕਮ੍
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਸੂਰਥ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਮਾਰੁਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਨਾਥ, ਦਇਆਲੂ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ।'
ਯਥਾ ਤ੍ਵਾਂ ਬਂਧਨਾਤ੍ਸਦ੍ਯੋ ਮੋਚਯਿष੍ਯਤਿ ਸੁष੍ਠੁਧੀਃ । ਨਾਨ੍ਯਥਾਯੁਤਵਰ੍षੇਣ ਮੋਚਯਿष੍ਯਾਮਿ ਬਂਧਨਾਤ੍
'ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੇਗਾ, ਹੇ ਸੁਚੇਤ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਮੀਰਜਸ੍ਤਦਾ । ਸੁਬਦ੍ਧਮਾਤ੍ਮਾਨਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵੀਰਾਨ੍ । ਸਂਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਞ੍ਛਤ੍ਰੁਸ਼ਰਾਭਿਘਾਤ -। ਪੀਡਾਯੁਤਾਨ੍ਬਂਧਨਮੁਕ੍ਤਯੇ ਸ੍ਮਰਤ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਵੀਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਨ। ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਚਂਦ੍ਰਂ ਰਘੁਵਂਸ਼ਜਾਤਂ ਸੀਤਾਪਤਿਂ ਪਂਕਜਪਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰਮ੍ । ਸ੍ਵਮੁਕ੍ਤਯੇ ਬਂਧਨਤਃ ਕृਪਾਲੁਂ ਸਸ੍ਮਾਰ ਸਰ੍ਵੈਃ ਕਰਣੈਰ੍ਵਿਸ਼ੋਕੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਇਆਲੂ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਹਨੂਮਾਨੁਵਾਚ। ਹਾ ਨਾਥ ਹਾ ਨਰਵਰੋਤ੍ਤਮ ਹਾ ਦਯਾਲੋ । ਸੀਤਾਪਤੇ ਰੁਚਿਰਕੁਂਤਲਸ਼ੋਭਿਵਕ੍ਤ੍ਰ । ਭਕ੍ਤਾਰ੍ਤਿਦਾਹਕ ਮਨੋਹਰਰੂਪਧਾਰਿਨ੍ । ਮਾਂ ਬਂਧਨਾਤ੍ਸਪਦਿ ਮੋਚਯ ਮਾ ਵਿਲਂਬਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਨਾਥ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਹੇ ਦਇਆਲੂ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਸੋਹਣੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਨਮੋਹਣ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤ ਕਰ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।'
ਸਂਮੋਚਿਤਾਸ੍ਤੁ ਭਵਤਾ ਗਜਪੁਂਗਵਾਦ੍ਯਾਃ । ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਕੁਲਾਗ੍ਨਿ ਸੁਦਹ੍ਯਮਾਨਾਃ । ਤਤ੍ਸੁਂਦਰੀਸ਼ਿਰਸਿਸਂਸ੍ਥਿਤਕੇਸ਼ਬਂਧਃ । ਸਂਮੋਚਿਤਸ੍ਤੁ ਕਰੁਣਾਲਯ ਮਾਂ ਸ੍ਮਰਸ੍ਵ
'ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ; ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਜਾਤੀਆਂ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਬਚ ਗਈਆਂ; ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਸੋਹਣੀ ਸੂਤ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹਨ; ਹੇ ਦਇਆ ਦਾ ਘਰ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਤੇ ਮੁਕਤ ਕਰ।'
ਤ੍ਵਂ ਯਾਗਕਰ੍ਮਨਿਰਤੋऽਸਿ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰੇਂਦ੍ਰੈ । ਰ੍ਧਰ੍ਮਂ ਵਿਚਾਰਯਸਿ ਭੂਮਿਪਤੀਡ੍ਯਪਾਦ । ਅਤ੍ਰਾਹਮਦ੍ਯ ਸੁਰਥੇਨ ਵਿਗਾਢਪਾਸ਼ -। ਬਦ੍ਧੋਸ੍ਮਿ ਮੋਚਯ ਮਹਾਪੁਰੁषਾਸ਼ੁ ਦੇਵ
'ਤੂੰ ਯੱਗ ਤੇ ਕਰਮ 'ਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਸੂਰਥ ਵੱਲੋਂ ਪੱਕੇ ਪਾਸ਼ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮੁਕਤ ਕਰ, ਹੇ ਮਹਾਪੁਰਖ, ਹੇ ਦੇਵ।'
ਨੋ ਮੋਚਯਸ੍ਯਥ ਯਦਿ ਸ੍ਮਰਣਾਤਿਰੇਕਾਤ੍ । ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਵਰਪੂਜਿਤਪਾਦਪਦ੍ਮ । ਲੋਕੋ ਭਵਂਤਮਿਦਮੁਲ੍ਲਸਿਤੋऽਹਸਿष੍ਯ -। ਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਲਂਬਮਿਹ ਮਾਚਰ ਮੋਚਯਾਸ਼ੁ
'ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੁਣ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕਵਲ-ਚਰਨ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਖੋ ਦੇਵੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ, ਜਲਦੀ ਮੁਕਤ ਕਰ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਰਘੁਵੀਰਃ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ । ਭਕ੍ਤਂ ਮੋਚਯਿਤੁਂ ਪ੍ਰਾਗਾਤ੍ਪੁष੍ਪਕੇਣਾਸ਼ੁਵੇਗਿਨਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਥ, ਰਘੁਵੀਰ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਾਨੁਗੇਨਾਥ ਭਰਤੇਨ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਮੁਨਿਵृਂਦੈਰ੍ਵ੍ਯਾਸਮੁਖ੍ਯੈਃ ਸਮੇਤਂ ਦਦृਸ਼ੇ ਕਪਿਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਖਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸਾਥੀਤਾ ਅਤੇ ਭਰਤ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ, ਵਿਆਸ ਆਦਿ ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਤਮਾਗਤਂ ਨਿਜਂ ਨਾਥਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭੂਪਂ ਸਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਪਸ਼੍ਯ ਰਾਜਨ੍ਨਿਜਂ ਮੋਕ੍ਤੁਮਾਯਾਤਂ ਕृਪਯਾ ਹਰਿਮ੍
ਆਪਣੇ ਨਾਥ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਵੇਖੋ, ਰਾਜਾ, ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹੈ।'
ਅਨੇਕੇ ਮੋਚਿਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ਸੇਵਕਾ ਨਿਜਾਃ । ਤਥਾ ਮਾਂ ਪਾਸ਼ਤੋ ਬਦ੍ਧਂ ਸਂਮੋਚਯਿਤੁਮਾਗਤਃ
'ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ ਹੈ; ਓਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ।'
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਭਦ੍ਰਮਾਯਾਂਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸੌ ਸੁਰਥਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਨਤੀਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਭਕ੍ਤਿਪੂਰਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੇ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਸ੍ਤਂ ਨਿਜੈਰ੍ਦੋਰ੍ਭਿਃ ਪਰਿਰੇਭੇ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ । ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸਿਂਚਨ੍ਨਸ਼੍ਰੁਜਲੈਰ੍ਹਰ੍षਾਦ੍ਭਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਕਂ ਮੁਹੁਃ
ਚੌਥੀ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਆਂਸੂਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭਿੱਜਾਇਆ।
ਉਵਾਚ ਧਨ੍ਯਦੇਹੋऽਸਿ ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਬਦ੍ਧੋ ਹਨੂਮਾਨ੍ਸਰ੍ਵਤੋ ਬਲਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਧਨਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।'
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਃ ਕਪਿਵਰ੍ਯਂ ਤਂ ਮੋਚਯਾਮਾਸ ਬਂਧਨਾਤ੍ । ਮੂਰ੍ਛਿਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਭਟਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਸ੍ਵਜੀਵਯਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮੂੜ੍ਹ ਹੋਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਗਾਇਆ।