ਸੁਰਥ ਉਵਾਚ। ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਕਪਿਵਰ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਯੇਨ ਰਾਮਮਹਤ੍ਕृਤ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਕੇ ਪੁਰੇ
ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਧਨਿਆ ਹੈਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਤ੍ਵਂ ਰਾਮਚਰਣਸ੍ਯਾਸਿ ਸੇਵਕੋ ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ । ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰੇਣ ਮਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਾਤਿਤਸ਼੍ਚਂਪਕੋ ਬਲੀ
ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਭਗਤ ਅਤੇ ਸੇਵਕ ਹੈਂ; ਪਰ ਤੂੰ, ਵੱਡੇ ਸ਼ੌਰ ਵਾਲੇ, ਮੇਰਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਚੰਪਕਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਦਾਨੀਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਸਂਬਧ੍ਯ ਗਂਤਾਸ੍ਮਿ ਨਗਰੇਮਮ । ਯਤ੍ਨਾਤ੍ਤਿष੍ਠ ਕਪੀਸ਼ੇਸ਼ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ।
ਇਤਿ ਭਾषਿਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸੁਰਥਸ੍ਯ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਉਵਾਚ ਧੀਰਯਾ ਵਾਣ੍ਯਾ ਰਣੇ ਵੀਰੈਕਭੂषਿਤੇ
ਸੁਰਥਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਇਕੱਲਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ।
ਹਨੂਮਾਨੁਵਾਚ। ਤ੍ਵਂ ਰਾਮਚਰਣਸ੍ਮਾਰੀ ਵਯਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੇਵਕਾਃ । ਬਧ੍ਨਾਸਿ ਚੇਨ੍ਮਾਂ ਪ੍ਰਸਭਂ ਮੋਚਯਿष੍ਯਤਿ ਮਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤ ਬੰਨ੍ਹੇਗਾ, ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਮੈਨੂੰ ਜਰੂਰ ਛੁਡਾਏਗਾ।
ਕੁਰੁ ਵੀਰ ਭਵਤ੍ਸ੍ਵਾਂਤਸ੍ਥਿਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਰਾਮਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਵੈ ਦੁਃਖਾਂਤਂ ਯਾਤਿ ਵੇਦਾ ਵਦਂਤ੍ਯਦਃ
ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਸੱਚ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੈਦ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਂਤਂ ਸੁਰਥਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਬਾਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਾਣੇਨ ਦਾਰੁਣੈਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇੰਝ ਬੋਲਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਕਠੋਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਤਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਨਗਣਯ੍ਯਾਥ ਬਾਣਾਞ੍ਛੋਣਿਤਪਾਤਿਨਃ । ਕਰੇ ਜਗ੍ਰਾਹ ਕੋਦਂਡਂ ਸਜ੍ਯਂ ਸ਼ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਹ ਖੂਨ ਵਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤਣਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ ਫੜ ਲਿਆ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕਰਯੋਸ਼੍ਚਾਪਂ ਬਭਂਜ ਕੁਪਿਤਃ ਕਪਿਃ । ਚੀਤ੍ਕੁਰ੍ਵਂਸ੍ਤ੍ਰਾਸਯਨ੍ਵੀਰਾਨ੍ਨਖੈਰ੍ਦੀਰ੍ਣਾਨ੍ਸृਜਨ੍ਭਟਾਨ੍
ਕੋਪ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਪੀ ਨੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਚੀਕਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਾੜ ਕੇ, ਭਟਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇਨ ਭਗ੍ਨਂ ਧਨੁਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਗੁਣਸਂਯੁਤਮ੍ । ਅਪਰਂ ਧਨੁਰਾਦਤ੍ਤ ਮਹਦ੍ਗੁਣਵਿਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਆਪਣਾ ਤਣਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਣੀ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਤਚ੍ਚਾਪਿ ਜਗृਹੇ ਰੋषਾਤ੍ਕਪਿਸ਼੍ਚਾਪਂ ਬਭਂਜ ਤਤ੍ । ਅਨ੍ਯਚ੍ਚਾਪਂ ਸਮਾਦਤ੍ਤ ਤਦ੍ਬਭਂਜ ਮਹਾਬਲਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਫੜ ਕੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਾਪੇ ਪ੍ਰਭਗ੍ਨੇऽਪਿ ਸੋऽਨ੍ਯਦ੍ਧਨੁਰੁਪਾਦਦਤ੍ । ਸੋਪਿ ਚਾਪਂ ਬਭਂਜਾਸ਼ੁ ਮਹਾਵੇਗਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ; ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਂ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਚਾਪਾਨਾਮਸ਼ੀਤਿਰ੍ਵਿਦਲੀਕृਤਾ । ਕ੍ਸ਼ਣੇ ਕ੍ਸ਼ਣੇ ਮਹਾਰੋषਾਤ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਦਾਨਨੇਕਧਾ
ਇੰਝ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਅਸੀ ਧਨੁਸ਼ ਪਲ ਪਲ 'ਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤਦਾਤ੍ਯਂਤਂ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮੁਗ੍ਰਾਮਥਾਦਦੇ । ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ ਤਾਡਿਤੋ ਵੀਰਃ ਪਪਾਤ ਕ੍ਸ਼ਣਮੁਤ੍ਸੁਕਃ
ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਚੁੱਕੀ; ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੰਗ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਉਤ੍ਥਾਯ ਸ੍ਯਂਦਨਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਜਗ੍ਰਾਹ ਕੁਪਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਉਡ੍ਡੀਨਸ੍ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਰਮਤਿਵੇਗਤਃ
ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰਥ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਹ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰ ਕੇ ਰਥ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਮੁਡ੍ਡੀਨਂ ਸਮਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਰਥਃ ਪਰਵੀਰਹਾ । ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਪਰਿਘੈਰ੍ਹृਦਿ ਮਾਰੁਤਿਮੁਦ੍ਯਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸੂਰਥ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੱਡੇ ਨਾਲ ਮਾਰੁਤੀ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਚ ਵੱਡਾ ਵੱਜਾ ਮਾਰਿਆ।
ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੇਨ ਰਥੋ ਦੂਰਾਚ੍ਚੂਰ੍ਣੀਭੂਤੋऽਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਸੋऽਨ੍ਯਰਥਂ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਯਯੌ ਵੇਗਾਤ੍ਸਮੀਰਜਮ੍
ਉਸ ਵੱਜੇ ਨਾਲ ਰਥ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੂਜਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਹਨੂਮਾਂਸ੍ਤਦ੍ਰਥਂ ਪੁਚ੍ਛੇ ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯ ਪ੍ਰਧਨਾਂਗਣੇ । ਹਯਸਾਰਥਿਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਬਭਂਜ ਸਪਤਾਕਿਨਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪੂਛ ਨਾਲ ਉਸ ਰਥ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲਿਆ। ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਟੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨ੍ਯਂ ਰਥਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਯਯੌ ਰਾਜਾ ਮਹਾਬਲਃ । ਬਭਂਜ ਤਂ ਰਥਂ ਵੇਗਾਨ੍ਮਾਰੁਤਿਃ ਕੁਪਿਤਾਂਗਕਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੋਰ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਪਰ ਮਾਰੁਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਰਥ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਭਗ੍ਨਂ ਤਂ ਸ੍ਯਂਦਨਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਰਥੋऽਨ੍ਯਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਭਗ੍ਨਃ ਸ ਤੇਨ ਸਹਸਾ ਹਯਸਾਰਥਿਸਂਯੁਤਃ
ਉਸ ਰਥ ਨੂੰ ਟੁੱਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸੂਰਥ ਨੇ ਹੋਰ ਰਥ ਲਿਆ। ਪਰ ਉਹ ਵੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਟੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਮੇਕੋਨਪਂਚਾਸ਼ਦ੍ਰਥਾ ਭਗ੍ਨਾ ਹਨੂਮਤਾ । ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਾਪਿ ਵਿਸਿਸ੍ਮਾਯ ਸਸੈਨਿਕਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਨੰਜਾ ਰਥ ਟੋੜ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਕਰਤਬ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਕੁਪਿਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕੀਸ਼ੇਂਦ੍ਰਂ ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜ । ਪਰਾਕ੍ਰਮਨ੍ਨਿਦਂ ਕਰ੍ਮ ਨ ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਧਨਿਆ ਹੈਂ, ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਐਸਾ ਸ਼ੌਰਿਆ ਦਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਰੇਗਾ।'
ਕ੍ਸ਼ਣਮੇਕਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਯਾਵਤ੍ਸਜ੍ਯਂ ਧਨੁਸ੍ਤ੍ਵਹਮ੍ । ਕਰੋਮਿ ਪਵਨੋਦ੍ਭੂਤ ਰਾਮਪਾਦਾਬ੍ਜषਟ੍ਪਦ
'ਇੱਕ ਪਲ ਰੁਕ ਜਾ, ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਵਾਂ। ਹਵਾ ਦੇ ਜਨਮਿਆ, ਰਾਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਭੌਰਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਪਮਾਤ੍ਤਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੋषਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਨਾਮ ਸਂਦਧੇ ਸ਼ਰ ਉਲ੍ਬਣੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰ 'ਤੇ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਵੇਤਾਲਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਯੋਗਿਨੀਮੁਖਾਃ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵੁਃ ਸਹਸਾ ਭੀषਯਂਤਃ ਸਮੀਰਜਮ੍
ਫਿਰ, ਭੂਤ, ਵੇਤਾਲ, ਪਿਸਾਚ ਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਅਚਾਨਕ ਆ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਕਪਿਃ ਪਾਸ਼ੁਪਤੈਰਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਬਦ੍ਧੋ ਲੋਕੈਰਭੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਹਾਹੇਤਿ ਚ ਵਦਂਤ੍ਯੇਤੇ ਯਾਵਤ੍ਤਾਵਤ੍ਸਮੀਰਜਃ
ਕਪੀ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ 'ਹਾਏ!' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਸ੍ਵਮਨਸਾ ਤ੍ਰੋਟਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਸ ਮੁਕ੍ਤਗਾਤ੍ਰਃ ਸਹਸਾ ਯੁਯੁਧੇ ਸੁਰਥਂ ਨृਪਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉਹ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ। ਅਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਰਾਜਾ ਸੂਰਥ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਂ ਮੁਕ੍ਤਗਾਤ੍ਰਂ ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਰਥਃ ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍ । ਮਹਾਬਲਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮਾਦਦੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੂਰਥ ਜੋ ਵੱਡੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਮਝ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਮਾਰੁਤਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤੁ ਨਿਜਗਾਲ ਹਸਨ੍ਬਲੀ । ਤਨ੍ਨਿਗੀਰ੍ਣਂ ਨृਪੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਸਸ੍ਮਾਰ ਭੂਮਿਪਃ
ਪਰ ਮਾਰੁਤੀ, ਜੋ ਹੱਸਦਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤਰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਦਾਸ਼ਰਥਿਂ ਰਾਮਂ ਰਾਮਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਸ਼ਰਾਸਨੇ । ਸਂਧਾਯ ਤਂ ਜਗਾਦੇਦਂ ਬਦ੍ਧੋਸਿ ਕਪਿਪੁਂਗਵ
ਦਾਸਰਥੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ 'ਤੇ ਰਾਮ ਅਸਤਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਤੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।'