ਮਹਾਬਲਃ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਯਃ ਪੁष੍ਕਲਂ ਭਟਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੋਚਯ ਵੀਰਾਗ੍ਰ੍ਯ ਕਥਂ ਤਿष੍ਠਸਿ ਚਾਹਵੇ
'ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਲ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਛੁਡਾ, ਸ਼ੂਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ! ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਖੜਾ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?'
ਏਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਹਨੂਮਾਨੋਮਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਜਗਾਮ ਤਂ ਮੋਚਯਿਤੁਂ ਪੁष੍ਕਲਂ ਚਂਪਕਾਦ੍ਭਟਾਤ੍
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ, ਚੰਪਕਾ ਯੋਧੇ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ.
ਹਨੂਮਂਤਮਥਾਲੋਕ੍ਯ ਤਂ ਮੋਚਯਿਤੁਮਾਗਤਮ੍ । ਬਾਣੈਃ ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਾਹਸ੍ਰੈਰ੍ਜਘਾਨ ਪਰਕੋਪਨਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਆਇਆ ਸੀ, ਵੈਰੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ ਮਾਰੇ.
ਬਾਣਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਸ ਬਭਂਜਾਸ਼ੁ ਮੁਕ੍ਤਾਂਸ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਪੁਨਰਪ੍ਯੇਨਮੇਵਾਸ਼ੁ ਬਾਣਾਨ੍ਮੁਂਚਨ੍ਮਹਾਨਭੂਤ੍
ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਤੁਰੰਤ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ; ਪਰ ਵੈਰੀ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਤੀਰ ਚਲਾਏ.
ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਯਾਮਾਸ ਨਾਰਾਚਾਨ੍ਵੈਰਿਮੋਚਿਤਾਨ੍ । ਸ਼ਾਲਂ ਕਰੇ ਸਮਾਧृਤ੍ਯ ਜਘਾਨ ਨृਪਨਂਦਨਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੈਰੀ ਵਲੋਂ ਛੱਡੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰ ਸਾਰੇ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲਾ ਰੁੱਖ ਫੜ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ.
ਸ਼ਾਲਂ ਤੇਨ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਤਿਲਸ਼ਃ ਕृਤਵਾਨ੍ਬਲੀ । ਗਜੋ ਹਨੂਮਤਾ ਮੁਕ੍ਤੋ ਨृਪਨਂਦਨ ਮਸ੍ਤਕੇ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਜੋ ਸ਼ਾਲਾ ਰੁੱਖ ਉਸ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਵੱਜਿਆ.
ਸੋऽਪ੍ਯਾਹਤਸ਼੍ਚਂਪਕੇਨ ਮृਤੋ ਭੂਮੌ ਪਪਾਤਸਃ । ਸ਼ਿਲਾਃ ਸਂਮੋਚਯਾਮਾਸ ਹਨੂਮਾਨ੍ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਚੰਪਕਾ ਵਲੋਂ ਵੱਜ ਕੇ, ਹਾਥੀ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਵਿਦਿਆ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਪੱਥਰ ਛੱਡੇ.
ਚਂਪਕਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ਿਲਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਵਾਨ੍ਭृਸ਼ਮ੍ । ਬਾਣਯਂਤ੍ਰਿਕਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਮਹਚ੍ਚਿਤ੍ਰਮਭੂਦਿਦਮ੍
ਚੰਪਕਾ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੱਥਰ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਜਬ ਨਜ਼ਾਰਾ ਸੀ.
ਸ੍ਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ਿਲਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਰੁਤਿਃ । ਚੁਕੋਪ ਹृਦਯੇऽਤ੍ਯਤਂ ਬਹੁਵੀਰ੍ਯਮਿਤਿ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਪੱਥਰ ਸਾਰੇ ਟੁੱਟੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੌਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ.
ਆਗਤ੍ਯ ਚ ਕਰੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਨਭਸ੍ਯੁਤ੍ਪਤਿਤਃ ਕਪਿਃ । ਤਾਵਦ੍ਯਯੌ ਨੇਤ੍ਰਪਥਾਦੁਪਰਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਵੇਗਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਕਪੀ ਨੇ ਹੋਰ ਪੱਥਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਿਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਪਰ ਚਲਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ.
ਚਂਪਕਸ੍ਤਂ ਹਨੂਮਂਤਂ ਯੁਯੁਧੇ ਨਭਸਿ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਬਾਹੁਯੁਦ੍ਧੇਨ ਮਹਤਾ ਤਾਡਿਤਃ ਕਪਿਪੁਂਗਵਃ
ਚੰਪਕਾ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਹੱਥ-ਹੱਥ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਜਿਆ, ਕਪੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ.
ਚੁਕੋਪ ਮਾਨਸੇ ਵੀਰੋ ਗਰ੍ਵਪਰ੍ਵਤਦਾਰੁਣਃ । ਪਦਾ ਧृਤ੍ਵਾ ਚਂਪਕਂ ਤਂ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਭੂਤਲੇ
ਉਹ ਵੀਰ, ਜੋ ਮਾਣ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਕੜਾ ਸੀ, ਨੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ; ਪੈਰ ਨਾਲ ਚੰਪਕਾ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵੱਜਿਆ.
ਤਾਡਿਤੋऽਸੌ ਕਪੀਂਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੁਤ੍ਥਾਯ ਵੇਗਵਾਨ੍ । ਹਨੂਮਂਤਂ ਤੁ ਲਾਂਗੂਲੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਬਭ੍ਰਾਮ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਕਪੀਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਵੱਜ ਕੇ, ਚੰਪਕਾ ਜਲਦੀ ਉਠਿਆ, ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਲਾਂਗੂ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਾਇਆ.
ਕਪੀਂਦ੍ਰਸ੍ਤਦ੍ਬਲਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹਸਨ੍ਪਾਦੇऽਗ੍ਰਹੀਤ੍ਪੁਨਃ । ਭ੍ਰਾਮਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਗਜੋਪਸ੍ਥੇ ਹ੍ਯਪਾਤਯਤ੍
ਕਪੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਉਹ ਜੋਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੱਸ ਕੇ ਫਿਰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਫੜਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ.
ਪਪਾਤ ਭੂਮੌ ਸੁਬਲੋ ਰਾਜਸੂਨੁਃ ਸ ਚਂਪਕਃ । ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੋ ਵੀਰਭੂषਾਢ੍ਯਮਲਂਕੁਰ੍ਵਨ੍ਰਣਾਂਗਣਮ੍
ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਚੰਪਕਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ.
ਤਦਾ ਹਾਹੇਤਿ ਵੈ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਚਂਪਕਾਨੁਗਾਃ । ਪੁष੍ਕਲਂ ਮੋਚਯਾਮਾਸ ਬਦ੍ਧਂ ਚਂਪਕਪਾਸ਼ਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੰਪਕਾ ਦੇ ਸਾਥੀ 'ਹਾਏ ਹਾਏ' ਕਰਕੇ ਚੀਖ ਪਏ; ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ, ਜੋ ਚੰਪਕਾ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਛੁਡਾ ਦਿੱਤਾ.
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਚਂਪਕਂ ਪਤਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਰਥਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਬਲੀ । ਪੁਤ੍ਰਦੁਃਖਪਰੀਤਾਂਗੋ ਜਗਾਮ ਸ੍ਯਂਦਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚੰਪਕਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਸ਼ਤਰੀ ਸੁਰਥਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਥ 'ਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਕਪੀਂਦ੍ਰਮਾਜੁਹਾਵਾਥ ਸੁਰਥਃ ਕੋਪਸਂਯੁਤਃ । ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਵੇਗਂ ਸਂਮੁਂਚਨ੍ਮਹਾਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਸੁਰਥਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਾਹ ਛੱਡਦਾ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਆਹ੍ਵਯਾਨਂ ਨृਪਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਜਂ ਵੀਰਃ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਜਗਾਮ ਤਂ ਮਹਾਵੀਰੋ ਮਹਾਵੇਗਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਕਾਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਮਾਗਤਂ ਹਨੂਮਂਤਂ ਤृਣੀਕੁਰ੍ਵਂ ਤਮੁਦ੍ਭਟਾਨ੍ । ਉਵਾਚ ਸੁਰਥੋ ਰਾਜਾ ਮੇਘਗਂਭੀਰਸੁਸ੍ਵਰਃ
ਜਦ ਹਨੂਮਾਨ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਬਾਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸੁਰਥ ਉਵਾਚ। ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਕਪਿਵਰ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਯੇਨ ਰਾਮਮਹਤ੍ਕृਤ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਕੇ ਪੁਰੇ
ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਧਨਿਆ ਹੈਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਤ੍ਵਂ ਰਾਮਚਰਣਸ੍ਯਾਸਿ ਸੇਵਕੋ ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ । ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰੇਣ ਮਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਾਤਿਤਸ਼੍ਚਂਪਕੋ ਬਲੀ
ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਭਗਤ ਅਤੇ ਸੇਵਕ ਹੈਂ; ਪਰ ਤੂੰ, ਵੱਡੇ ਸ਼ੌਰ ਵਾਲੇ, ਮੇਰਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਚੰਪਕਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਦਾਨੀਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਸਂਬਧ੍ਯ ਗਂਤਾਸ੍ਮਿ ਨਗਰੇਮਮ । ਯਤ੍ਨਾਤ੍ਤਿष੍ਠ ਕਪੀਸ਼ੇਸ਼ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ।
ਇਤਿ ਭਾषਿਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸੁਰਥਸ੍ਯ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਉਵਾਚ ਧੀਰਯਾ ਵਾਣ੍ਯਾ ਰਣੇ ਵੀਰੈਕਭੂषਿਤੇ
ਸੁਰਥਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਇਕੱਲਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ।
ਹਨੂਮਾਨੁਵਾਚ। ਤ੍ਵਂ ਰਾਮਚਰਣਸ੍ਮਾਰੀ ਵਯਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੇਵਕਾਃ । ਬਧ੍ਨਾਸਿ ਚੇਨ੍ਮਾਂ ਪ੍ਰਸਭਂ ਮੋਚਯਿष੍ਯਤਿ ਮਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤ ਬੰਨ੍ਹੇਗਾ, ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਮੈਨੂੰ ਜਰੂਰ ਛੁਡਾਏਗਾ।
ਕੁਰੁ ਵੀਰ ਭਵਤ੍ਸ੍ਵਾਂਤਸ੍ਥਿਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਰਾਮਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਵੈ ਦੁਃਖਾਂਤਂ ਯਾਤਿ ਵੇਦਾ ਵਦਂਤ੍ਯਦਃ
ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਸੱਚ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੈਦ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਂਤਂ ਸੁਰਥਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਬਾਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਾਣੇਨ ਦਾਰੁਣੈਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇੰਝ ਬੋਲਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਕਠੋਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਤਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਨਗਣਯ੍ਯਾਥ ਬਾਣਾਞ੍ਛੋਣਿਤਪਾਤਿਨਃ । ਕਰੇ ਜਗ੍ਰਾਹ ਕੋਦਂਡਂ ਸਜ੍ਯਂ ਸ਼ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਹ ਖੂਨ ਵਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤਣਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ ਫੜ ਲਿਆ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕਰਯੋਸ਼੍ਚਾਪਂ ਬਭਂਜ ਕੁਪਿਤਃ ਕਪਿਃ । ਚੀਤ੍ਕੁਰ੍ਵਂਸ੍ਤ੍ਰਾਸਯਨ੍ਵੀਰਾਨ੍ਨਖੈਰ੍ਦੀਰ੍ਣਾਨ੍ਸृਜਨ੍ਭਟਾਨ੍
ਕੋਪ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਪੀ ਨੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਚੀਕਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਾੜ ਕੇ, ਭਟਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇਨ ਭਗ੍ਨਂ ਧਨੁਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਗੁਣਸਂਯੁਤਮ੍ । ਅਪਰਂ ਧਨੁਰਾਦਤ੍ਤ ਮਹਦ੍ਗੁਣਵਿਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਆਪਣਾ ਤਣਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਰਥਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਣੀ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।