ਸੁਰਥ ਉਵਾਚ। ਪ੍ਲਵਗਾਧਿਪ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਾਗਤੋऽਤ੍ਰ ਕਥਂ ਭਵਾਨ੍ । ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਕਾਰਣਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਰੋਮਿ ਤਤ੍
ਸੁਰਥ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਸਮਝ ਕੇ ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਸਂਭਾषਮਾਣਂ ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਵਿਸ੍ਮਯਂਸ਼੍ਚੇਤਸਿ ਭृਸ਼ਂ ਰਾਮਸੇਵਾਕਰਂ ਨृਪਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਉਹ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਸੀ।
ਜਾਨੀਹਿ ਮਾਂ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰਂ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨ ਚ ਦੂਤਤ੍ਵੇ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਭਵਤੋਂऽਤਿਕਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਜਾਣੋ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਂ ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਹਾਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।
ਸੇਵਕੈਃ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦਾਗਤ੍ਯ ਧृਤੋऽਸ਼੍ਵੋ ਮਮ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਅਜ੍ਞਾਨਤੋ ਮਹਾਨ੍ਯਾਯ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵਦ੍ਭਿਃ ਸਹਸਾ ਨृਪ
ਤੁਹਾਡੇ ਕੁਝ ਸੇਵਕ ਹੁਣ ਹੀ ਆ ਕੇ ਮੇਰਾ ਘੋੜਾ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਨਿਆਇ ਕੀਤਾ, ਰਾਜਾ।
ਤਮਸ਼੍ਵਂ ਸਹ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਸਹਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਯਾਹਿ ਚਰਣੇ ਪਤਿਤ੍ਵਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਦੇਹਿ ਚ
ਉਹ ਘੋੜਾ, ਤੇਰਾ ਰਾਜ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਕੋਲ ਜਾ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁਕ ਕੇ, ਘੋੜਾ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਕਰ।
ਨੋਚੇਚ੍ਛਤ੍ਰੁਘ੍ਨਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਨਾਰਾਚੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤਵਿਗ੍ਰਹਃ । ਪृਥ੍ਵੀਤਲਮਲਂ ਕੁਰ੍ਵਞ੍ਛਯਿष੍ਯਸਿ ਵਿਸ਼ੀਰ੍षਕਃ
ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੇਨ ਲਂਕਾਪਤਿਰ੍ਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪਿਤੋ ਲੀਲਯਾ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਂ ਯਾਗਯੋਗ੍ਯਂ ਤੁ ਹृਤ੍ਵਾ ਕੁਤ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਸਿ
ਜਿਸ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਯਜਨ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ?
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯਾਦਿਭਾषਮਾਣਂ ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਤਥ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਤ੍ਵਂ ਨਾਨृਤਂ ਤਵ ਭਾषਿਤਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ।
ਪਰਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਪਦਸੇਵਕ । ਮਯਾ ਧृਤੋ ਮਹਾਨਸ਼੍ਵੋ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਪਰ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ: ਮੈਂ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ।
ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਾਹਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਾਦਿਭਯਾਦਹਮ੍ । ਚੇਦ੍ਰਾਮਃ ਸ੍ਵਯਮਾਗਤ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦਾਸ੍ਯਤੇ ਮਮ
ਮੈਂ ਘੋੜਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ; ਜੇ ਰਾਮ ਆਪ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ।
ਤਦਾਹਂ ਚਰਣੌ ਨਤ੍ਵਾ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸੁਤਸਂਯੁਤਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕੁਟੁਂਬਂ ਚ ਧਨਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਬਲਂ ਬਹੁ
ਤਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁਕ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰਾ ਰਾਜ, ਪਰਿਵਾਰ, ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਮਯਂ ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਵਾਮਿਨਾਪਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧ੍ਯਤੇ। ਧਰ੍ਮੇਣ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਰਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਇਹੀ ਫਰਜ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ; ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਾਦੀਨ੍ਪ੍ਰਵੀਰਾਂਸ੍ਤਾਨਧੁਨਾਹਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਪਿ । ਜਿਤ੍ਵਾ ਬਧ੍ਨਾਮਿ ਮਦ੍ਗੇਹੇ ਨੋਚੇਦ੍ਰਾਮਃ ਸਮਾਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਹੁਣ, ਮੈਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਲਵਾਂਗਾ, ਜੇ ਰਾਮ ਆਪ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਂਗਦੋ ਧੀਮਾਞ੍ਜਹਾਸ ਨृਪਤਿਂ ਤਦਾ । ਉਵਾਚ ਚ ਮਹਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਹਾਧੈਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੰਗਦ ਨੇ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਹੱਸਿਆ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਂਗਦ ਉਵਾਚ। ਬੁਦ੍ਧਿਹੀਨਃ ਪ੍ਰਵਦਸਿ ਵृਦ੍ਧਤ੍ਵਾਤ੍ਸਾਗਤਾ ਤਵ । ਯਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਨृਪਤਿਂ ਧਿਕ੍ਕਰੋषਿ ਧਿਯਾ ਬਲੀ
ਅੰਗਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਬੁਧੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਵਧੀ ਉਮਰ ਹੀ ਇਹ ਲਿਆਈ ਹੈ; ਜੋ ਤੂੰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਠੁਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।
ਯੋ ਮਾਂਧਾਤृਰਿਪੁਂ ਦੈਤ੍ਯਂ ਲਵਣਂ ਲੀਲਯਾਵਧੀਤ੍ । ਯੇਨਾਨੇਕੇ ਜਿਤਾਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਵੈਰਿਣਃ ਪ੍ਰਬਲੋਦ੍ਧਤਾਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਦੈਤ ਲਵਣ ਨੂੰ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਜਿਸ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲੀ ਹਤੋ ਯੇਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਕਾਮਗੇ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਤ੍ਵਂ ਤਂ ਬਧ੍ਨਾਸਿ ਵੀਰੇਂਦ੍ਰਂ ਮਤਿਹੀਨਃ ਪ੍ਰਭਾਸਿ ਮੇ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ; ਪਰ ਹੁਣ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੂੰ ਬੁਧੀ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਵੀਰ ਨੂੰ ਬੰਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਭ੍ਰਾਤृਜੋ ਯਸ੍ਯ ਸੁਬਲੀ ਪੁष੍ਕਲਃ ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍ । ਯੇਨ ਰੁਦ੍ਰਗਣਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਵੀਰਭਦ੍ਰਃ ਸੁਤੋषਿਤਃ
ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਪੁਸ਼ਕਲ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਵੀਰਭਦਰ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਰ੍ਣਯਾਮਿ ਕਿਮੇਤਸ੍ਯ ਪਰਾਕ੍ਰਾਂਤਿਂ ਬਲੋਰ੍ਜਿਤਾਮ੍ । ਯੇਨ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਮਃ ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਂ ਬਲੇਨ ਯਸ਼ਸਾ ਸ਼੍ਰਿਯਾ
ਉਸਦੀ ਵਿਰਤਾ ਤੇ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਬਲ ਦੱਸਣ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਦੇ ਬਲ, ਯਸ਼ ਜਾਂ ਧਨ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਹਨੂਮਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਕਟੇ ਰਘੁਨਾਥਪਦਾਬ੍ਜਧੀਃ । ਯਸ੍ਯਾਨੇਕਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਾਨਿ ਤੇ
ਹਨੂਮਾਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਸੁਣੇਗਾ।
ਸਤ੍ਰਿਕੂਟਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੂਰ੍ਦਗ੍ਧਾ ਯੇਨ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਬਲਾਤ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ੋ ਯੇਨ ਹਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਮਤੇਃ
ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਕੂਟਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਉਸਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੰਦ ਬੁਧੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਕਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦ੍ਰੋਣੋਨਾਮ ਗਿਰਿਰ੍ਯੇਨ ਪੁਚ੍ਛਾਗ੍ਰੇਣ ਸਦੈਵਤਃ । ਆਨੀਤੋ ਜੀਵਨਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਸੈਨਿਕਾਨਾਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਸਨੇ ਡ੍ਰੋਣ ਨਾਮਕ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂੰਛ ਦੇ ਆਗੇ ਨਾਲ, ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਲਈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਲਿਆਇਆ।
ਜਾਨਾਤਿ ਰਾਮਸ਼੍ਚਾਰਿਤ੍ਰਂ ਨਾਨ੍ਯੋ ਜਾਨਾਤਿ ਮੂਢਧੀਃ । ਯਂ ਕਪੀਂਦ੍ਰਂ ਮਨਾਕ੍ਸ੍ਵਾਨ੍ਤਾਨ੍ਨ ਵਿਸ੍ਮਰਤਿ ਸੇਵਕਮ੍
ਰਾਮ ਹੀ ਉਸਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ, ਜਿਸਦੀ ਮੱਤ ਭਟਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਉਹ ਕਪੀਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਉਂਦਾ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਦ੍ਯਾਃ ਕਪੀਂਦ੍ਰਾ ਯੇ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਗ੍ਰਸਂਤਿ ਯੇ । ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਨृਪਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸੇਵਂਤੇ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣੋਤ੍ਸੁਕਾਃ
ਸੁਗਰੀਵ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਕਪੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਰਪਤੀ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ।
ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜੋ ਨੀਲਰਤ੍ਨੋ ਰਿਪੁਤਾਪੋ ਮਹਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍ । ਪ੍ਰਤਾਪਾਗ੍ਰ੍ਯਃ ਸੁਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਵਿਮਲਃ ਸੁਮਦਸ੍ਤਥਾ
ਕੁਸ਼ਧਵਜ, ਨੀਲਰਤਨ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਸੁਬਾਹੁ, ਵਿਮਲ ਤੇ ਸੁਮਦ ਵੀ—
ਰਾਜਾ ਵੀਰਮਣਿਃ ਸਤ੍ਯਯੁਤੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੇਵਕਃ । ਏਤੇऽਨ੍ਯੇਪਿ ਨृਪਾ ਭੂਮੇਃ ਪਤਯਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ
ਰਾਜਾ ਵੀਰਮਣੀ, ਜੋ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਰਾਮ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹੈ, ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਭੂਮੀ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਉਸਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਵੀਰ ਜਲਧੌ ਮਸ਼ਕਃ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ । ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਕृਪਾਲੁਂ ਪੁਤ੍ਰਕੈਰ੍ਯੁਤਃ
ਇੱਥੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛਰ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈਂ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਦਇਆਲੂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਕੋਲ ਜਾ।
ਵਾਹਂ ਸਮਰ੍ਪ੍ਯ ਗਂਤਾਸਿ ਰਾਮਂ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृਤਾਰ੍ਥੀ ਕੁਰੁषੇ ਸ੍ਵਾਂਗਾਨਿ ਜਨੁषਾ ਸਹ
ਆਪਣਾ ਵਾਹਨ ਸਮਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਰਾਜੀਵ-ਨੇਤਰ ਰਾਮ ਕੋਲ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਰਾਜਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਦੂਤਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰੁਵਂਤਮਨੇਕਧਾ । ਏਤਾਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਸਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵੇ ਨ ਮਮਗੋਚਰਾਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੂਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦਿਖਾ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ।'
ਯਾਦृਸ਼ਂ ਮਦ੍ਬਲਂ ਦੂਤ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਨ ਹਨੂਮਤਃ । ਯੋ ਰਾਮਂ ਪृष੍ਠਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਗਾਦ੍ਯਾਗਸ੍ਯ ਪਾਲਨੇ
'ਹੇ ਦੂਤ, ਮੇਰਾ ਬਲ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਯਾਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅੱਗੇ ਗਿਆ ਸੀ।'