ਕਿਂ ਵਰ੍ਣਯਾਮਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੇਵਕਂ ਸੁਰਥਂ ਵਰਮ੍ । ਯਸ੍ਯਾਸ਼ੇषਗੁਣਾ ਭੂਮੌ ਵਿਸ੍ਤृਤਾਃ ਪਾਵਯਂਤ੍ਯਘਮ੍
ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੇਵਕ ਸੁਰਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਜਿਸਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫੈਲ ਕੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੇਵਕਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਟਂਤਃ ਕਦਾਚਨ । ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਹਯਮੇਧਸ੍ਯ ਹਯਂ ਚਂਦਨਚਰ੍ਚਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੇਵਕ ਜਦੋਂ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਚੰਦਨ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਘੋੜਾ ਵੇਖਿਆ।
ਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਹਯਪਤ੍ਰਮਲੋਕਯਨ੍ । ਸ੍ਪष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਚਂਦਨਾਦਿਕਚਰ੍ਚਿਤਮ੍
ਉਹ ਘੋੜਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਝੰਡੇ ਉੱਤੇ ਸਾਫ਼ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਚੰਦਨ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਰਾਮੇਣ ਸਂਮੁਕ੍ਤਂ ਹਯਂ ਨੇਤ੍ਰਮਨੋਹਰਮ੍ । ਹृष੍ਟਾ ਰਾਜ੍ਞੇ ਸਭਾਸ੍ਥਾਯ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰੁਤ੍ਸੁਕਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੋਹਣਾ ਘੋੜਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਨਯੋਧ੍ਯਾਨਗਰੀਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਰਾਘਵਃ । ਹਯਮੇਧਕ੍ਰਤੋਰ੍ਯੋਗ੍ਯੋ ਹਯੋ ਮੁਕ੍ਤਃ ਪਰਿਭ੍ਰਮਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਆਖਿਆ, 'ਮਾਲਕ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜੇ ਰਾਘਵ ਦਾ ਇਹ ਘੋੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਸ ਤੇ ਪੁਰਸ੍ਯ ਨਿਕਟੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸੇਵਕਸਂਯੁਤਃ । ਗृਹਾਣ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ ਹਯਂ ਤਂ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਘੋੜਾ ਹੁਣ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਨਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਇਸ ਸੋਹਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਜਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਰ੍षਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ । ਉਵਾਚ ਵੀਰਾਨ੍ਬਲਿਨੋ ਮੇਘਗਂਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਗੱਜਦੀ ਬਦਲੀ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਲਵਾਨ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸੁਰਥ ਉਵਾਚ। ਧਨ੍ਯਾ ਵਯਂ ਰਾਮਮੁਖਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਃ ਸਹ ਸੇਵਕਾਃ । ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਾਮਿ ਹਯਂ ਤਸ੍ਯ ਭਟਕੋਟਿਪਰੀਵृਤਮ੍
ਸੁਰਥ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਸੀਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਸੇਵਕ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਂ ਜੋ ਰਾਮ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਘੋੜਾ, ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫੜ ਲਵਾਂਗਾ।
ਤਦਾ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਾਹਂ ਤਂ ਯਦਾ ਰਾਮਃ ਸਮਾਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਕृਤਾਰ੍ਥਂ ਮਮ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਚਿਰਂ ਧ੍ਯਾਨਰਤਸ੍ਯ ਵੈ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਆਪ ਆਉਣਗੇ, ਤਦ ਮੈਂ ਉਹ ਘੋੜਾ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਭਗਤ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੇ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਥਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹੀਪਾਲਃ ਸੇਵਕਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮਾਦਿਸ਼ਤ੍ । ਗृਹ੍ਣਂਤੁ ਵਾਹਂ ਪ੍ਰਸਭਂ ਮੋਚ੍ਯੋ ਨਾਸ਼੍ਵੋऽਕ੍ਸ਼ਿਗੋਚਰਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: 'ਘੋੜਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਫੜ ਲਵੋ, ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਨਾ ਹੋਣ ਪਾਵੇ।'
ਅਨੇਨ ਸੁਮਹਾਁਲ੍ਲਾਭੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤੁ ਮੇ ਮਤਮ੍ । ਯਦ੍ਰਾਮਚਰਣੌ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਕ੍ਰਾਦਿਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭੌ
ਇਸ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨ ਵੇਖ ਸਕਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਵੀ ਔਖੇ ਹਨ।
ਸ ਏਵ ਧਨ੍ਯਃ ਸ੍ਵਜਨਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾ ਬਾਂਧਵੋऽਥਵਾ । ਪਸ਼ੁਰ੍ਵਾ ਵਾਹਨਂ ਵਾਪਿ ਰਾਮਾਪ੍ਤਿਰ੍ਯੇਨ ਸਂਭਵੇਤ੍
ਉਹੀ ਬੜੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਸਵਾਰੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਤ੍ਵਸ਼੍ਵਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਬਧ੍ਨਂਤੁ ਵਾਜਿਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਕਾਮਵੇਗਂ ਮਨੋਰਮਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਤਖਤੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਫੜੋ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਵਾਜੀਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਓ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਵਾਹਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਰਸਾ ਰਾਜ੍ਞੇ ਦਦੁਃ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਭਾਂਗਿਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਘੋੜਾ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਘੋੜਾ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲਿਆ ਆਏ।
ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੁਦਾ ਚਾਸ਼੍ਵਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਨੁਜਾਰ੍ਦਨਃ । ਸੇਵਕਾਨ੍ਪ੍ਰਾਹ ਬਲਿਨੋ ਧਰ੍ਮਕृਤ੍ਯਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਸੀ, ਰਾਮ ਦਾ ਘੋੜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਬਲਵਾਨ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸਃ । ਨ ਤਸ੍ਯ ਵਿषਯੇ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਰਦਾਰਰਤੋ ਨਰਃ
ਵਾਤਸਿਆਨ, ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ: ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਵੱਲ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ।
ਨ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਨਿਰਤੋ ਨ ਚ ਕਾਮੇषੁ ਲਂਪਟਃ । ਨ ਜਿਹ੍ਵਾਭਿਰਤੋਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯੇਦ੍ਰਾਮਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍
ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਾਇਆ ਧਨ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਭੋਗਾਂ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਮੰਦਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਯਃ ਸੇਵਕਾਨ੍ਨृਪੋ ਵਕ੍ਤਿ ਯੂਯਂ ਸੇਵਾਰ੍ਥਮਾਗਤਾਃ । ਕਥਯਂਤੁ ਭਵਚ੍ਚੇष੍ਟਾਂ ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ: 'ਤੁਸੀਂ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਏ ਹੋ; ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਦੱਸਣ।'
ਏਕਪਤ੍ਨੀਵ੍ਰਤਧਰਾ ਨ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਲੋਲੁਪਾਃ । ਪਰਾਪਵਾਦਾਨਿਰਤਾ ਨ ਚ ਵੇਦੋਤ੍ਪਥਂ ਗਤਾਃ
ਉਹ ਇਕ ਪਤਨੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਪਰਾਏ ਧਨ ਵਲ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਪਰਾਏ ਬਾਰੇ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਸ੍ਮਰਣਾਦੀਨਿ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਭਟਾਃ । ਤਾਨਹਂ ਰਾਮਸੇਵਾਰ੍ਥਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮ੍ਯਂਤਕ ਕੋਪਵਾਨ੍
ਭਟ ਰੋਜ਼ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਹੋਰ ਭਗਤੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਕਾਲ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਣ।
ਏਤਦ੍ਵਿਰੁਦ੍ਧਧਰ੍ਮਾਣੋ ਯੇ ਨਰਾਃ ਪਾਪਸਂਯੁਤਾਃ । ਤਾਨਹਂ ਵਿषਯੇ ਮਹ੍ਯਂ ਵਾਸਯਾਮਿ ਨ ਦੁਰ੍ਮਤੀਨ੍
ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਸ਼ੇ ਨ ਪਾਪਿष੍ਠਾਃ ਪਾਪਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਮਾਨਸੇ । ਹਰਿਧ੍ਯਾਨਹਤਾਸ਼ੇष ਪਾਤਕਾਮੋਦਸਂਯੁਤਾਃ
ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਵੀ ਮਨ ਵਿਚ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਹਰੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦੈਵਮਭਵਦ੍ਦੇਸ਼ੋ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਸਂਯੁਤਃ । ਤਦਾ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾ ਨਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮृਤਾ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਅਜਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਤਦੋਂ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਰਨ ਉੱਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਯਮਾਨੁਚਰਨਿਰ੍ਵੇਸ਼ੋ ਨਾਭਵਤ੍ਸੌਰਥੇ ਪੁਰੇ । ਤਦਾ ਯਮੋ ਮੁਨੇਰੂਪਂ ਧृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਗਾਨ੍ਮਹੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸੁਰਥ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਲ ਦੇ ਦੂਤ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਤਦੋਂ ਕਾਲ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲਿਆ।
ਵਲ੍ਕਲਾਂਬਰਧਾਰੀ ਚ ਜਟਾਸ਼ੋਭਿਤਸ਼ੀਰ੍षਕਃ । ਸੁਰਥਂ ਤੁ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਰਿਸੇਵਕਮ੍
ਛਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਹਰਿ ਦੇ ਸੇਵਕ ਸੁਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤੁਲਸੀਮਸ੍ਤਕੇ ਯਸ੍ਯ ਵਾਚਿ ਨਾਮ ਹਰੇਃ ਪਰਮ੍ । ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮਰਤਾਂ ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯਂਤਂ ਨਿਜਾਞ੍ਜਨਾਨ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤੁਲਸੀ ਸੀ, ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਹਰਿ ਦਾ ਉੱਚਾ ਨਾਮ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਦਾ ਮੁਨਿਂ ਨृਪੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਪੋਮੂਰ੍ਤਿਮਿਵ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਵਵਂਦੇ ਚਰਣੌ ਤਸ੍ਯ ਪਾਦ੍ਯਾਦਿਕਮਥਾਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਆਦਿਕ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਂ ਮੁਨਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਨृਪਾਗ੍ਰਣੀਃ । ਧਨ੍ਯਮਦ੍ਯ ਜਨੁਰ੍ਮਹ੍ਯਂ ਧਨ੍ਯਮਦ੍ਯ ਗृਹਂ ਮਮ
ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਥੋੜਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਘਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।'
ਕਥਾਃ ਕਥਯਤਾਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਵਿਧਾ ਵਰਾਃ । ਯਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਪਾਪਹਾਨਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਪਦੇ ਪਦੇ
'ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਓ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਥਮੁਕ੍ਤਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਹਾਸ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਭृਸ਼ਮ੍ । ਦਂਤਾਨ੍ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਲਾਸ੍ਫਾਲਿਤਪਾਣਿਕਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੱਸਿਆ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੰਦ ਵਿਖਾ ਕੇ ਤੇ ਹੱਥ ਤਾਲੀਆਂ ਵਜਾ ਕੇ।