ਦੁष੍ਟਵਾਦੀ ਖਂਡਿਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਖਲ੍ਵਾਟਃ ਪਰਨਿਂਦਕਃ । ਸਭਾਯਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਪਾਤੀ ਚ ਜਾਯਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ਘਾਤਵਾਨ੍
ਜੋ ਬੁਰਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਗ ਭੰਗ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਜਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪੱਖਪਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਧ-ਸਰੀਰ ਮਾਰੂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰੋਕ੍ਤਹਾਸ੍ਯਕृਤ੍ਕਾਣਃ ਕੁਨਖੀ ਵਿਪ੍ਰਹੇਮਹृਤ੍ । ਤੁਂਦੀਵਰੀ ਤਾਮ੍ਰਚੌਰਃ ਕਾਂਸ੍ਯਹृਤ੍ਪੁਂਡਰੀਕਿਕਃ
ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਉਡਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਖੋਂ ਅੰਨਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਸੋਨਾ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅੰਗ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੱਦੂ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਭਰੇ ਪੇਟ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤਾਮਾ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਾਲ ਚਮੜੀ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਾਂਸੀ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਪੁਹਾਰੀ ਚ ਪੁਰੁषੋ ਜਾਯਤੇ ਪਿਂਗਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਃ । ਸ਼ੀਸਹਾਰੀ ਚ ਪੁਰੁषੋ ਜਾਯਤੇ ਸ਼ੀਰ੍षਰੋਗਵਾਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰਾਂਗ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੀਲੇ ਵਾਲ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੀਸਾ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਘृਤਚੌਰਸ੍ਤੁ ਪੁਰੁषੋ ਜਾਯਤੇ ਨੇਤ੍ਰਰੋਗਵਾਨ੍ । ਲੋਹਹਾਰੀ ਚ ਪੁਰੁषੋ ਬਰ੍ਬਰਾਂਗਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਘੀ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਹਾ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੜੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਰ੍ਮਹਾਰੀ ਚ ਪੁਰੁषੋ ਜਾਯਤੇ ਮੇਦਸਾ ਵृਤਃ । ਮਧੁਚੌਰਸ੍ਤੁ ਪੁਰੁषੋ ਜਾਯਤੇ ਬਸ੍ਤਿਗਂਧਵਾਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਮੜਾ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਹਦ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਤ ਵਾਲੀ ਥੈਲੀ ਤੋਂ ਬਦਬੂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤੈਲਚੌਰ੍ਯੇਣ ਭਵਤਿ ਨਰਃ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਤਿਪੀਡਿਤਃ । ਆਮਾਨ੍ਨਹਰਣਾਚ੍ਚੈਵ ਦਂਤਹੀਨਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਤੈਲ ਚੁਰਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਖੁਜਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੱਚਾ ਚੌਲ ਚੁਰਾਉਣ ਨਾਲ ਉਹ ਬਿਨਾ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਹਰਣਾਚ੍ਚੈਵ ਜਿਹ੍ਵਾਰੋਗਯੁਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਮਾਤृਗਾਮੀ ਚ ਪੁਰੁषੋ ਜਾਯਤੇ ਲਿਂਗਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਪੱਕਾ ਭੋਜਨ ਚੁਰਾਉਣ ਨਾਲ ਜੀਭ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੁਜਾਯਾਭਿਗਮਨਾਨ੍ਮੂਤ੍ਰਕृਚ੍ਛ੍ਰਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਭਗਿਨੀਂ ਚੈਵ ਗਮਨੇ ਪੀਤਕੁष੍ਠਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭੈਣ ਕੋਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪੀਲੀ ਕੋੜ੍ਹ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸੁਤਾਗਮਨੇ ਚੈਵ ਰਕ੍ਤਕੁष੍ਠਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਭ੍ਰਾਤृਭਾਰ੍ਯਾਭਿਗਮਨੇ ਗੁਲ੍ਮਕੁष੍ਠਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਆਪਣੀ ਧੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਲਾਲ ਕੋੜ੍ਹ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਗਠੜੀ ਵਾਲੀ ਕੋੜ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਮਿਗਮ੍ਯਾਦਿਗਮਨੇ ਜਾਯਤੇ ਦਦ੍ਰੁਮਂਡਲਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਭਾਰ੍ਯਾਗਮਨੇ ਗਜਚਰ੍ਮਾ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਮਾਲਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਸੂ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵਰਗਾ ਰੋਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤृष੍ਵਸ੍ਰਭਿਗਮਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂਗੇ ਵ੍ਰਣੀ ਭਵੇਤ੍ । ਮਾਤੁਲਾਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਗਮਨੇ ਵਾਮਾਂਗੇ ਵ੍ਰਣਵਾਨ੍ਭਵੇਤ੍
ਪਿਓ ਦੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਜਖ਼ਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਜਖ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤृਵ੍ਯਪਤ੍ਨੀਗਮਨੇ ਕਟੌ ਕੁष੍ਠਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਮਿਤ੍ਰਭਾਰ੍ਯਾਭਿਗਮਨੇ ਮृਤਭਾਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਪਿਓ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਕੋੜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋਸਤ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਗਵਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਗੋਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰੀਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਜਾਯਤੇ ਚ ਭਗਂਦਰਃ । ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਪ੍ਰਮੇਹੋ ਜਾਯਤੇ ਨਰੇ
ਆਪਣੇ ਹੀ ਕੁਟੰਬ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗੰਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਰਦ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤ੍ਰੀਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਜਾਯਤੇ ਨਾਸਿਕਾਵ੍ਰਣੀ । ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤ੍ਰੀਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਜਾਯਤੇ ਦੁष੍ਟਰਕ੍ਤਸृਕ੍
ਪੰਡਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨੱਕ ਉੱਤੇ ਜਖ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦীক্ষਿਤ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੰਦਾ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਜਾਤਿਜਾਯਾਗਮਨੇ ਜਾਯਤੇ ਹृਦਯਵ੍ਰਣੀ । ਜਾਤ੍ਯੁਨ੍ਨਤਸ੍ਤ੍ਰੀਗਮਨੇ ਜਾਯਤੇ ਮਸ੍ਤਕਵ੍ਰਣੀ
ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਜਖ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜਖ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼ੁਯੋਨੌ ਚ ਗਮਨਾਨ੍ਮੂਤ੍ਰਘਾਤਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਏਤੇ ਦੋषਾ ਨਰਾਣਾਂ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨਰਕਾਂਤੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਰਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਪਿ ਭਵਂਤ੍ਯੇਤੇ ਤਤ੍ਤਤ੍ਪੁਰੁषਸਂਗਮਾਤ੍ । ਏਵਂ ਰਾਜਨ੍ਹਿ ਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਨਿ ਸੁਪਾਪਿਨਾਮ੍
ਇਹੀ ਹਾਲਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦਾਨਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਤੀਰ੍ਥਾਦਿਕ੍ਰਿਯਯਾ ਤਥਾ । ਰਾਮਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਪਸਾ ਵਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਦਾਨ ਦੇ ਪੁੰਨ, ਤੀਰਥ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਚਰਿਤਰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਤਪ ਨਾਲ ਅਖੁੱਟ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਪਾਪਾਨਾਂ ਹਰਿਕੀਰ੍ਤਿਧੁਨੀ ਨृਣਾਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਾਲਯੇਤ੍ਪਾਪਿਨਾਂ ਪਂਕਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਹਰਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਧਾਰਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਧੋ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯੋ ਨਾਵਮਨ੍ਯੇਤ ਹਰਿਂ ਤਸ੍ਯ ਯਾਗਾਵਿਧਿ ਸ਼੍ਰੁਤਾਃ । ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਪਿ ਸੁਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਪਾਵਿਤੁਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਾਣਿ ਤਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰਿ ਦਾ ਅਦਬ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਯਗ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਹਸਤੇ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਂ ਯਸ਼੍ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਜ੍ਞਾਨਦੁਰ੍ਬਲਃ । ਨ ਤਸ੍ਯ ਨਰਕਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਕਲ੍ਪਾਂਤੇऽਪਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੱਬ ਦੇ ਚਰਿਤਰ ਸੁਣ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸਮਝ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਰਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਵੇ।
ਯਾ ਹਿ ਰਾਜਨ੍ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਹਯਸ੍ਯਾਨੁਚਰੈਃ ਸਹ । ਸ਼੍ਰਾਵਯ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਚਰਿਤਂ ਯਤੋ ਵਾਹਗਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰੱਬ ਦੇ ਚਰਿਤਰ ਸੁਣਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਘੋੜਾ ਵੀ ਚੰਗੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋऽਭੂਚ੍ਛਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਪਰਵੀਰਹਾ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਯਯੌ ਸੇਵਕਸਂਯੁਤਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਚੱਕਰ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਉਥੋਂ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਸ ਹਨੁਮਾਨ੍ਹਯਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ । ਉਵਾਚ ਰਾਮਚਰਿਤਂ ਮਹਾਦੁਰ੍ਗਤਿਨਾਸ਼ਕਮ੍
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਉਹ ਚਰਿਤਰ ਉਚਾਰੇ, ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਹਿ ਦੇਵ ਵਿਮਾਨਂ ਸ੍ਵਂ ਰਾਮਕੀਰ੍ਤਨਪੁਣ੍ਯਤਃ । ਸ੍ਵੈਰਂ ਚਰ ਸ੍ਵਲੋਕੇ ਤ੍ਵਂ ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵ ਕੁਯੋਨਿਤਃ
ਹੁਣ ਤੂੰ, ਹੇ ਭਗਵੰਤ! ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾ। ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਮੋਚਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਯਾਵਦਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਤਾਵਦ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਮਲਂ ਦੇਵਂ ਵੈਮਾਨਿਕਂ ਵਰਮ੍
ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਵਿਮਾਨ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਵੇਖਿਆ।
ਸ ਉਵਾਚ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਰਾਮਕੀਰ੍ਤਨਸਂਸ਼੍ਰੁਤੇਃ । ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਂ ਭਵਨਂ ਰਾਜਨ੍ਨਾਜ੍ਞਾਪਯ ਮਹਾਮਤੇ
ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਹੁਕਮ ਕਰ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਦੇਵੋ ਵਿਮਾਨੇ ਸ੍ਵੇ ਪਰਿਸ੍ਥਿਤਃ । ਤਦਾ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਪੁਸ੍ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨ ਸਹਾਨੁਗਾਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਤਤੋ ਵਾਹੋ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਗਾਤ੍ਰਸ੍ਤਂਭਾਚ੍ਚ ਭੂਤਲਾਤ੍ । ਯਯੌ ਤਦ੍ਵਿਪਿਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭ੍ਰਮਨ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਘੋੜਾ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਕੜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ, ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਸ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਮਾਸਾਃ ਸਪ੍ਤਾਭਵਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਹਯਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਹੇਲਯਾ । ਚਰਤੋ ਭਾਰਤਂ ਵਰ੍षਮਨੇਕਨृਪਪੂਰਿਤਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਉੱਤਮ ਘੋੜਾ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਰਾਜੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।