ਤਤੋ ਭਗੀਰਥੋ ਰਾਜਾ ਗੌਤਮਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਤਪਸਾ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਗਂਗਾਰ੍ਥਂ ਸਮਯਾਚਤ
ਫਿਰ ਭਗੀਰਥ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਗੌਤਮ ਨੇ, ਤਪ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਿਆ ਤੇ ਗੰਗਾ ਲਈ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਤਾਂ ਗਂਗਾਂ ਵੈष੍ਣਵੀਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍ । ਤਯੋਰਹਂ ਤਾਮਦਦਾਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਦੇਵਿ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਗੰਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ।
ਗੌਤਮੇਨ ਸਮਾਨੀਤਾ ਗੌਤਮੀ ਤੇਨ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ । ਭਾਗੀਰਥੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵृਤਾ ਯਤਃ
ਗੌਤਮ ਵਲੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ; ਤੇ ਭਗੀਰਥ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਚੁਣੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰਸਂਗਾਤ੍ਤੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਗਂਗਾਜਨ੍ਮਾਤ੍ਯਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਤੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਬਲਿਂ ਦੈਤ੍ਯਪਤਿਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੱਲ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਅਤੁੱਲ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ; ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੂੰ—
ਰਸਾਤਲਂ ਸ਼ੁਭਂ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਤੁ ਨਾਗਾਨਾਂ ਯਾਦਸਾਮਪਿ
—ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁੰਦਰ ਰਸਾਤਲ ਲੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
ਰਾਜਾਨਂ ਤੁ ਬਲਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਬਲੇਰ੍ਲੋਕਾਨ੍ਬਟੁਵੇषੇਣ ਦੈਤ੍ਯਹਾ
ਉਸ ਨੇ ਬਲੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਦ ਤੱਕ ਮਹਾਪ੍ਰਲਯ ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਬਟੂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਲੀ ਤੋਂ ਲੋਕ ਲੈ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ।
ਮਹੇਂਦ੍ਰਾਯ ਦਦੌ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਕਾਸ਼੍ਯਪੋ ਵਿष੍ਣੁਰਵ੍ਯਯਃ । ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਂਧਰ੍ਵਾ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹੌਜਸਃ
ਫਿਰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਪੁੱਤਰ ਮਹੇਂਦਰ ਨੂੰ ਲੋਕ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—
ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਰ੍ਦ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸੁਰਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਤਨ੍ਮਹਦ੍ਰੂਪਂ ਤੇषਾਂ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯ ਵੈ
—ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਰਂਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਂ ਯਯੌ ਹਰਿਃ । ਇਤ੍ਥਂ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹਰੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਬਚਾਇਆ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਮਹਦੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਮਵਾਪ ਤ੍ਰਿਦਿਵੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਵਾਮਨਂ ਵੈਭਵਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸ਼ੇषਂ ਯਦ੍ਵੈਭਵਂ ਦੇਵਿ ਤਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਾਮਨ ਦਾ ਮਹਾਨ ਵੱਡਿਆਈ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦੇ ਵਾਮਨਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋਨਾਮ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵਾਮਨ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਨਾਂ ਦੂਸੋ ਚਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪੰਜਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਹਤ੍ਵਾਥ ਯਵਨਂ ਤਤ੍ਰ ਮੁਚੁਕੁਂਦੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤੋ ਯਦੁਨਂਦਨਃ
ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਥੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨੇ ਯਵਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਵਰ ਦਿਤ्ता, ਤੇ ਯਦੁ ਵੰਸ਼ੀ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਹਤਂ ਚ ਯਵਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਰਾਸਂਧਃ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤਿਃ । ਯਯੁਧੇ ਰਾਮਕृष੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਬਲੇਨ ਸਮਾਵृਤਃ
ਜਦੋਂ ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਯਵਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ لشਕਰ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਆ ਗਿਆ।
ਕृष੍ਣੇਨ ਨਿਹਤਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਸ ਪਪਾਤ ਮਹੀਪृष੍ਠੇ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੋ ਮਗਧਾਧਿਪਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਾਰਾ لشਕਰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਚਿਰੇਣ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਤੁ ਵਿਹ੍ਵਲਾਂਗੋ ਭਯਾਤੁਰਃ । ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਰਣੇ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਰਾਮੇਣ ਮਗਧੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਉਹ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਥਰ ਥਰ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
ਵਿਮੁਖਃ ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਹਤਸ਼ੇषਬਲਾਨੁਗਃ । ਅਜੇਯਾਵਿਤਿ ਤੌ ਮਤ੍ਵਾ ਰਾਮਕृष੍ਣੌ ਮਹਾਬਲੌ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ لشਕਰ ਦੇ ਬਚੇ ਕੁਚੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਹ ਅਜੇਤੂ ਤੇ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਯੋਰ੍ਵਿਰੋਧਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਨਗਰੀਂ ਸ੍ਵਾਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਹ । ਅਥ ਤੌ ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਤਨਯੌ ਸਹ ਸੇਨਯਾ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ
ਮਥੁਰਾਂ ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨਗਰੀਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੌ ਦ੍ਵਾਰਿਕਾਂ ਪੁਰੀਮ੍ । ਇਂਦ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਵਾਯੁਃ ਸਭਾਂ ਤਤ੍ਰ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਮਥੁਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਦਵਾਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਥੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ।
ਕृष੍ਣਾਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ । ਵਜ੍ਰਵੈਡੂਰ੍ਯਰਚਿਤਾਂ ਬਹ੍ਵਾਸਨਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਾਮ੍
ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸਭਾ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਵਜਰ ਤੇ ਬੈਲੂਰੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਸੀ।
ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਮਯੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਚ੍ਛਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਰਾਜਿਤਾਮ੍ । ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਮ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸਭਾਮੁਗ੍ਰਸੇਨਾਦਯੋ ਨृਪਾਃ
ਉਹ ਸਭਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਛਤਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਸਭਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ
ਮੋਦਂਤੇ ਨੈਗਮੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਦਿਵਿ ਦੇਵਗਣਾ ਇਵ । ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਸਂਭੂਤੋ ਰੈਵਤੋ ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਰੈਵਤ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਕਨ੍ਯਾਂ ਦੁਹਿਤਰਂ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਾਮ੍ । ਰਾਮਾਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਰੇਵਤੀ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰੇਵਤੀ ਸੀ।
ਉਪਯੇਮੇ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸ ਰਾਮਸ੍ਤਾਂ ਚ ਰੇਵਤੀਮ੍ । ਰਮਯਾਮਾਸ ਚ ਤਯਾ ਸ਼ਚ੍ਯਾ ਇਵ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਰੇਵਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵਿਦਰ੍ਭਰਾਜੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭੀष੍ਮਕੋ ਨਾਮ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਬਭੂਵੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਰੁਕ੍ਮਪ੍ਰਭृਤਯਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਭੀਸ਼ਮਕ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਮ ਆਦਿ ਸੁਭਾਗੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਤੇषਾਮਵਰਜਾ ਕਨ੍ਯਾ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ । ਕਮਲਾਂਸ਼ੇਨ ਸਂਭੂਤਾ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ ਰੁਕਮਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।
ਰਾਘਵਤ੍ਵੇਭਵਤ੍ਸੀਤਾ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਨਿ । ਅਨ੍ਯੇष੍ਵੇਵਾਵਤਾਰੇषੁ ਵਿष੍ਣੋਰੇषਾ ਸਹਾਯਿਨੀ
ਰਾਮ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੀਤਾ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੁਕਮਣੀ ਬਣੀ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਹੋਰ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥਣੀ ਰਹੀ।
ਹਿਰਣ੍ਯਕ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੌ ਸਂਭੂਤੌ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪੁਨਃ । ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲੋ ਦਂਤਵਕ੍ਤ੍ਰ ਇਤਿ ਨਾਮ ਸਮਨ੍ਵਿਤੌ
ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ ਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕਸ਼ ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜੰਮੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਤੇ ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਹੋਏ।
ਚੈਦ੍ਯਾਨ੍ਵਯੇ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੌ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮੌ । ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਾਯ ਦਾਤੁਮੈਚ੍ਛਤ੍ਤਦਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚੇਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸਨ। ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਦੇਵੇ।
ਤਂ ਨੇਚ੍ਛਤੀ ਪਤਿਂ ਸਾ ਤੁ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਂ ਸ਼ੁਭਾਨਨਾ । ਬਾਲ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਭृਤਿ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਮਨੁਰਕ੍ਤਾ ਦृਢਵ੍ਰਤਾ
ਪਰ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮਨ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਡਿੱਠੀ ਸੀ।
ਉਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਕृष੍ਣਂ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਸੁਰਾਣਾਮਰ੍ਚਨਂ ਸਦਾ । ਚਕਾਰ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਕਨ੍ਯਾ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਰੁਕਮਣੀ ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ ਕੀਤੇ।