ਤਤਃ ਪਿਤਾਮਹੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਰਪਦ੍ਮਾਦਿਚਿਹ੍ਨਿਤਮ੍ । ਪਾਦਂ ਤਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਹਰ੍षਸਂਕੁਲਚੇਤਸਾ
ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ।
ਧਨ੍ਯੋਸ੍ਮੀਤਿ ਵਦਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕਮਂਡਲੁਮ੍ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਰਸਂਸ੍ਥਿਤ ਵਾਰਿਣਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ," ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਮੰਡਲ ਲੈ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਪੈਰ ਨੂੰ ਉਥੇ ਰੱਖੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਤਾ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਮਭਵਤ੍ਤੋਯਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ । ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਮੇਰੁਸ਼ਿਖਰੇ ਪਪਾਤ ਵਿਮਲਂ ਜਲਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਡਿੱਗਿਆ।
ਜਗਤਃ ਪਾਵਨਾਰ੍ਥਂ ਵੈ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤਮ੍ । ਸਿਤਾ ਚਾਲਕਨਨ੍ਦਾ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭਦ੍ਰਾ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ, ਉਹ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵਗਿਆ; ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਤਾ, ਫਿਰ ਆਲਕਾਨੰਦਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਚਕਸ਼ੁਭਦਰਾ ਵਜੋਂ, ਇਕ ਪਿੱਛੋਂ ਇਕ।
ਤਤਸ਼੍ਚਾਲਕਨਨ੍ਦਾ ਚ ਮੇਰੋਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤਃ ਸ੍ਮृਤਾ । ਤ੍ਰਿਧਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਤ੍ਰਿਸ੍ਰੋਤਾ ਲੋਕਪਾਵਨੀ
ਫਿਰ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਲਕਾਨੰਦਾ ਨਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ, ਤ੍ਰਿਸ੍ਰੋਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਂਦਾਕਿਨੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਧੋ ਭੋਗਵਤੀ ਤਥਾ । ਮਧ੍ਯੇ ਵੇਗਵਤੀ ਗਂਗਾ ਪਾਵਨਾਰ੍ਥਂ ਨृਣਾਂ ਸ਼ਿਵਾ
ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇਠਾਂ ਭੋਗਵਤੀ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੇਰੁਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਂਤੀਂ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ । ਆਤ੍ਮਨਃ ਪਾਵਨਾਰ੍ਥਾਯ ਸ਼ਿਰਸਾਹਮਧਾਰਯਮ੍
ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੇਰੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਉਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਧृਤ੍ਵਾ ਗਂਗਾਜਲਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸ਼ਿਵਤ੍ਵਮਗਮਂ ਦੇਵਿ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਪੂਜਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਿਆ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਮੰਗਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਯੋ ਵਹੇਚ੍ਛਿਰਸਾ ਗਂਗਾਤੋਯਂ ਵਿष੍ਣੁਪਦੋਦ੍ਭਵਮ੍ । ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਦ੍ਵਾ ਜਗਤ੍ਪੂਜ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਗੰਗਾ ਦਾ ਜਲ ਚੁੱਕਦਾ ਜਾਂ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਗਂਗਾਗਂਗੇਤਿ ਯੋ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤੈਰਪਿ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ 'ਗੰਗਾ! ਗੰਗਾ!' ਦੂਰ ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਸੌ ਸੌ ਜੋਜਨ ਦੂਰ ਤੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਭਗੀਰਥੋ ਰਾਜਾ ਗੌਤਮਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਤਪਸਾ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਗਂਗਾਰ੍ਥਂ ਸਮਯਾਚਤ
ਫਿਰ ਭਗੀਰਥ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਗੌਤਮ ਨੇ, ਤਪ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਿਆ ਤੇ ਗੰਗਾ ਲਈ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਤਾਂ ਗਂਗਾਂ ਵੈष੍ਣਵੀਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍ । ਤਯੋਰਹਂ ਤਾਮਦਦਾਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਦੇਵਿ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਗੰਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ।
ਗੌਤਮੇਨ ਸਮਾਨੀਤਾ ਗੌਤਮੀ ਤੇਨ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾ । ਭਾਗੀਰਥੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵृਤਾ ਯਤਃ
ਗੌਤਮ ਵਲੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ; ਤੇ ਭਗੀਰਥ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਚੁਣੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰਸਂਗਾਤ੍ਤੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਗਂਗਾਜਨ੍ਮਾਤ੍ਯਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਤੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਬਲਿਂ ਦੈਤ੍ਯਪਤਿਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੱਲ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਅਤੁੱਲ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ; ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੂੰ—
ਰਸਾਤਲਂ ਸ਼ੁਭਂ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਤੁ ਨਾਗਾਨਾਂ ਯਾਦਸਾਮਪਿ
—ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁੰਦਰ ਰਸਾਤਲ ਲੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
ਰਾਜਾਨਂ ਤੁ ਬਲਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਬਲੇਰ੍ਲੋਕਾਨ੍ਬਟੁਵੇषੇਣ ਦੈਤ੍ਯਹਾ
ਉਸ ਨੇ ਬਲੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਦ ਤੱਕ ਮਹਾਪ੍ਰਲਯ ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਬਟੂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਲੀ ਤੋਂ ਲੋਕ ਲੈ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ।
ਮਹੇਂਦ੍ਰਾਯ ਦਦੌ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਕਾਸ਼੍ਯਪੋ ਵਿष੍ਣੁਰਵ੍ਯਯਃ । ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਂਧਰ੍ਵਾ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹੌਜਸਃ
ਫਿਰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਪੁੱਤਰ ਮਹੇਂਦਰ ਨੂੰ ਲੋਕ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—
ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਰ੍ਦ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸੁਰਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਤਨ੍ਮਹਦ੍ਰੂਪਂ ਤੇषਾਂ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯ ਵੈ
—ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਰਂਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਂ ਯਯੌ ਹਰਿਃ । ਇਤ੍ਥਂ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹਰੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਬਚਾਇਆ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਮਹਦੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਮਵਾਪ ਤ੍ਰਿਦਿਵੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਵਾਮਨਂ ਵੈਭਵਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸ਼ੇषਂ ਯਦ੍ਵੈਭਵਂ ਦੇਵਿ ਤਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਾਮਨ ਦਾ ਮਹਾਨ ਵੱਡਿਆਈ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦੇ ਵਾਮਨਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋਨਾਮ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵਾਮਨ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਨਾਂ ਦੂਸੋ ਚਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪੰਜਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਹਤ੍ਵਾਥ ਯਵਨਂ ਤਤ੍ਰ ਮੁਚੁਕੁਂਦੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤੋ ਯਦੁਨਂਦਨਃ
ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਥੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨੇ ਯਵਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਵਰ ਦਿਤ्ता, ਤੇ ਯਦੁ ਵੰਸ਼ੀ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਹਤਂ ਚ ਯਵਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਰਾਸਂਧਃ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤਿਃ । ਯਯੁਧੇ ਰਾਮਕृष੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਬਲੇਨ ਸਮਾਵृਤਃ
ਜਦੋਂ ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਯਵਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ لشਕਰ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਆ ਗਿਆ।
ਕृष੍ਣੇਨ ਨਿਹਤਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਸ ਪਪਾਤ ਮਹੀਪृष੍ਠੇ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੋ ਮਗਧਾਧਿਪਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਾਰਾ لشਕਰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਚਿਰੇਣ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਤੁ ਵਿਹ੍ਵਲਾਂਗੋ ਭਯਾਤੁਰਃ । ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਰਣੇ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਰਾਮੇਣ ਮਗਧੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਉਹ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਥਰ ਥਰ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
ਵਿਮੁਖਃ ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਹਤਸ਼ੇषਬਲਾਨੁਗਃ । ਅਜੇਯਾਵਿਤਿ ਤੌ ਮਤ੍ਵਾ ਰਾਮਕृष੍ਣੌ ਮਹਾਬਲੌ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ لشਕਰ ਦੇ ਬਚੇ ਕੁਚੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਹ ਅਜੇਤੂ ਤੇ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਯੋਰ੍ਵਿਰੋਧਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਨਗਰੀਂ ਸ੍ਵਾਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਹ । ਅਥ ਤੌ ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਤਨਯੌ ਸਹ ਸੇਨਯਾ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ
ਮਥੁਰਾਂ ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨਗਰੀਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੌ ਦ੍ਵਾਰਿਕਾਂ ਪੁਰੀਮ੍ । ਇਂਦ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਵਾਯੁਃ ਸਭਾਂ ਤਤ੍ਰ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਮਥੁਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ਦਵਾਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਥੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ।
ਕृष੍ਣਾਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ । ਵਜ੍ਰਵੈਡੂਰ੍ਯਰਚਿਤਾਂ ਬਹ੍ਵਾਸਨਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਾਮ੍
ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸਭਾ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਵਜਰ ਤੇ ਬੈਲੂਰੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਸੀ।
ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਮਯੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਚ੍ਛਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਰਾਜਿਤਾਮ੍ । ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਮ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸਭਾਮੁਗ੍ਰਸੇਨਾਦਯੋ ਨृਪਾਃ
ਉਹ ਸਭਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਛਤਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਸਭਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ