ਹਨੂਮਾਨੁਵਾਚ। ਤ੍ਵਂ ਯਦਾਚਰਸੇ ਰੁਦ੍ਰ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਨਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਰਾਮਭਕ੍ਤਵਧੋਦ੍ਯਤਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰੁਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
ਮਯਾ ਪੁਰਾ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਦੇਵ ऋषਿਭਿਰ੍ਬਹੁਧੋਦਿਤਮ੍ । ਰਘੁਨਾਥਪਦਸ੍ਮਾਰੀ ਨਿਤ੍ਯਂ ਰੁਦ੍ਰਃ ਪਿਨਾਕਭृਤ੍
ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਧੂਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤੁ ਮृषਾ ਜਾਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਯੁਧ੍ਯਤਃ । ਪੁष੍ਕਲੋ ਮੇ ਹਤਃ ਸ਼ੂਰਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋऽਪਿ ਵਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ
ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਭ ਝੂਠ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਸ਼ੂਰ ਪੁਸ਼ਕਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪਾਤਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪ੍ਰਲਯੋਦ੍ਯਤਮ੍ । ਯਤ੍ਨਾਤ੍ਤਿष੍ਠਸ੍ਵ ਭੋਃ ਸ਼ਰ੍ਵ ਰਾਮਭਕ੍ਤਿਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈਂ, ਢਾਹ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਖੜਾ ਰਹਿ, ਸ਼ਰਵ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਮੁੜ ਗਿਆ ਹੈਂ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਂਤਂ ਪ੍ਲਵਗਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਧਨ੍ਯੋऽਸਿ ਵੀਰਵਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਾਨ੍ਵਦਤਿ ਨੋ ਮृषਾ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਵਾਨਰ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਤੂੰ ਧਨਿਆ ਹੈਂ, ਵਿਰਲੇ ਵੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਝੂਠ ਨਹੀਂ।
ਮਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰੋऽਯਂ ਸੁਰਾਸੁਰਨਮਸ੍ਕृਤਃ । ਤਦਸ਼੍ਵਮਾਨਯਾਮਾਸ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਪਰਵੀਰਹਾ
ਮੇਰਾ ਸਵਾਮੀ ਇਹ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਸਤਕਾਰਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਘੋੜਾ ਲੈ ਆਇਆ।
ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸਮਾਯਾਤਸ੍ਤਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਵਸ਼ੀਕृਤਃ । ਯਥਾਕਥਂਚਿਦ੍ਭਕ੍ਤੋऽਸੌ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਇਤਿ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਭਗਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੈ — ਇਹ ਮੇਰੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ।
ਰਘੁਨਾਥਃ ਕृਪਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਲੋਕਯ ਤੁ ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਪਮ੍ । ਮਾਂ ਸ੍ਵਭਕ੍ਤ ਸੁਦੁਃਖੇਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕੋਪਂ ਦਧਨ੍ਮਹਾਨ੍
ਰਘੁਨਾਥ ਨੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਲੱਜ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਭਗਤ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਏਵਂ ਵਦਤਿ ਚਂਡੀਸ਼ੇ ਹਨੂਮਾਨ੍ਕੁਪਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਸ਼ਿਲਾਮਾਦਾਯ ਮਹਤੀਂ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ਰਥਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਚੰਡੀਸ਼ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਨੂਮਾਨ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਲਯਾ ਤਾਡਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਥਃ ਸ਼ਕਲਤਾਂ ਗਤਃ । ਸਸੂਤਃ ਸਹਯਃ ਕੇਤੁਪਤਾਕਾਭਿਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਪੱਥਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਰਥ ਟੁੱਟ ਕੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਗਿਆ, ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ, ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਝੰਡੀਆਂ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਨਭਃਸ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸੁਃ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਪ੍ਲਵਗਾਧੀਸ਼ ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਮ੍
ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, 'ਧਨਿਆ ਹੈਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ; ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।'
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਿਵਂ ਵਿਰਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਂਦੀ ਤਂ ਸਮੁਪਾਦ੍ਰਵਤ੍ । ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵਂ ਮਤ੍ਪृष੍ਠਂ ਗਮ੍ਯਤਾਮਿਤਿ
ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਦੇਖ ਕੇ ਨੰਦੀ ਉਸ ਕੋਲ ਜਲਦੀ ਆਇਆ ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ।'
ਵृषਸ੍ਥਿਤਂ ਤੁ ਭੂਤੇਸ਼ਂ ਹਨੂਮਾਨ੍ਕੁਪਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਸ਼ਿਲਾਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਤਰਸਾ ਪ੍ਰਾਹਨਦ੍ਧृਦਯੇ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੱਛ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਹਨੂਮਾਨ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਖਾੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾਹਤੋ ਭੂਤਪਤਿਃ ਸ਼ੂਲਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਸਮਾਦਦੇ । ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖਂ ਵਹ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਾਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੋਟ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਖਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਨੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਆਯਾਤਂ ਤਨ੍ਮਹਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੂਲਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨਪ੍ਰਭਮ੍ । ਹਸ੍ਤੇ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਰਸਾ ਬਭਂਜ ਤਿਲਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਆਉਂਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰੀਕ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਭਗ੍ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇ ਤਰਸਾ ਕਪੀਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ਛਿਵਃ । ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਕਰੇ ਸਮਾਧਤ੍ਤ ਸਰ੍ਵਲੋਹਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਕਪੀਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਬਰਛੀ ਚੁੱਕ ਲਈ।
ਸਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ਼ਿਵਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਹृਦਯੇ ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਲਗ੍ਨਾ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਭੂਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਕ੍ਲਵਃ ਪ੍ਲਵਗਾਧਿਪਃ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੀ ਬਰਛੀ ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਦੇ ਦਿਲ 'ਚ ਲੱਗੀ, ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਪੀਰਾਜ ਉਥੇ ਹੀ ਹਕਬਕਾ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ਚ ਤਦ੍ਵ੍ਯਥਾਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੁਲ੍ਬਣਮ੍ । ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਹृਦਯੇ ਮਹਾਵ੍ਯਾਲਵਿਭੂषਿਤੇ
ਪਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਹ ਦਰਦ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰਖ਼ਤ ਫੜਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦਿਲ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਾਡਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਵੀਰੇਣ ਫਣੀਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਾ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਇਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਤਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਾਃ ਪਾਤਾਲਮੁਜ੍ਜਵਾਃ
ਉਸ ਵੀਰ ਵੱਲੋਂ ਵੱਜੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਗੇ ਮੁਕ੍ਤੇ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸ੍ਵੇ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ । ਕੁਪਿਤੋ ਵ੍ਯਦਧਾਦ੍ਘੋਰਂ ਮੁਸਲਂ ਕਰਯੁਗ੍ਮਕੇ
ਜਦੋਂ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ 'ਚੋਂ ਛੁੱਟ ਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਗਦਾ ਬਣਾਈ।
ਹਤੋਸਿ ਗਚ੍ਛ ਸਂਗ੍ਰਾਮਾਤ੍ਪਲਾਯ੍ਯ ਪ੍ਲਵਗਾਧਮ । ਏष ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਹਂਤਾਹਂ ਮੁਸਲੇਨ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਿਹ
ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ — ਜੰਗ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾ, ਥੱਲੇ ਕਪੀ! ਮੈਂ ਇਸ ਗਦਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਜਿੰਦ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।
ਮੁਸਲਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵੇਨ ਕੁਪਿਤੇਨ ਵੈ । ਕੀਸ਼ਸ੍ਤਦ੍ਵਂਚਯਾਮਾਸ ਮਹਾਵੇਗਾਦ੍ਧਰਿਂ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੀ ਗਦਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਨੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ।
ਮੁਸਲਂ ਤਤ੍ਪਪਾਤਾਧਃ ਸ਼ਿਵਮੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਯਸਮ੍ । ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਜਗਾਮ ਚ ਰਸਾਤਲਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਦਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤੋऽਤ੍ਯਤਂ ਹਨੂਮਾਨ੍ਰਾਮਸੇਵਕਃ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਰ੍ਵਤਂ ਹਸ੍ਤੇ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਰਾਮ ਦਾ ਸੇਵਕ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਫੜਿਆ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ।
ਸ ਯਾਵਤ੍ਪਰ੍ਵਤਂ ਛੇਤ੍ਤੁਂ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸਤੀਪਤਿਃ । ਤਾਵਦ੍ਧਤਃ ਕਪੀਂਦ੍ਰੇਣ ਸ਼ਾਲੇਨ ਬਹੁਸ਼ਾਖਿਨਾ
ਜਦੋਂ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਤਦੋਂ ਕਪੀਰਾਜ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਕਈ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਲਾ ਦਰਖ਼ਤ ਵੱਜ ਦਿੱਤਾ।
ਤਮਪਿਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਯਾਵਤ੍ਤਾਵਚ੍ਛਿਲਾਹਤਃ । ਸ਼ਿਲਾਸ੍ਤਾ ਭੇਦਿਤੁਂ ਸ੍ਵਾਂਤਂ ਚਕਾਰ ਮृਡ ਉਦ੍ਯਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਟਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਤਦੋਂ ਉਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਚੱਟਾਨ ਵੱਜੀ; ਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਨੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।
ਤਾਵਦ੍ਵृष੍ਟਿਂ ਚਕਾਰਾਯਂ ਸ਼ਿਲਾਭਿਰ੍ਨਗਪਰ੍ਵਤੈਃ । ਲਾਂਗੂਲੇਨ ਚ ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯ ਤਾਡਯਤ੍ਯੇष ਭੂਤਪਮ੍
ਤਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਸ਼ਿਲਾਭਿਃ ਪਰ੍ਵਤੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਪੁਚ੍ਛਾਸ੍ਫੋਟੇਨ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਨਂਦੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਹਾਤ੍ਰਾਸਂ ਚਂਦ੍ਰੋऽਪਿ ਸ਼ਕਲੀਕृਤਃ
ਚੱਟਾਨਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਤੇ ਪੂੰਛ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵੀ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਿਆ।
ਅਤ੍ਯਂਤਂ ਵਿਹ੍ਵਲੋ ਜਾਤੋ ਮਹੇਸ਼ਾਨਃ ਪ੍ਰਕੋਪਨਃ । ਕ੍ਸ਼ਣੇਕ੍ਸ਼ਣੇ ਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਵਿਹ੍ਵਲਂ ਕੁਰ੍ਵਤਂ ਭृਸ਼ਮ੍
ਮਹੇਸ਼ ਜੀ ਬਹੁਤ ਹਕਬਕਾ ਗਏ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ; ਹਰ ਵਾਰ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਏ।
ਜਗਾਦ ਪ੍ਲਵਗਾਧੀਸ਼ਂ ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਰਘੁਪਾਨੁਗ । ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਯਤ੍ਤੇਹਂ ਸੁਪ੍ਰਤੋषਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਪੀਰਾਜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਧਨਿਆ ਹੈਂ, ਰਘੁਪਤੀ ਦਾ ਸੇਵਕ! ਅੱਜ ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।'