ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਂ ਮਮੈਵਾਸ੍ਤੁ ਚੇਨ੍ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਰਣਮਂਡਲੇ । ਪਾਤਯੇ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਯਾ ਵੀਰ ਸਨ੍ਨਦ੍ਧੋ ਭਵ ਭੂਪਤੇ
'ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਨਾ ਕਰਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ।'
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪੁष੍ਕਲਸ੍ਯ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ । ਚੁਕੋਪ ਭृਸ਼ਮੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਃ ਸਂਦਧੇ ਨਿਸ਼ਿਤਾਞ੍ਛਰਾਨ੍
ਪੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਜੋੜੇ।
ਤੇ ਸ਼ਰਾ ਹृਦਯਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਾਸ੍ਤੇ ਭਾਰਤੇਰ੍ਮਹਤ੍ । ਪੇਤੁਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਾਵਧੋ ਯਦ੍ਵਦ੍ਰਾਮਭਕ੍ਤਿਪਰਾਙ੍ਮੁਖਾਃ
ਉਹ ਤੀਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਫੇਰਣ ਵਾਲੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਸ਼ਰਂ ਮੁਮੋਚਾਸ੍ਮੈ ਨਿਸ਼ਿਤਂ ਵਹ੍ਨਿਸਪ੍ਰਭਮ੍ । ਲਕ੍ਸ਼ੀਕृਤ੍ਯ ਮਹਦ੍ਵਕ੍ਸ਼ਃ ਕਪਾਟਤਟਵਿਸ੍ਤृਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਛਾਤੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜੇ ਦੇ ਥਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ।
ਸ ਬਾਣੋ ਭੂਮਿਪਤਿਨਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਛਿਨ੍ਨਃ ਸ਼ਰੇਣ ਹਿ । ਪਪਾਤ ਰਥਮਧ੍ਯੇ ਸ ਰਵਿਮਂਡਲਵਜ੍ਜ੍ਵਲਨ੍
ਉਹ ਤੀਰ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੋਰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਰਥ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।
ਅਪਰਂ ਬਾਣਮਾਧਤ੍ਤ ਮਾਤृਭਕ੍ਤਿਭਵਂ ਤਤਃ । ਨਿਧਾਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸੋऽਪ੍ਯੇष ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਮਹਤਾ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਰ ਤੀਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਤੀਰ ਮੁੜ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾ ਖਿਨ੍ਨਃ ਸ ਹृਦਯੇ ਕਿਂਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ । ਰਾਮਂ ਹृਦਿ ਨਿਜਾਰ੍ਤਿਘ੍ਨਂ ਮੁਮੋਚ ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਅਸਤਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਸਿਮਰਿਆ।
ਸ ਬਾਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਹृਦਯੇ ਲਗ੍ਨ ਆਸ਼ੀਵਿषੋਪਮਃ । ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਪ੍ਰਾਪਯਤ੍ਤਂ ਵੈ ਜ੍ਵਲਨ੍ਸੂਰ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਃ
ਉਹ ਬਾਣ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਮੂੜ੍ਹ ਹੋਏ, ਤੀਬਰ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾੜਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤੋ ਹਾਹਾਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਲਾਯਨਪਰਾਯਣਮ੍ । ਰਾਜ੍ਞਿ ਸਂਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੇ ਜਾਤੇ ਪੁष੍ਕਲੋ ਜਯਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਭ ਲੋਕ ਹਾਹਾਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭੱਜ ਪਏ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਆਗਤ੍ਯ ਸਵਿਧੇ ਰੁਦ੍ਰਂ ਸਮਰਾਂਗਣਮੂਰ੍ਧਨਿ । ਜਗਾਦ ਹਨੁਮਾਨ੍ਵੀਰਃ ਸਂਜਿਹੀਰ੍षੁਃ ਸੁਰਾਧਿਪਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲਾ ਵੀਰ ਸੀ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਹਨੂਮਾਨੁਵਾਚ। ਤ੍ਵਂ ਯਦਾਚਰਸੇ ਰੁਦ੍ਰ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਨਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਰਾਮਭਕ੍ਤਵਧੋਦ੍ਯਤਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰੁਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
ਮਯਾ ਪੁਰਾ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਦੇਵ ऋषਿਭਿਰ੍ਬਹੁਧੋਦਿਤਮ੍ । ਰਘੁਨਾਥਪਦਸ੍ਮਾਰੀ ਨਿਤ੍ਯਂ ਰੁਦ੍ਰਃ ਪਿਨਾਕਭृਤ੍
ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਧੂਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤੁ ਮृषਾ ਜਾਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਯੁਧ੍ਯਤਃ । ਪੁष੍ਕਲੋ ਮੇ ਹਤਃ ਸ਼ੂਰਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋऽਪਿ ਵਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ
ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਭ ਝੂਠ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਸ਼ੂਰ ਪੁਸ਼ਕਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪਾਤਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪ੍ਰਲਯੋਦ੍ਯਤਮ੍ । ਯਤ੍ਨਾਤ੍ਤਿष੍ਠਸ੍ਵ ਭੋਃ ਸ਼ਰ੍ਵ ਰਾਮਭਕ੍ਤਿਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈਂ, ਢਾਹ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਖੜਾ ਰਹਿ, ਸ਼ਰਵ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਮੁੜ ਗਿਆ ਹੈਂ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਂਤਂ ਪ੍ਲਵਗਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਧਨ੍ਯੋऽਸਿ ਵੀਰਵਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਾਨ੍ਵਦਤਿ ਨੋ ਮृषਾ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਵਾਨਰ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਤੂੰ ਧਨਿਆ ਹੈਂ, ਵਿਰਲੇ ਵੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਝੂਠ ਨਹੀਂ।
ਮਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰੋऽਯਂ ਸੁਰਾਸੁਰਨਮਸ੍ਕृਤਃ । ਤਦਸ਼੍ਵਮਾਨਯਾਮਾਸ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਪਰਵੀਰਹਾ
ਮੇਰਾ ਸਵਾਮੀ ਇਹ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਸਤਕਾਰਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਘੋੜਾ ਲੈ ਆਇਆ।
ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸਮਾਯਾਤਸ੍ਤਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਵਸ਼ੀਕृਤਃ । ਯਥਾਕਥਂਚਿਦ੍ਭਕ੍ਤੋऽਸੌ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਇਤਿ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਭਗਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੈ — ਇਹ ਮੇਰੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ।
ਰਘੁਨਾਥਃ ਕृਪਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਲੋਕਯ ਤੁ ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਪਮ੍ । ਮਾਂ ਸ੍ਵਭਕ੍ਤ ਸੁਦੁਃਖੇਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕੋਪਂ ਦਧਨ੍ਮਹਾਨ੍
ਰਘੁਨਾਥ ਨੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਲੱਜ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਭਗਤ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਏਵਂ ਵਦਤਿ ਚਂਡੀਸ਼ੇ ਹਨੂਮਾਨ੍ਕੁਪਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਸ਼ਿਲਾਮਾਦਾਯ ਮਹਤੀਂ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ਰਥਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਚੰਡੀਸ਼ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਨੂਮਾਨ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਲਯਾ ਤਾਡਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਥਃ ਸ਼ਕਲਤਾਂ ਗਤਃ । ਸਸੂਤਃ ਸਹਯਃ ਕੇਤੁਪਤਾਕਾਭਿਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਪੱਥਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਰਥ ਟੁੱਟ ਕੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਗਿਆ, ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ, ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਝੰਡੀਆਂ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਨਭਃਸ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸੁਃ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਪ੍ਲਵਗਾਧੀਸ਼ ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਮ੍
ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, 'ਧਨਿਆ ਹੈਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ; ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।'
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਿਵਂ ਵਿਰਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਂਦੀ ਤਂ ਸਮੁਪਾਦ੍ਰਵਤ੍ । ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵਂ ਮਤ੍ਪृष੍ਠਂ ਗਮ੍ਯਤਾਮਿਤਿ
ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਦੇਖ ਕੇ ਨੰਦੀ ਉਸ ਕੋਲ ਜਲਦੀ ਆਇਆ ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ।'
ਵृषਸ੍ਥਿਤਂ ਤੁ ਭੂਤੇਸ਼ਂ ਹਨੂਮਾਨ੍ਕੁਪਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਸ਼ਿਲਾਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਤਰਸਾ ਪ੍ਰਾਹਨਦ੍ਧृਦਯੇ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੱਛ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਹਨੂਮਾਨ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਖਾੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾਹਤੋ ਭੂਤਪਤਿਃ ਸ਼ੂਲਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਸਮਾਦਦੇ । ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖਂ ਵਹ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਾਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੋਟ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਖਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਨੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਆਯਾਤਂ ਤਨ੍ਮਹਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੂਲਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨਪ੍ਰਭਮ੍ । ਹਸ੍ਤੇ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਰਸਾ ਬਭਂਜ ਤਿਲਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਆਉਂਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰੀਕ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਭਗ੍ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇ ਤਰਸਾ ਕਪੀਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ਛਿਵਃ । ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਕਰੇ ਸਮਾਧਤ੍ਤ ਸਰ੍ਵਲੋਹਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਕਪੀਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਬਰਛੀ ਚੁੱਕ ਲਈ।
ਸਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ਼ਿਵਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਹृਦਯੇ ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਲਗ੍ਨਾ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਭੂਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਕ੍ਲਵਃ ਪ੍ਲਵਗਾਧਿਪਃ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੀ ਬਰਛੀ ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਦੇ ਦਿਲ 'ਚ ਲੱਗੀ, ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਪੀਰਾਜ ਉਥੇ ਹੀ ਹਕਬਕਾ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਚ੍ਚ ਤਦ੍ਵ੍ਯਥਾਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੁਲ੍ਬਣਮ੍ । ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਹृਦਯੇ ਮਹਾਵ੍ਯਾਲਵਿਭੂषਿਤੇ
ਪਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਹ ਦਰਦ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰਖ਼ਤ ਫੜਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦਿਲ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਾਡਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਵੀਰੇਣ ਫਣੀਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਾ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਇਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਤਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਾਃ ਪਾਤਾਲਮੁਜ੍ਜਵਾਃ
ਉਸ ਵੀਰ ਵੱਲੋਂ ਵੱਜੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਗੇ ਮੁਕ੍ਤੇ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸ੍ਵੇ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ । ਕੁਪਿਤੋ ਵ੍ਯਦਧਾਦ੍ਘੋਰਂ ਮੁਸਲਂ ਕਰਯੁਗ੍ਮਕੇ
ਜਦੋਂ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ 'ਚੋਂ ਛੁੱਟ ਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਗਦਾ ਬਣਾਈ।