ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਏष ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਰੇਸ਼ੋऽਥ ਦੇਵੈਃ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਨृਪ । ਵਂਚਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਮਿਹਾਗਤਃ
ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜੇ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਠੱਗ ਕੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹੀ ਨ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਤਸ੍ਮੈ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਅਨ੍ਯਮਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸ੍ਵ ਵਚਨਾਨ੍ਮਮ ਭੂਪਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜੇ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾ ਦੇ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇ ਦੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਂਕਰ ਉਵਾਚ- ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਰਾਜਾਸੌ ਤਂ ਗੁਰੁਂ ਪ੍ਰਾਹ ਧੈਰ੍ਯ੍ਯਤਃ । ਬਲਿਰੁਵਾਚ- ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਮਯਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ— ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ, ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਬਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਕੰਮ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।
ਅਦ੍ਯ ਧਨ੍ਯੋਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਗਤੋ ਯਦਿ । ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦੇਯਮੇਵਾਦ੍ਯ ਜੀਵਿਤਂ ਚ ਮਹਤ੍ਸੁਖਮ੍
ਅੱਜ ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਪ ਆਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਮਪਿ ਮਾ ਚਿਰਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਂਕਰ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੂਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਦੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਵੀ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ— ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਧੋਏ।
ਵਾਂਚ੍ਛਿਤਾਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਭੂਮਿਂ ਵਾਰਿਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਪਰਿਣੀਯ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਦਤ੍ਵਾ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਵਸੁ
ਉਸਨੇ ਚਾਹੀਦੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਫੇਰਾ ਲਾ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਦੱਖਣਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੌਲਤ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਪੁਨਰ੍ਵਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਨਾਂਤਰਾਤ੍ਮਨਾ । ਬਲਿਰੁਵਾਚ- ਧਨ੍ਯੋਸ੍ਮਿ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋਸ੍ਮਿ ਤਵ ਦਤ੍ਵਾ ਮਹੀਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਬਲੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਖਾਤਰ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।"
ਯਥੇष੍ਟਾ ਤਵ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਤਦ੍ਗृਹਾਣ ਮਹੀਮਿਮਾਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਂਕਰ ਉਵਾਚ- ਤਮੁਵਾਚ ਨृਪਂ ਵਿष੍ਣੂ ਰਾਜਂਸ੍ਤਵ ਸਮੀਪਤਃ
ਬਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਲੈ ਲੈ।" ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਹੀ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਮਾਪਯਾਮਿ ਪਦੇਨਾਦ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਂ ਤਵ ਪਸ਼੍ਯਤਃ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਖਰ੍ਵਰੂਪਂ ਤਦ੍ਵਿਹਾਯ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
"ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪੈਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਾਂਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬੌਨਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਵਪੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਜਗ੍ਰਾਹ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ । ਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋਟਿਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣ ਸਸਮੁਦ੍ਰ ਮਹੀਧਰਾਮ੍
ਤਿਵਿਕ੍ਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਸੀ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਈ।
ਸਸਾਗਰਾਂ ਚ ਸਦ੍ਵੀਪਾਂ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਾਮ੍ । ਪਾਦੇਨੈਕੇਨ ਵਪੁषੋ ਵ੍ਯਕ੍ਰਾਂਤ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਟਾਪੂਆਂ, ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖ—all ਨੂੰ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਪੈਰ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ।
ਉਵਾਚ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ । ਤਦ੍ਵੈ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਂ ਰੂਪਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਮਹੌਜਸਮ੍
ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਉਹ ਤਿਵਿਕ੍ਰਮ ਰੂਪ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸੀ, ਬੇਅੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਹਿਤਾਰ੍ਥਮਪਿ ਦੇਵਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਨ ਦृष੍ਟਮਪਿ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਚ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੀ, ਉਹ ਰੂਪ ਦੇਖਣਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ—even ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਲਈ ਵੀ।
ਤਤ੍ਪਦਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਗਿਰਿਜੇ ਸ਼ੁਭੇ । ਅਤਿਰਿਕ੍ਤਂ ਸਮਭਵਚ੍ਛਤਯੋਜਨਮਾਯਤਮ੍
ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਗਿਰਿਜਾ, ਜਦ ਉਹ ਪੈਰ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੌ ਯੋਜਨ ਹੋਰ ਵੀ ਲੰਮਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜ੍ਞੇ ਸਨਾਤਨਃ । ਤਸ੍ਮੈ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਕਂ ਰੂਪਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ।
ਤਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਦੇਵਸ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰੋ ਬਲਿ । ਪ੍ਰਹਰ੍षਮਤੁਲਂ ਲੇਭੇ ਸਾਨਂਦਾਸ਼੍ਰੁ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ
ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਆਈਆਂ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਰੇਵ ਚ । ਪ੍ਰਾਹ ਗਦ੍ਗਦਯਾ ਵਾਚਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਨਾਂਤਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਲੀ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ, ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰੁੰਝੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
ਬਲਿਰੁਵਾਚ- ਧਨ੍ਯੋਸ੍ਮਿ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋਸ੍ਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਲੋਕਤ੍ਰਯਂ ਤ੍ਵਮੇਵੈਤਦ੍ਗृਹਾਣ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ
ਬਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਤੇਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਤੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈ।"
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਂਕਰ ਉਵਾਚ- ਅਥ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਪਦਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸਾਰਯਾਮਾਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਂਤਮਚ੍ਯੁਤਃ
ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਅਟੱਲ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਸਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਗ੍ਰਹੋਪੇਤਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਸਮਾਵृਤਮ੍ । ਪਦੇਨ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣੋऽਭੂਦਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ
ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਪੈਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜ ਗਏ, ਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦਾ ਉਹ ਪੈਰ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਭਰ ਗਿਆ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।
ਤਤਃ ਪਿਤਾਮਹੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਰਪਦ੍ਮਾਦਿਚਿਹ੍ਨਿਤਮ੍ । ਪਾਦਂ ਤਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਹਰ੍षਸਂਕੁਲਚੇਤਸਾ
ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ।
ਧਨ੍ਯੋਸ੍ਮੀਤਿ ਵਦਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕਮਂਡਲੁਮ੍ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਰਸਂਸ੍ਥਿਤ ਵਾਰਿਣਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ," ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਮੰਡਲ ਲੈ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਪੈਰ ਨੂੰ ਉਥੇ ਰੱਖੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਤਾ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਮਭਵਤ੍ਤੋਯਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ । ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਮੇਰੁਸ਼ਿਖਰੇ ਪਪਾਤ ਵਿਮਲਂ ਜਲਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਡਿੱਗਿਆ।
ਜਗਤਃ ਪਾਵਨਾਰ੍ਥਂ ਵੈ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤਮ੍ । ਸਿਤਾ ਚਾਲਕਨਨ੍ਦਾ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭਦ੍ਰਾ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ, ਉਹ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵਗਿਆ; ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਤਾ, ਫਿਰ ਆਲਕਾਨੰਦਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਚਕਸ਼ੁਭਦਰਾ ਵਜੋਂ, ਇਕ ਪਿੱਛੋਂ ਇਕ।
ਤਤਸ਼੍ਚਾਲਕਨਨ੍ਦਾ ਚ ਮੇਰੋਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤਃ ਸ੍ਮृਤਾ । ਤ੍ਰਿਧਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਤ੍ਰਿਸ੍ਰੋਤਾ ਲੋਕਪਾਵਨੀ
ਫਿਰ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਲਕਾਨੰਦਾ ਨਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ, ਤ੍ਰਿਸ੍ਰੋਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਂਦਾਕਿਨੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਧੋ ਭੋਗਵਤੀ ਤਥਾ । ਮਧ੍ਯੇ ਵੇਗਵਤੀ ਗਂਗਾ ਪਾਵਨਾਰ੍ਥਂ ਨृਣਾਂ ਸ਼ਿਵਾ
ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇਠਾਂ ਭੋਗਵਤੀ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੇਰੁਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਂਤੀਂ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ । ਆਤ੍ਮਨਃ ਪਾਵਨਾਰ੍ਥਾਯ ਸ਼ਿਰਸਾਹਮਧਾਰਯਮ੍
ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮੇਰੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਉਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਧृਤ੍ਵਾ ਗਂਗਾਜਲਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸ਼ਿਵਤ੍ਵਮਗਮਂ ਦੇਵਿ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਪੂਜਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਿਆ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਮੰਗਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਯੋ ਵਹੇਚ੍ਛਿਰਸਾ ਗਂਗਾਤੋਯਂ ਵਿष੍ਣੁਪਦੋਦ੍ਭਵਮ੍ । ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਦ੍ਵਾ ਜਗਤ੍ਪੂਜ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਗੰਗਾ ਦਾ ਜਲ ਚੁੱਕਦਾ ਜਾਂ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਗਂਗਾਗਂਗੇਤਿ ਯੋ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤੈਰਪਿ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ 'ਗੰਗਾ! ਗੰਗਾ!' ਦੂਰ ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਸੌ ਸੌ ਜੋਜਨ ਦੂਰ ਤੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।