ਚਂਪਕਾ ਯਤ੍ਰ ਬਹੁਸ਼ਃ ਫੁਲ੍ਲਕੋਰਕਸ਼ੋਭਿਤਾਃ । ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਕਾਮਿਨਾਂ ਤਤ੍ਰ ਹृਚ੍ਛਯਾਰ੍ਤਿਂ ਵਿਲੋਕਿਤਾਃ
ਉਥੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਲੀਆਂ ਸੀ, ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤੜਪ ਜਗਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਚੂਤਾਃ ਫਲਾਦਿਭਿਰ੍ਨਮ੍ਰਾ ਮਂਜਰੀਕੋਟਿਸਂਯੁਤਾਃ । ਨਾਗਾਃ ਪੁਨ੍ਨਾਗਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਲਾਸ੍ਤਾਲਾਸ੍ਤਮਾਲਕਾਃ
ਉਥੇ ਆਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਮੰਜਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਗ, ਪੁੰਨਾਗ, ਸਾਲ, ਤਾਲ ਤੇ ਤਮਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਸਨ।
ਕੋਕਿਲਾਨਾਂ ਸਮਾਰਾਵਾ ਯਤ੍ਰ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਿਗੋਚਰਾਃ । ਸਦਾ ਮਧੁਪਝਂਕਾਰ ਗਤਨਿਦ੍ਰਾਃ ਸੁਮਲ੍ਲਿਕਾਃ
ਉਥੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਗੂੰਜ ਕਰਕੇ ਚੰਬੇ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਰਾਤੀਂ ਵੀ ਜਾਗਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਦਾਡਿਮਾਨਾਂ ਸਮੂਹਾਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਕੇਤਕੀਕਾਨਕੀਵਨ੍ਯਵृਕ੍ਸ਼ਰਾਜਿਵਿਰਾਜਿਤਾਃ
ਉਥੇ ਦਾਡੂਆਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਣਸਪਤੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੀ ਦਰੱਖਤ ਸੋਭਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਨੇ ਪ੍ਰਮਦਸਂਯੁਤਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਗਾਯਨ੍ਕਲਂ ਮਧੁਰਵਾਗ੍ਵਿਚਿਕੀਰ੍षਯੋਚ੍ਚੈਃ । ਉਦ੍ਯਤ੍ਕੁਚਾਭਿਰਭਿਤੋ ਵਨਿਤਾਭਿਰਾਗਾਚ੍ਛੋਭਾਨਿਧਾਨ ਵਪੁਰੁਦ੍ਗਤਭੀਰ੍ਵਿਵੇਸ਼
ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਸਦਾ ਮਨ ਜਵਾਨੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਉਹ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੁਰੀਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ। ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਉੱਚੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜਵਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਦਰ ਗਿਆ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਨृਤ੍ਯਵਿਦ੍ਯਾਭਿਸ੍ਤੋषਯਂਤਿ ਸ੍ਮ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ਗਾਨਕਲਾਭਿਸ਼੍ਚ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਾਕ੍ਚਤੁਰੋਚਿਤੈਃ
ਕੁਝ ਜਵਾਨੀਆਂ ਨੱਚਣ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ, ਕੁਝ ਗਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਚਤੁਰ ਤੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ।
ਭ੍ਰੂਸਂਜ੍ਞਯਾ ਪਰਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੋषਯਾਮਾਸੁਰੁਨ੍ਮਦਾਃ । ਪਰਿਰਂਭਣਚਾਤੁਰ੍ਯੈਸ੍ਤਂ ਹृष੍ਟਂ ਵਿਦਧੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਕੁਝ ਹੋਰ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਭੰਵਿਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ। ਜਵਾਨੀਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਪਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਭਿਃ ਪੁष੍ਪੋਚ੍ਚਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੂषਯਾਮਾਸ ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਵਾਣ੍ਯਾ ਕੋਮਲਯਾ ਸ਼ਂਸਨ੍ਰੇਮੇ ਕਾਮਵਪੁਰ੍ਧਰਃ
ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਜਵਾਨੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੀਆਂ। ਨਰਮ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੀਆਂ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਸਮਯੇ ਰਾਜਰਾਜਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ਤਦ੍ਵਨਦੇਸ਼ਂ ਸ ਹਯਃ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਃ
ਜਦ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਮਝਦਾਰ ਰੁਕਮਾਂਗਦ, ਇੰਝ ਮਸਤ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਘੋੜੀ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪਤ੍ਰਰਚਿਤੈਕਲਲਾਟਦੇਸ਼ਂ । ਗਂਗਾਸਮਂ ਘੁਸृਣਕੁਂਕੁਮ ਪਿਂਜਰਾਂਗਮ੍ । ਗਤ੍ਯਾਸਮਂ ਪਵਨਵੇਗਤਿਰਸ੍ਕਰਿਣ੍ਯਾ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪਰਮਕੌਤੁਕਧਾਮਦੇਹਮ੍
ਉਹ ਜਵਾਨੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਘੋੜੀ ਵੇਖੀ, ਜਿਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਇਕ ਚਾਦਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦੀ ਚਾਲ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਤੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਸੀ।
ਊਚੁਃ ਪਤਿਂ ਕਮਲਮਧ੍ਯਪਿਸ਼ਂਗਵਰ੍ਣਾ -। ਸ੍ਤਾਮ੍ਰਾਧਰਪ੍ਰਤਿਭਯਾਹਤਵਿਦ੍ਰੁਮਾਭਾਃ । ਦਂਤਵ੍ਰਜਪ੍ਰਮਿਤਹਾਸ੍ਯਸੁਸ਼ੋਭਿਵਕ੍ਤ੍ਰਾਃ । ਕਾਮਸ੍ਯ ਬਾਣਨਯਨਾਦਿਵਿਮੋਹਨਾਭਾਃ
ਉਹ ਜਵਾਨੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਕਮਲ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪੀਲੇ, ਹੋਠ ਤਾਮਬੇ ਵਾਂਗ ਲਾਲ, ਦੰਦ ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯ ਊਚੁਃ। ਕਾਂਤਕੋਯਂ ਮਹਾਨਰ੍ਵਾਸ੍ਵਰ੍ਣਪਤ੍ਰੈਕਸ਼ੋਭਿਤਃ । ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਭਾਤਿ ਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯੋ ਗृਹਾਣ ਸ੍ਵਬਲਾਦਿਮਮ੍
ਜਵਾਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਘੋੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈਂ, ਇਸਨੂੰ ਫੜ ਲੈ।'
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਤਦੁਕ੍ਤਂ ਵਚ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਲੀਲਾਲਲਿਤਲੋਚਨਃ । ਜਗ੍ਰਾਹ ਹਯਮੇਕੇਨ ਕਰਪਦ੍ਮੇਨ ਲੀਲਯਾ
ਸ਼ੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਖੇਡ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਕ ਕੰਵਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਘੋੜੀ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਚਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪਤ੍ਰਂ ਸ੍ਪष੍ਟਵਰ੍ਣਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਜਹਾਸ ਮਹਿਲਾਮਧ੍ਯੇ ਜਗਾਦ ਵਚਨਂ ਪੁਨਃ
ਸੋਨੇ ਦੀ ਪੱਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਤ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਜਵਾਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹੱਸ ਪਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਰੁਕ੍ਮਾਂਗਦ ਉਵਾਚ। ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਮਃ ਸ਼ੌਰ੍ਯੇਣ ਚ ਸ਼੍ਰਿਯਾ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਥਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਸ ਉਤ੍ਸੇਕਂ ਰਾਮਭੂਮਿਪਃ
ਰੁਕਮਾਂਗਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਹ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਨਾਹ ਹੀ ਰੌਣਕ ਵਿੱਚ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰੁਤੇ ਸਦਾ ਰੁਦ੍ਰਃ ਪਿਨਾਕਧृਕ੍ । ਯਂ ਦੇਵਾ ਦਾਨਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਨਮਂਤਿ ਮਣਿਮੌਲਿਭਿਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਤਿਰਕੁਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਯਕਸ਼ ਆਪਣੇ ਮਣਕਾਂ ਵਾਲੇ ਮੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਕੁਰੁਤਾਦ੍ਵਾਜਿਮੇਧਂ ਵੈ ਜਨਕੋ ਮੇ ਮਹਾਬਲਃ । ਯਾ ਤ੍ਵੇष ਵਾਜਿਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਬਧ੍ਨਂਤੁ ਮਮ ਵੈ ਭਟਾਃ
ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਪਿਤਾ ਜਨਕ ਜੀ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰ ਲੈਣ, ਪਰ ਜੋ ਘੋੜਾ ਅਜੇ ਤਬੇਲੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਿਪਾਹੀ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਮਹਿਲਾਸ੍ਤਾ ਮਨੋਹਰਾਃ । ਪ੍ਰਹਰ੍षਵਦਨਾ ਜਾਤਾਃ ਕਾਂਤਂ ਤੁ ਪਰਿਰੇਭਿਰੇ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਹਯਂ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵੀਰਮਣੇਰ੍ਮਹਾਨ੍ । ਪੁਰਂ ਪਤ੍ਨੀਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਮਵੀਵਿਸ਼ਤ੍
ਘੋੜਾ ਫੜ ਕੇ ਰਾਜਾ ਵੀਰਮਣੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਮृਦਂਗਧ੍ਵਨਿषੁ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚੈਰਾਹਤੇषੁ ਸਮਂਤਤਃ । ਬਂਦਿਭਿਃ ਸਂਸ੍ਤੁਤਃ ਪ੍ਰਾਗਾਤ੍ਸ੍ਵਪਿਤੁਰ੍ਮਂਦਿਰਂ ਮਹਤ੍
ਜਦੋਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਡੋਲਕਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਧੁਨ ਵੱਜ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਭਟਾਂ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਮੈ ਸ ਕਥਯਾਮਾਸ ਹਯਂ ਨੀਤਂ ਰਘੋਃ ਪਤੇਃ । ਵਾਜਿਮੇਧਾਯ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦਗਤਿਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਰਘੁਪਤੀ ਵਲੋਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਘੋੜਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਜੀਬ ਸੀ, ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੂਦੇਨ ਮਹਾਬਲਸਮੇਤਿਨਾ । ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਨृਪੋ ਵੀਰਮਣਿਰ੍ਮਹਾਨ੍
ਉਹ ਘੋੜਾ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ ਵੀਰਮਣੀ—
ਨਾਤਿਪ੍ਰਸ਼ਂਸਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਸੁਮਹਾਮਤਿਃ । ਨੀਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਸਮਾਯਾਂਤਂ ਚੌਰਸ੍ਯੇਵ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
—ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ, ਉਸ ਕੰਮ ਦੀ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਚੋਰ ਵਰਗਾ ਮੰਨ ਕੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ।
ਕਥਯਾਮਾਸ ਜਾਮਾਤ੍ਰੇ ਸ਼ਿਵਾਯਾਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣੇ । ਅਰ੍ਧਾਂਗਨਾਧਰਾਯਾਂਗਭੂषਾਯ ਚਂਦ੍ਰਧਾਰਿਣੇ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਜਾਮਾਤਾ, ਅਦਭੁਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਰਧਨਾਰੀ, ਚੰਦ੍ਰਧਾਰੀ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਤੇਨ ਸਂਮਂਤ੍ਰਯਾਮਾਸ ਨृਪੋ ਵੀਰਮਣਿਰ੍ਮਹਾਨ੍ । ਪੁਤ੍ਰਸृष੍ਟਂ ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਵਿਨਿਂਦ੍ਯਂ ਮਹਤਾਂ ਮਤਃ
ਉਸ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ ਵੀਰਮਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਾਮਾਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ।
ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ। ਰਾਜਨ੍ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਭਵਤਃ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਮਹਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਯੋ ਜਹਾਰ ਮਹਾਵਾਹਂਰਾਮਚਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੇ ਧੀਰਜੀ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਘੋੜਾ ਫੜ ਲਿਆ।
ਅਦ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਹਦ੍ਭਾਤਿ ਸੁਰਾਸੁਰਵਿਮੋਹਨਮ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨ ਮਹਾਰਾਜ੍ਞਾ ਵੀਰਕੋਟ੍ਯੇਕਰਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਅੱਜ ਵੱਡਾ ਜੰਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਕਰੋੜਾਂ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ।
ਮਯਾ ਯੋ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਸ੍ਵਾਂਤੇ ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਹਿ ਯਃ । ਤਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਯਜ੍ਞਾਂਗਂ ਜਹਾਰ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਕਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਹੈ—ਉਸ ਰਾਮ ਦਾ ਯੱਗ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ।
ਪਰਮਤ੍ਰ ਮਹਾਁਲ੍ਲਾਭੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿਤਰਾਂ ਰਣੇ । ਯਦ੍ਰਾਮਚਰਣਾਂਭੋਜਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਃ ਸ੍ਵੀਯਸੇਵਿਤਮ੍
ਪਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਦੇ ਉਹ ਪੈਰ ਵੇਖਾਂਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਗਤ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰ ਯਤ੍ਨੋ ਮਹਾਨ੍ਕਾਰ੍ਯੋ ਹਯਸ੍ਯ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਨਯਿष੍ਯਂਤਿ ਬਲਾਦ੍ਵਾਹਂ ਮਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮਪ੍ਯਮੁਮ੍
ਇਥੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ; ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂ, ਉਹ ਫੌਜੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ।