ਲੋਕਾਨ੍ਨਿਰਯਸਂਮਗ੍ਨਾਞ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ—
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦਯਾਵਾਰ੍ਧਿਃ ਪਰਮੇਸ਼ੋ ਮਨੋਹਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਸੁਆਮੀ—
ਪੁਰਾ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪੂਰ੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਆਇਆ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਾਰਸ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਤਰੀਆ।
ਸ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸਖਃ ਕਾਕਪਕ੍ਸ਼ਧਰੋ ਯੁਵਾ
ਉਹ ਰਾਮ, ਨੌਜਵਾਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਕਾਂ ਦੀ ਪੰਖੀ ਵਾਂਗ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ—
ਯਜ੍ਞਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਾਯ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਤ੍ਤੌ ਕੁਮਾਰਕੌ
ਯਜਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੋਨੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਪਥਿ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਤੋਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਾਟਕਾ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ
ਜਦ ਉਹ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਤਾਟਕਾ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਖਸ਼ਣੀ ਸੀ।
ऋषੇਰਨੁਜ੍ਞਯਾ ਰਾਮਸ੍ਤਾਟਕਾਂ ਯਮਯਾਤਨਾਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਤਾਟਕਾ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਯਸ੍ਯ ਪਾਦਤਲਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛਿਲਾ ਵਾਸਵਯੋਗਜਾ
ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਛੁਹ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਯੋਗ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੋਈ ਪੱਥਰ ਦੀ ਕੁੜੀ—
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਤੁ ਸੁਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਰਘੂਤ੍ਤਮਃ
ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਯਜਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਧੀਆ—
ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਧਨੁਰ੍ਭਗ੍ਨਂ ਜਨਕਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਉਪਯੇਮੇ ਵਿਵਾਹੇਨ ਰਮ੍ਯਾਂ ਸੀਤਾਮਯੋਨਿਜਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਰਸਮ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਬਣਾਇਆ।
ਤਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਰੇਮੇ ਰਾਮਸ੍ਤਯਾ ਸਹ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ।
ਰਾਜਾਨਮਥ ਕੈਕੇਯੀ ਵਰਦ੍ਵਯਮਯਾਚਤ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਦੋ ਵਰ ਮੰਗੇ।
ਜਟਾਧਰਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਤੁਵਰ੍षਾਣੀਹ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਰਾਮ, ਜੋ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਜਾਵੇ।
ਜਾਨਕੀ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸਖਂ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਾਵ੍ਰਾਜਯਨ੍ਨृਪਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਾਨਕੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਨਵਾਸ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਪਂਚਮੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੇ ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਥਾਨਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਚਿਤਰਕੂਟ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ।
ਰਾਮੋ ਵਿਰੂਪਯਾਮਾਸ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰੀਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰੀ ਸ਼ੂਰਨਖਾ ਨੂੰ ਬਦਸੂਰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਗਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਤਾਂ ਤੁ ਹਰ੍ਤੁਂ ਪਾਪਵਿਪਾਕਤਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣੇ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਆਇਆ।
ਰਾਘਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਨਾ ਸੀਤਾਂ ਜਹਾਰ ਦਸ਼ਕਂਧਰਃ
ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਰਾਘਵਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਰਾਮਰਾਮੇਤਿ ਮਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਰਕ੍ਸ਼ ਮਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਹृਤਾਮ੍
‘ਰਾਮ, ਰਾਮ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਲੈ ਗਿਆ!’
ਤਥਾ ਕਾਮਵਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਰਾਵਣੋ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਵਣ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਯੁਯੁਧੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰੇਣ ਸ ਰਾਵਣਹਤੋऽਪਤਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਾਵਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸਂਪਾਤਿਰ੍ਦਸ਼ਮੇ ਮਾਸ ਆਚਖ੍ਯੌ ਵਾਨਰੇषੁ ਤਾਮ੍
ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਖਬਰ ਦਿੱਤੀ।
ਹਨੂਮਾਨ੍ਨਿਸ਼ਿ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਲਂਕਾਯਾਂ ਪਰ੍ਯਕਾਲਯਤ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਹਨੂਮਾਨ੍ਪਰ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਬਾਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਹਨੂਮਾਨ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿਆ।
ਅਕ੍ਸ਼ਾਦਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤਤੋ ਯੁਦ੍ਧਮਵਰ੍ਤਤ
ਤੇਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਅਕਸ਼ਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਪੁਚ੍ਛਯੁਕ੍ਤੇਨ ਲਂਕਾਯਾ ਦਹਨਂ ਕृਤਮ੍
ਆਪਣੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਦੁਆਰਾ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਮਾਰ੍ਗਾਸਿਤਪ੍ਰਤਿਪਦਃ ਪਂਚਭਿਃ ਪਥਿਵਾਸਰੈਃ
ਕਾਲੀ ਪੱਖ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਿਜ੍ਞਾਨਦਾਨਂ ਸਰ੍ਵਨਿਵੇਦਨਮ੍
ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਪਹਚਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਮਧ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੌ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਂ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਚ
ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਦਾ ਮੱਧ ਆਇਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਚਮਕਿਆ, ਤੇ ਰਾਘਵ ਨੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ।