ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਸ੍ਯ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਡਵ । ਸੁਮਤਿਃ ਕਥਯਾਮਾਸ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਦਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਦ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਰਘੁਵਂਸ਼ਨृਪਸ੍ਯਾਯਮਸ਼੍ਵੋ ਵੈ ਪਾਲ੍ਯਤੇऽਖਿਲੈਃ । ਯਾਗਂ ਕਰਿष੍ਯਤੇ ਵੀਰਃ ਸਰ੍ਵਸਂਭਾਰਸਂਭृਤਮ੍
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਇਹ ਘੋੜਾ ਸਾਰੇ ਰਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਵਿਰ ਯਾਗ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਪੂਰੇ ਹਨ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਂ ਜਗਾਦ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਦਂਤਕਾਂਤ੍ਯਾਖਿਲਂ ਘੋਰਂ ਤਮੋਨਿਰ੍ਵਾਰਯਨ੍ਨਿਵ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਬੋਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਆਰਣ੍ਯਕ ਉਵਾਚ। ਕਿਂ ਯਾਗੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਨ੍ਯੈਃ ਸਰ੍ਵਸਂਭਾਰਸਂਭृਤੈਃ । ਸ੍ਵਲ੍ਪਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਦੈਰ੍ਨੂਨਂ ਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਣੁਪਦਦਾਤृਭਿਃ
ਆਰਣਯਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੋਰ-ਹੋਰ ਯਾਗਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਪੂਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੀ ਲਾਭ ਦੇਂਦੇ ਹਨ? ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ।
ਮੂਢੋ ਲੋਕੋ ਹਰਿਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤ੍ਯਨ੍ਯਸਮਰ੍ਚਨਮ੍ । ਰਘੁਵੀਰਂ ਰਮਾਨਾਥਂ ਸ੍ਥਿਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਪਦਪ੍ਰਦਮ੍
ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਹਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰਘੁ ਦਾ ਵਿਰ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਥਿਰ ਸੁਖ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਨਰੈਃ ਸ੍ਮृਤਮਾਤ੍ਰੋਪਿ ਹਰਤੇ ਪਾਪਪਰ੍ਵਤਮ੍ । ਤਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਮੂਢੋ ਯਾਗਯੋਗਵ੍ਰਤਾਦਿਭਿਃ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੂਰਖ ਯਾਗ, ਯੋਗ, ਵਰਤ ਆਦਿ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਹੋ ਪਸ਼੍ਯਤ ਮੂਢਤ੍ਵਂ ਲੋਕਾਨਾਮਤਿਵਂਚਿਤਮ੍ । ਸੁਲਭਂ ਰਾਮਭਜਨਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮਾਚਰੇਤ੍
ਵਾਹ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਦੇਖੋ! ਉਹ ਬੜੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਠੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਰਾਮ ਦੀ ਆਸਾਨ ਭਗਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਲੱਭਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਿਲਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ।
ਸਕਾਮੈਰ੍ਯੋਗਿਭਿਰ੍ਵਾਪਿ ਚਿਂਤ੍ਯਤੇ ਕਾਮਵਰ੍ਜਿਤੈਃ । ਅਪਵਰ੍ਗਪ੍ਰਦਂ ਨॄਣਾਂ ਸ੍ਮृਤਮਾਤ੍ਰਾਖਿਲਾਘਹਮ੍
ਚਾਹ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਚਾਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਯੋਗੀ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਹਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ਸਾਯਾਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਂ ਸੁਵਿਚਾਰਯਨ੍ । ਅਗਮਂ ਬਹੁਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕੋਪਿ ਨ ਮੇऽਦਿਸ਼ਤ੍
ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ; ਬਹੁਤ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਗਿਆ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।
ਤਦੈਕਂ ਹਿ ਮਹਦ੍ਭਾਗ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵੈ ਲੋਮਸ਼ਂ ਮੁਨਿਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਾਤ੍ਸਮਾਯਾਤਂ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਚਿਕੀਰ੍षਯਾ
ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਲੋਮਸ਼ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਇਆ ਸੀ।
ਤਮਹਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਥ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ । ਮਹਾਯੁषਂ ਮਹਾਯੋਗਿਸਂਸੇਵਿਤਪਦਦ੍ਵਯਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਪੈਰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਸੇਵੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਮਯਾਦ੍ਯ ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਦ੍ਭੁਤਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍ । ਸਂਸਾਰਘੋਰਜਲਧਿਂ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਿਤੀਰ੍षੁਣਾ
ਸਵਾਮੀ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਦੁਲਭ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਕਰੇ?
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਕਥਯ ਤ੍ਵਂ ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਦਾਨਂ ਜਪੋ ਮਖਃ । ਦੇਵੋ ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯੋ ਵੈ ਸਂਸृਤ੍ਯਂਭੋਧਿਤਾਰਕਃ
ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਕੇ ਦੱਸੋ—ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਜਪ ਜਾਂ ਯਜਨ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਂਸृਤਿਂ ਘੋਰਾਂ ਤਰਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਪਾਬ੍ਧਿਤਃ । ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਯੋਗੇਸ਼ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਪਾਰਗ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਂ ਇਸ ਡਰਾਉਣੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੀ ਘੇੜੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਸਕਾਂ—ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।
ਇਤਿ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਗਾਦ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਕਮਨਾ ਵਿਪ੍ਰ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਃ
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ।'
ਸਂਤਿ ਦਾਨਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਨਿਯਮਾ ਯਮਾਃ । ਯੋਗਾ ਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤਥਾਨੇਕੇ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦਾਯਕਾਃ
ਦਾਨ, ਤੀਰਥ, ਵਰਤ, ਨਿਯਮ, ਯਮ, ਯੋਗ ਤੇ ਕਈ ਯਜਨ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ । ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਸਂਸਾਰਾਂਭੋਧਿਤਾਰਕਮ੍
ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੁਣੋ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਿਕਾਯ ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਚਾऽਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਲਵੇ ਪੁਨਃ । ਨਿਂਦਕਾਯ ਸ਼ਠਾਯਾਪਿ ਨ ਦੇਯਂ ਭਕ੍ਤਿਵੈਰਿਣੇ
ਇਹ ਨਾਸਤਿਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਹਿਤ ਨੂੰ; ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚਲਾਕ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਰਾਮਭਕ੍ਤਾਯ ਸ਼ਾਂਤਾਯ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਿਯੋਗਿਨੇ । ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਕਾਰਕਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਰਾਮਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰੋ ਦੇਵੋ ਰਾਮਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਨ ਹਿ ਰਾਮਾਤ੍ਪਰੋ ਯੋਗੋ ਨ ਹਿ ਰਾਮਾਤ੍ਪਰੋ ਮਖਃ
ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਵਰਤ ਨਹੀਂ; ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਯਜਨ ਨਹੀਂ।
ਤਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਨਰਃ ਪਰਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਰਮਾਮृਦ੍ਧਿਮੈਹਿਕਾਮੁष੍ਮਿਕੀਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਜਪ ਕੇ ਤੇ ਪੂਜ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਤੇ ਤੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਮृਤੋ ਮਨਸਾ ਧ੍ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਃ । ਦਦਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਭਕ੍ਤਿਂ ਸਂਸਾਰਾਂਭੋਧਿਤਾਰਿਣੀਮ੍
ਮਨ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਾਹਾਂ ਦੀ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵਪਾਕੋਪਿ ਹਿ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਰਾਮਂ ਯਾਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਯੇ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਨਿਰਤਾਸ੍ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਿਂ ਪੁਨਃ
ਕੁੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ, ਜੋ ਵੇਦ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਰਹਸ੍ਯਂ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਮ੍ । ਸਮਾਚਰ ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਯਥਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੇ ਮਨੀषਿਤਮ੍
ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰੋ।
ਏਕੋ ਦੇਵੋ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰੋ ਵ੍ਰਤਮੇਕਂ ਤਦਰ੍ਚਨਮ੍ । ਮਂਤ੍ਰੋऽਪ੍ਯੇਕਸ਼੍ਚ ਤਨ੍ਨਾਮ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਦ੍ਧ੍ਯੇਵ ਤਤ੍ਸ੍ਤੁਤਿਃ
ਇਕ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਹੈ; ਇਕ ਹੀ ਵ੍ਰਤ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹੈ; ਇਕ ਹੀ ਮੰਤਰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਂ ਭਜਮਨੋਹਰਮ੍ । ਯਥਾ ਗੋष੍ਪਦਵਤ੍ਤੁਚ੍ਛੋ ਭਵੇਤ੍ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਃ
ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਮੋਹਣ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਛੋਟਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਕਾਰਿषਮ੍ । ਕਥਂ ਵਾ ਧ੍ਯਾਯਤੇ ਦੇਵਃ ਕਥਂ ਵਾ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਨਰੈਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ: ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਧਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਮਮ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ । ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਹਂ ਕृਤਾਰ੍ਥਃ ਸ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸ ਤੁ ਲੋਮਸ਼ਃ । ਕਥਯਾਮਾਸ ਮੇ ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਮਧ੍ਯਾਨਪੁਰਃਸਰਮ੍
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝਾਇਆ, ਰਾਮ ਦੇ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ।
ਸ਼ृਣੁ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਤੁ ਤ੍ਵਯਾਨਘ । ਯਥਾ ਤੁष੍ਯੇਦ੍ਰਮਾਨਾਥਃ ਸਂਸਾਰਜ੍ਵਰਦਾਹਕਃ
ਸੁਣੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਛੇ ਹੋਏ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ: ਕਿਵੇਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।