ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸੁਮਤਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਂ ਨृਪਮ੍ । ਵਿਸ਼ਦ ਸ੍ਮੇਰਯਾ ਵਾਚਾ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਤ੍ਮਸੌਹृਦਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾਫ ਤੇ ਹਸਮੁਖ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਏਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜ ਧੂਤਪਾਪਾ ਵਯਂ ਖਲੁ । ਭਵਿष੍ਯਾਮੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪਰਾਯਣਮ੍
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਸੀਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲਗਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਤ੍ਵਾ ਤਮਾਪृਚ੍ਛ ਸਰ੍ਵਂ ਤੇ ਕਥਯਿष੍ਯਤਿ । ਰਘੁਨਾਥਪਦਾਂਭੋਜਮਕਰਂਦਾਤਿ ਲੋਲੁਪਃ
ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛੋ; ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਹ ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨਾਮ੍ਨਾ ਤ੍ਵਾਰਣ੍ਯਕਂ ਖ੍ਯਾਤਂ ਰਘੁਨਾਥਾਂਘ੍ਰਿਸੇਵਕਮ੍ । ਅਤ੍ਯੁਗ੍ਰਤਪਸਾ ਪੂਰ੍ਣਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਮ੍
ਉਹ ਨਾਮ ਤੋਂ ਆਰਣਯਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਭਾਰੀ ਤਪ ਵਿਚ ਪੂਰਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਪਰਿਬृਂਹਿਤਮ੍ । ਜਗਾਮ ਤਮਥੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਸੇਵਕਸਂਯੁਤਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਗਿਆ।
ਹਨੂਮਾਨ੍ਪੁष੍ਕਲੋ ਵੀਰਃ ਸੁਮਤਿਰ੍ਮਂਤ੍ਰਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਿਧਿਃ ਪ੍ਰਤਾਪਾਗ੍ਰ੍ਯਃ ਸੁਬਾਹੁਃ ਸੁਮਦਸ੍ਤਥਾ
ਹਨੂਮਾਨ, ਪੁਸ਼ਕਲੋ ਵਿਰ, ਸੁਮਤੀ ਵਧੀਆ ਮੰਤਰੀ, ਲਕਸ਼ਮੀਨਿਧੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਸੁਬਾਹੂ, ਅਤੇ ਸੁਮਦ ਵੀ,
ਏਤੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਪ੍ਰਾਪਦਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ । ਨਮਸ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਦ੍ਵਿਜਵਰਮਾਰਣ੍ਯਕਮੁਦਾਰਧੀਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੇ ਆਰਣਯਕ, ਦੁਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਾਪਸਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਨਮਸ੍ਕਾਰਮਥਾਕਰੋਤ੍ । ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤੈਃ ਸਹਿਤੋ ਵੀਰੈਰ੍ਵਿਨਯਾਨਤਕਂਧਰੈਃ
ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਸਾਰੇ ਵਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਰਦਨਾਂ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਛਤ੍ਰੁਘ੍ਨਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ਨृਪਾਨ੍ । ਅਰ੍ਘ੍ਯਪਾਦ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚਕ੍ਰੇ ਫਲਮੂਲਾਦਿਭਿਸ੍ਤਦਾ
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੈਰ-ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਫਲ-ਮੂਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀਤੀ।
ਉਵਾਚ ਤਾਨ੍ਨृਪਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਭਵਂਤਃ ਕੁਤ੍ਰ ਸਂਗਤਾਃ । ਕਥਮਤ੍ਰ ਸਮਾਯਾਤਾਸ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਦਤਾਨਘਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋ? ਕਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ? ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤੋ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਸ੍ਯ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਡਵ । ਸੁਮਤਿਃ ਕਥਯਾਮਾਸ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਦਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਦ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਰਘੁਵਂਸ਼ਨृਪਸ੍ਯਾਯਮਸ਼੍ਵੋ ਵੈ ਪਾਲ੍ਯਤੇऽਖਿਲੈਃ । ਯਾਗਂ ਕਰਿष੍ਯਤੇ ਵੀਰਃ ਸਰ੍ਵਸਂਭਾਰਸਂਭृਤਮ੍
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਇਹ ਘੋੜਾ ਸਾਰੇ ਰਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਵਿਰ ਯਾਗ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਪੂਰੇ ਹਨ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਂ ਜਗਾਦ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਦਂਤਕਾਂਤ੍ਯਾਖਿਲਂ ਘੋਰਂ ਤਮੋਨਿਰ੍ਵਾਰਯਨ੍ਨਿਵ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਬੋਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਆਰਣ੍ਯਕ ਉਵਾਚ। ਕਿਂ ਯਾਗੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਨ੍ਯੈਃ ਸਰ੍ਵਸਂਭਾਰਸਂਭृਤੈਃ । ਸ੍ਵਲ੍ਪਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਦੈਰ੍ਨੂਨਂ ਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਣੁਪਦਦਾਤृਭਿਃ
ਆਰਣਯਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੋਰ-ਹੋਰ ਯਾਗਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਪੂਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੀ ਲਾਭ ਦੇਂਦੇ ਹਨ? ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ।
ਮੂਢੋ ਲੋਕੋ ਹਰਿਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤ੍ਯਨ੍ਯਸਮਰ੍ਚਨਮ੍ । ਰਘੁਵੀਰਂ ਰਮਾਨਾਥਂ ਸ੍ਥਿਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਪਦਪ੍ਰਦਮ੍
ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਹਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰਘੁ ਦਾ ਵਿਰ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਥਿਰ ਸੁਖ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਨਰੈਃ ਸ੍ਮृਤਮਾਤ੍ਰੋਪਿ ਹਰਤੇ ਪਾਪਪਰ੍ਵਤਮ੍ । ਤਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਮੂਢੋ ਯਾਗਯੋਗਵ੍ਰਤਾਦਿਭਿਃ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੂਰਖ ਯਾਗ, ਯੋਗ, ਵਰਤ ਆਦਿ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਹੋ ਪਸ਼੍ਯਤ ਮੂਢਤ੍ਵਂ ਲੋਕਾਨਾਮਤਿਵਂਚਿਤਮ੍ । ਸੁਲਭਂ ਰਾਮਭਜਨਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮਾਚਰੇਤ੍
ਵਾਹ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਦੇਖੋ! ਉਹ ਬੜੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਠੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਰਾਮ ਦੀ ਆਸਾਨ ਭਗਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਲੱਭਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਿਲਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ।
ਸਕਾਮੈਰ੍ਯੋਗਿਭਿਰ੍ਵਾਪਿ ਚਿਂਤ੍ਯਤੇ ਕਾਮਵਰ੍ਜਿਤੈਃ । ਅਪਵਰ੍ਗਪ੍ਰਦਂ ਨॄਣਾਂ ਸ੍ਮृਤਮਾਤ੍ਰਾਖਿਲਾਘਹਮ੍
ਚਾਹ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਚਾਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਯੋਗੀ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਹਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ਸਾਯਾਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਂ ਸੁਵਿਚਾਰਯਨ੍ । ਅਗਮਂ ਬਹੁਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕੋਪਿ ਨ ਮੇऽਦਿਸ਼ਤ੍
ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ; ਬਹੁਤ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਗਿਆ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।
ਤਦੈਕਂ ਹਿ ਮਹਦ੍ਭਾਗ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵੈ ਲੋਮਸ਼ਂ ਮੁਨਿਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਾਤ੍ਸਮਾਯਾਤਂ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਚਿਕੀਰ੍षਯਾ
ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਲੋਮਸ਼ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਇਆ ਸੀ।
ਤਮਹਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਥ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ । ਮਹਾਯੁषਂ ਮਹਾਯੋਗਿਸਂਸੇਵਿਤਪਦਦ੍ਵਯਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਪੈਰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਸੇਵੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਮਯਾਦ੍ਯ ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਦ੍ਭੁਤਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍ । ਸਂਸਾਰਘੋਰਜਲਧਿਂ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਿਤੀਰ੍षੁਣਾ
ਸਵਾਮੀ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਦੁਲਭ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਕਰੇ?
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਕਥਯ ਤ੍ਵਂ ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਦਾਨਂ ਜਪੋ ਮਖਃ । ਦੇਵੋ ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯੋ ਵੈ ਸਂਸृਤ੍ਯਂਭੋਧਿਤਾਰਕਃ
ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਕੇ ਦੱਸੋ—ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਜਪ ਜਾਂ ਯਜਨ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਂਸृਤਿਂ ਘੋਰਾਂ ਤਰਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਪਾਬ੍ਧਿਤਃ । ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਯੋਗੇਸ਼ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਪਾਰਗ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਂ ਇਸ ਡਰਾਉਣੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੀ ਘੇੜੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਸਕਾਂ—ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।
ਇਤਿ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਗਾਦ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਕਮਨਾ ਵਿਪ੍ਰ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਃ
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ।'
ਸਂਤਿ ਦਾਨਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਨਿਯਮਾ ਯਮਾਃ । ਯੋਗਾ ਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤਥਾਨੇਕੇ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦਾਯਕਾਃ
ਦਾਨ, ਤੀਰਥ, ਵਰਤ, ਨਿਯਮ, ਯਮ, ਯੋਗ ਤੇ ਕਈ ਯਜਨ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ । ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਸਂਸਾਰਾਂਭੋਧਿਤਾਰਕਮ੍
ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੁਣੋ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਿਕਾਯ ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਚਾऽਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਲਵੇ ਪੁਨਃ । ਨਿਂਦਕਾਯ ਸ਼ਠਾਯਾਪਿ ਨ ਦੇਯਂ ਭਕ੍ਤਿਵੈਰਿਣੇ
ਇਹ ਨਾਸਤਿਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਹਿਤ ਨੂੰ; ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚਲਾਕ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਰਾਮਭਕ੍ਤਾਯ ਸ਼ਾਂਤਾਯ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਿਯੋਗਿਨੇ । ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਕਾਰਕਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਰਾਮਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰੋ ਦੇਵੋ ਰਾਮਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਨ ਹਿ ਰਾਮਾਤ੍ਪਰੋ ਯੋਗੋ ਨ ਹਿ ਰਾਮਾਤ੍ਪਰੋ ਮਖਃ
ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਵਰਤ ਨਹੀਂ; ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਯਜਨ ਨਹੀਂ।