ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨृਪਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਗੋਪੂਜਾਂ ਵੈ ਸਮਾਚਰ । ਸਾ ਤੁष੍ਟਾ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਜਦ ਉਹ ਰਾਜੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੁਰੰਤ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦਾਤ ਦੇਵੇਗੀ।
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧੇਨੁਪੂਜਾਂ ਸ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕਥਮਾਦਰਾਤ੍ । ਪੂਜਨੀਯਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਕੀਦृਸ਼ਂ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਮ੍
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਆਦਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜਾਬਾਲਿ ਕਥਯਾਮਾਸ ਧੇਨੁਪੂਜਾਂ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਵਿਪਿਨਂ ਗਚ੍ਛੇਚ੍ਚਾਰਣਾਰ੍ਥਂ ਵ੍ਰਤੀ ਤੁ ਗੋਃ
ਜਾਬਾਲੀ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਦੱਸਿਆ: ਹਰ ਰੋਜ਼, ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਵੇ।
ਗਵੇ ਯਵਾਂਸ੍ਤੁ ਸਂਭੋਜ੍ਯ ਗੋਮਯਸ੍ਥਾਨ੍ਸਮਾਹਰੇਤ੍ । ਭਕ੍ਸ਼ਣੀਯਾ ਯਵਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੇਨ ਭੂਪਤੇ
ਉਹ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜੌ ਖਵਾਏ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਗਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੋਂ ਲੇੜੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰੇ; ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਜੌ ਦੇਵੇ।
ਸਾ ਯਦਾ ਪਿਬਤੇ ਤੋਯਂ ਤਦਾ ਪੇਯਂ ਜਲਂ ਸ਼ੁਚਿ । ਸੋਚ੍ਚੈਃ ਸ੍ਥਾਨੇ ਯਦਾ ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਤਦਾਨੀਂ ਚਾਸਨਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਦ ਗਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਓ; ਜਦ ਉਹ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਤੇ ਖੜੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਪ ਵੀ ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਰਹੋ।
ਦਂਸ਼ਾਨ੍ਨਿਵਾਰਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਵਸਂ ਸ੍ਵਯਮਾਹਰੇਤ੍ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦਾਸ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੱਖੀਆਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ ਤੇ ਜੌ ਖੁਦ ਲਿਆਓ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦਾਤ ਮਿਲੇਗੀ।
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮ ऋਤਂਭਰਃ । ਵ੍ਰਤਂ ਚਕਾਰ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਧੇਨੁਪੂਜਾਂ ਸਮਾਚਰਨ੍
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਰਿਤੰਭਰਾ ਨੇ ਵ੍ਰਤ ਲਿਆ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਕੁਰੁਤੇ ਗਾਂ ਵੈ ਯਵਸਾਦ੍ਯੇਨ ਤੋषਿਤਾਮ੍ । ਦਂਸ਼ਾਨ੍ਨ੍ਯਵਾਰਯਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ਯਵਭਕ੍ਸ਼ਕृਤਾਦਰਃ
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਉਹ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜੌ ਤੇ ਹੋਰ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਕਰਦਾ, ਮੱਖੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜੌ ਖਵਾਉਂਦਾ।
ਏਵਂ ਧੇਨੁਂ ਪੂਜਯਤੋ ਗਤਾਸ੍ਤੁ ਦਿਵਸਾ ਘਨਾਃ । ਵਨਮਧ੍ਯੇ ਤृਣਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਚਰਂਤੀਮਕੁਤੋਭਯਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਈ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਏ; ਗਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਘਾਸ ਆਦਿ ਚਰਦੀ ਰਹੀ।
ਏਕਦਾ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਨਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਨ੍ਯਸ੍ਤਦृष੍ਟਿਃ ਸਪਰਿਤੋ ਬਭ੍ਰਾਮ ਸ ਕੁਤੂਹਲੀ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ, ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਦਾਗਤ੍ਯਾਹਨਦ੍ਗਾਂ ਵੈ ਪਂਚਾਸ੍ਯਃ ਕਾਨਨਾਂਤਰਾਤ੍ । ਕ੍ਰੋਸ਼ਂਤੀਂ ਬਹੁਧਾ ਦੀਨਾਂ ਸਿਂਹਭਾਰੇਣਦੁਃਖਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਆਇਆ ਤੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਜੋ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੋਈ, ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਦਾ ਨृਪਃ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਨਿਜਮਾਤਰਮ੍ । ਸਿਂਹੇਨ ਨਿਹਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਰੁਰੋਦਾਤੀਵ ਵਿਹ੍ਵਲਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਾ ਆਇਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ — ਗਾਂ — ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਰੋਇਆ।
ਸ ਦੁਃਖਿਤਃ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਜਾਬਾਲਿਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਨਿष੍ਕृਤਿਂ ਤਸ੍ਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਗੋਵਧਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਦਤਃ
ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਜਾਬਾਲੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੋਮਾਤਾ ਦੀ ਅਣਜਾਣੀ ਹਤਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ऋਤਂਭਰ ਉਵਾਚ। ਸ੍ਵਾਮਿਂਸ੍ਤ੍ਵਦਾਜ੍ਞਯਾ ਧੇਨੁਂ ਪਾਲਯਨ੍ਵਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਕੁਤੋਪ੍ਯਾਗਤ੍ਯ ਤਾਂ ਸਿਂਹੋ ਜਘਾਨਾਦृष੍ਟਿਗੋਚਰਃ
ਰਿਤੰਭਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮਾਲਕ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੋਮਾਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ।'
ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤ੍ਯੈ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਤ੍ਵਦਾਜ੍ਞਯਾ । ਕਥਂ ਵਾ ਵ੍ਰਤਸਂਪੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਉਸ ਪਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਤੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਂਤਂ ਤਂ ਭੂਪਂ ਜਗਾਦ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਸਂਤ੍ਯੁਪਾਯਾ ਮਹੀਪਾਲ ਪਾਪਸ੍ਯਾਸ੍ਯਾਪਨੁਤ੍ਤਯੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮਹੀਪਾਲ, ਇਸ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਾਏ ਹਨ।'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨਸ੍ਯ ਕृਤਘ੍ਨਸ੍ਯ ਸੁਰਾਪਸ੍ਯ ਮਹਾਮਤੇ । ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਣਿ ਚ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਤਿਆ, ਅਭਾਗਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰੈਸ਼੍ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣੈਰ੍ਦਾਨੈਰ੍ਵ੍ਰਤੈਃ ਸਨਿਯਮੈਰ੍ਯਮੈਃ । ਪਾਪਾਨਿ ਪ੍ਰਲਯਂ ਯਾਂਤਿ ਨਿਯਮਾਦਨੁਤਿष੍ਠਤਃ
ਕਠਿਨ ਤਪ, ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਵਰਤਾਂ, ਸਯਮ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਜੋ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਯੋਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਕृਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਾਪਪੁਂਜਕृਤੋਸ੍ਤਯੋਃ । ਮਤ੍ਯਾ ਗੋਵਧਕਰ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਨਾਰਾਯਣਵਿਨਿਂਦਿਤੁਃ
ਪਰ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ: ਜੋ ਗੋਮਾਤਾ ਦੀ ਹਤਿਆ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗਵਾਂ ਯੋ ਮਨਸਾ ਦੁਃਖਂ ਵਾਂਚ੍ਛਤ੍ਯਧਮਸਤ੍ਤਮਃ । ਸ ਯਾਤਿ ਨਿਰਯਸ੍ਥਾਨਂ ਯਾਵਦਿਂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੋਮਾਤਾ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੋऽਪਿ ਦੇਵਂ ਹਰਿਂ ਨਿਂਦੇਤ੍ਸਕृਦ੍ਦੁਰ੍ਭਾਗ੍ਯਵਾਨ੍ਨਰਃ । ਸ ਚਾਪਿ ਨਰਕਂ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਪਰੀਵृਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਮੰਦਭਾਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹਰੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਨਰਕ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਨਿਂਦਨ੍ਗੋषੁ ਦੁਃਖਂ ਸਮਾਚਰਨ੍ । ਕਦਾਪਿ ਨਰਕਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਗੋਮਾਤਾ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਰਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਅਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਾਪ੍ਤਗੋਹਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਤੁ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਰਾਮਭਕ੍ਤਂ ਤੁ ਧੀਮਂਤਂ ਯਾਹਿ ਤ੍ਵਮृਤੁਪਰ੍ਣਕਮ੍
ਪਰ ਜੇ ਗੋਮਾਤਾ ਦੀ ਹਤਿਆ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਹੈ; ਤੂੰ ਰਾਮ ਭਗਤ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਿਤੁਪਰਨ ਕੋਲ ਜਾ।
ਸ ਵੈ ਸਮਦृਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਛਤ੍ਰੂਨ੍ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਤੁਭ੍ਯਂ ਕਥਿष੍ਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਗੋਵਧਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤਿਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਗੋਮਾਤਾ ਦੀ ਹਤਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਜਲਦੀ ਦੱਸੇਗਾ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਸ਼ਾਂਸ੍ਤ੍ਵਮਾਕ੍ਰਾਮਂਸ੍ਤੇਨ ਨਿਰ੍ਵਾਸਿਤਃ ਪੁਰਾ । ਵੈਰਿਭਾਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਮृਤੁਪਰ੍ਣਕਮ੍
ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ; ਵੈਰ ਛੱਡ ਕੇ ਰਿਤੁਪਰਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ।
ਸ ਯਦ੍ਵਦਿष੍ਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਤਤ੍ਕੁਰੁष੍ਵ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਯਥਾ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤਪਾਪਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤਿਰ੍ਹਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਸ ਤੁ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ऋਤੁਪਰ੍ਣਕਮ੍ । ਰਾਮਭਕ੍ਤਂ ਰਿਪੌ ਮਿਤ੍ਰੇ ਸਮਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਸਮਂਜਸਮ੍
ਉਹ ਇਹ ਸਲਾਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਿਤੁਪਰਨ, ਜੋ ਰਾਮ ਭਗਤ ਹੈ ਤੇ ਮਿੱਤਰ-ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਸ ਤਸ੍ਮੈ ਕਥਯਾਮਾਸ ਯਜ੍ਜਾਤਂ ਗੋਵਧਾਦਿਕਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤ੍ਯੈ ਹ੍ਯੁਪਾਯਂ ਸੋऽਪ੍ਯਚਿਂਤਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਗੋਮਾਤਾ ਦੀ ਹਤਿਆ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਰਿਤੁਪਰਨ ਨੇ ਉਸ ਪਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਦਾ ਉਪਾਏ ਸੋਚਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾਥ ਤਂ ਰਾਜਾ ऋਤੁਪਰ੍ਣ ऋਤਂਭਰਮ੍ । ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ਧਰ੍ਮਕੋਵਿਦਃ
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਰਿਤੁਪਰਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਬੁਧੀ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਹੱਸ ਕੇ ਰਿਤੰਭਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਕੋऽਹਂ ਰਾਜਨ੍ਮੁਨੀਨਾਂ ਵੈ ਪੁਰਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵੇਦਿਨਾਮ੍ । ਤਾਨ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਤੁ ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮੂਰ੍ਖਂਪਂਡਿਤਮਾਨਿਨਮ੍
ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਸਮਝਦਾ ਪਰ ਮੂਰਖ ਹਾਂ—ਕਿਉਂ ਆਇਆ?