ਸ੍ਵਰਥਂ ਭਜ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਤ੍ਵਰਨ੍ਬਲੀ । ਅਨ੍ਯਂ ਰਥਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਯੁਯੁਧੇ ਤਂ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਆਪਣਾ ਰਥ ਟੁੱਟਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਪੁਚ੍ਛੇ ਮੁਖੇऽਥੋਰਸਿ ਚ ਭੁਜੇ ਚਰਣਯੋਰ੍ਨृਪਃ । ਜਘਾਨ ਸ਼ਰਸਂਧਾਨਕੋਵਿਦਃ ਪਰਮਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਪੂੰਛ, ਮੂੰਹ, ਛਾਤੀ, ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ।
ਤਦਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕਪਿਵਰਸ੍ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ । ਪਾਦੇਨੋਤ੍ਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਵੇਗੇਨ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੁਭਟਸ਼ੋਭਿਨਃ
ਫਿਰ ਕਪੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ।
ਸ ਪਦਾ ਪ੍ਰਹਤੋ ਭੂਮੌ ਪਪਾਤ ਕਿਲ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ । ਮੁਖਾਦ੍ਵਮਨ੍ਨਸृਕ੍ਚੋष੍ਣਂ ਸ਼੍ਵਾਸਪੂਰਪ੍ਰਵੇਪਿਤਃ
ਪੈਰ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਗਰਮ ਲਹੂ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਲੜਖੜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤੋऽਤ੍ਯਂਤਂ ਹਨੂਮਾਨ੍ਪ੍ਰਧਨਾਂਗਣੇ । ਅਸ਼੍ਵਾਨ੍ਵੀਰਾਨ੍ਗਜਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚੂਰ੍ਣਯਾਮਾਸ ਵੇਗਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਨੂਮਾਨ, ਮੁੱਖ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ, ਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਲੱਗਾ।
ਤਦਾ ਸੁਕੇਤੁਸ੍ਤਦ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਤਥਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਿਧਿਰ੍ਨृਪਃ । ਉਭਾਵਪਿ ਸੁਸਨ੍ਨਦ੍ਧੌ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੌ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਕੇਤੁ, ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਲਕਸ਼ਮੀਨਿਧਿ, ਦੋਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਏ।
ਰਾਜਾਨਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਪਲਾਯ੍ਯ ਗਤਾ ਨਰਾਃ । ਇਤਸ੍ਤਤੋ ਬਾਣਸਂਘੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤਾਃ ਪੁष੍ਕਲਵਰ੍षਿਤੈਃ
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਲੋਕ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਰਸਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਦ੍ਭਜ੍ਯਮਾਨਂ ਸ੍ਵਬਲਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਾਤ੍ਮਜੋ ਬਲੀ । ਦਮਨਃ ਸ੍ਤਂਭਯਾਮਾਸ ਸੇਤੁਰ੍ਵਾਰ੍ਧਿਮਿਵੋਚ੍ਚਲਮ੍
ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਟੁੱਟਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਮਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੰਦ ਉੱਚੀ ਆਉਂਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਤੁ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੋ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮੇਕਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ । ਰਣਮਧ੍ਯੇ ਕਪਿਵਰਪ੍ਰਪਦਾਘਾਤਤਾਡਿਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ: ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕਪੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸਰਯੂਤੀਰਮਂਡਪੇ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਯਾਜ੍ਞਿਕਸ਼੍ਰੇष੍ਠੈਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ, ਸਰਯੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਮੰਡਪ 'ਚ, ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਚ ਪਦ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਕੋਟਯਃ । ਕृਤਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਸ੍ਤਂ ਵੈ ਸ੍ਤੁਵਂਤਿ ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਾਮਂ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸੁਨਯਨਂ ਮृਗਸ਼ृਂਗਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਗਾਯਂਤਿ ਨਾਰਦਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੀਣੋਲ੍ਲਸਿਤਪਾਣਯਃ
ਰਾਮ, ਗੂੜ੍ਹ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਿਰਣ ਦੇ ਸਿੰਗ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਦਕ, ਵਜਾ ਵਾਲੀਆਂ ਵਜਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨृਤ੍ਯਂਤ੍ਯਪ੍ਸਰਸਸ੍ਤਤ੍ਰ ਘृਤਾਚੀ ਮੇਨਕਾਦਯਃ । ਵੇਦਾ ਮੂਰ੍ਤਿਧਰਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਉਪਤਿष੍ਠਂਤਿ ਰਾਘਵਮ੍
ਉਥੇ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਤੇ ਮੇਨਕਾ ਵਰਗੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਵੇਦ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਯਚ੍ਚ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਸ੍ਤੁਜਾਤਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ੋਭਾਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਦਾਤਾਰਮਖਿਲਂ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਭੋਗਦਾਯਕਮ੍
ਉਥੇ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਸੀ, ਸਭ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ ਵੀ ਉਹੀ ਸੀ ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਸਂਪਸ਼੍ਯਞ੍ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ ਸਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪਹਤਜ੍ਞਾਨਃ ਕਿਂ ਦृष੍ਟਮਿਤਿ ਵੈ ਵਦਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਿਆਨਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਖੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਮੈਂ?'
ਉਤ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਯਯੌ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਚਰਣਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਭृਤ੍ਯਕੋਟਿਪਰੀਵਾਰੋ ਰਥਕੋਟਿਪਰੀਵृਤਃ
ਉਹ ਉੱਠ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਪੈਦਲ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ, ਨਾਲ ਹੀ ਭਰਪੂਰ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਸੁਕੇਤੁਂ ਤੁ ਸਮਾਹੂਯ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਦਮਨਂ ਤਥਾ । ਯੁਦ੍ਧਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੁਕੇਤੁ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਦਮਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਉਵਾਚ ਤਾਨ੍ਮਹਾਰਾਜੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਸਂਯੁਤਃ । ਭ੍ਰਾਤਃਪੁਤ੍ਰੌ ਸ਼ृਣੁਤ ਮੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਧਰਮਵਾਨ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤੋ, ਮੇਰੀ ਧਰਮ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।'
ਮਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਕੁਰੁਤ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਨਯਸ੍ਤੁ ਮਹਾਨਭੂਤ੍ । ਯਦ੍ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਵਾਹਂ ਤ੍ਵਮਗृਹ੍ਣਾਦ੍ਦਮਨੋਰ੍ਜ੍ਜਿਤਮ੍
'ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾ ਕਰੋ; ਇਹ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾ ਆਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਦਾ ਵਾਹਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ।'
ਏष ਰਾਮਃ ਪਰਂਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਤਃ ਪਰਮ੍ । ਚਰਾਚਰਜਗਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਨ ਮਾਨੁषਵਪੁਰ੍ਧਰਃ
'ਇਹ ਰਾਮ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਕਾਰਨ ਤੇ ਕਾਰਜ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।'
ਏਤਦ੍ਧਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਜ੍ਞਾਨਮਧੁਨਾ ਜ੍ਞਾਤਵਾਨਹਮ੍ । ਪੁਰਾਸਿਤਾਂਗਸ਼ਾਪੇਨ ਹृਤਜ੍ਞਾਨਧਨੋऽਨਘਾਃ
'ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਤਾਂਗ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਗਿਆਨਤਾ ਖੋ ਗਈ ਸੀ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰੋ।'
ਅਹਂ ਪੁਰਾ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਂ ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਵਿਤ੍ਸਯਾ । ਤਤ੍ਰਾਨੇਕੇ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਮੁਨਯੋ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਾਃ
'ਇਕ ਵਾਰੀ, ਸੱਚ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਗਿਆ; ਉਥੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਧਰਮਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।'
ਅਸਿਤਾਂਗਂ ਮੁਨਿਮਹਂ ਗਤਵਾਞ੍ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਯਾ । ਤਦਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਾਂ ਵਿਪ੍ਰਃ ਕृਪਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮੋਪਰਿ
'ਮੈਂ ਅਸੀਤਾਂਗ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਗੱਲ ਆਖੀ।'
ਯੋऽਸਾਵਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤਿਃ ਸ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਬ੍ਦਿਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਯਾ ਜਾਨਕੀ ਦੇਵੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਾ ਚਿਨ੍ਮਯੀ ਸ੍ਮृਤਾ
'ਜੋ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਾਨਕੀ ਦੇਵੀ, ਸਿੱਧੀ ਚਿੱਤ-ਰੂਪ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।'
ਏਨਂ ਤੁ ਯੋਗਿਨਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦੁਪਾਸਤੇ ਯਮਾਦਿਭਿਃ । ਦੁਸ੍ਤਰਾ ਪਾਰਸਂਸਾਰਵਾਰਿਧਿਂ ਸਂਤਿਤੀਰ੍षਵਃ
'ਉਹਨੂੰ ਯੋਗੀ ਲੋਕ ਯਮ ਆਦਿ ਸਾਧਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧਾ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ।'
ਸ੍ਮृਤਮਾਤ੍ਰੋ ਮਹਾਪਾਪਹਾਰੀ ਸ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ । ਯ ਏਨਂ ਸੇਵਤੇ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਸ ਸਂਸਾਰਂ ਤਰਿष੍ਯਤਿ
'ਉਹ ਗਰੁੜ-ਧਵਜ, ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਤਦਾਹਮਹਸਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਕੋऽਯਂ ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਮਾਨੁषਃ । ਕੇਯਂ ਸਾ ਜਾਨਕੀ ਦੇਵੀ ਹਰ੍षਸ਼ੋਕਸਮਾਕੁਲਾ
'ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਰਾਮ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਮਨੁੱਖ ਹੈ? ਇਹ ਜਾਨਕੀ ਦੇਵੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹੈ?'
ਅਜਨ੍ਮਨਃ ਕਥਂ ਜਨ੍ਮ ਅਕਰ੍ਤੁਃ ਕृਤ੍ਯਮਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ । ਜਨ੍ਮਦੁਃਖਜਰਾਤੀਤਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮੁਨੇ ਮਮ
'ਜੋ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਕਰਮ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਜੋ ਜਨਮ ਤੇ ਬੁਢੇਪੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਂਤਂ ਮਾਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਅਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਬ੍ਰੂषੇ ਮਮਾਧਮ
'ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਆਖਿਆ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠਾ: "ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਲਟ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਕੰਮਾ।"'
ਏਨਂ ਨਿਂਦਸਿ ਰਾਮਂ ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੋऽਯਮਿਦਂ ਹਸਨ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਸਂਮੂਢੋ ਭਵਿष੍ਯਸ੍ਯੁਦਰਂਭਰਿਃ
'ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਖਦਾ "ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਹੈ" ਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਹੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਤੱਤ ਵਿਚ ਭਟਕਿਆ ਰਹੇਗਾ ਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।'