ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਏਤਨ੍ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਤੁਲਂ ਗਂਡਕ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਣਗੋਚਰਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਕृਤਾਰ੍ਥਮਾਤ੍ਮਾਨਮਮਨ੍ਯਤ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਗੰਡਕੀ ਦੀ ਇਹ ਅਤੁੱਲ ਮਹਿਮਾ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੀਰ੍ਥੇ ਪਿਤॄਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਜਹृषੇ ਮਹਾਨ੍ । ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਪੂਜਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਵਾਡਵਵਾਕ੍ਯਤਃ
ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੁਚਿਵਾੜਵਾ ਦੀ ਗੱਲ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਚ੍ਛਿਲਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ । ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਚ ਚਂਦਨਾਦ੍ਯੁਪਚਾਰਕੈਃ
ਉਥੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਚੌਵੀ ਸ਼ਿਲਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਚੰਦਨ ਆਦਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਦਾਨਾਨਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਦੀਨਾਂਧੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਗਂਤੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ ਰਾਜਾ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮਂਦਿਰਮ੍
ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬਾਂ ਤੇ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਏਵਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਗਂਗਾਸਾਗਰਸਂਗਮਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਿਗੋਚਰਂ ਤਂ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪृष੍ਟਵਾਨ੍ਮੁਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਰਦੇ ਉਹ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਥਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਵਦ ਕਿਯਦ੍ਦੂਰੇ ਨੀਲਾਖ੍ਯਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ਮਹਾਨ੍ । ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਸਂਵਾਸਃ ਸੁਰਾਸੁਰਨਮਸ੍ਕृਤਃ
ਮਾਲਕ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਨੀਲ ਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਕਿੰਨਾ ਦੂਰ ਹੈ? ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦਾ ਵਾਸ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਦਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਤ੍ਨਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ । ਉਵਾਚ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟੋ ਰਾਜਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਾਦਰਮ੍
ਫਿਰ, ਰਤਨਗਰੀਵ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਸਮੇਤ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜਨ੍ਨੇਤਤ੍ਸ੍ਥਲਂ ਨੀਲਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਨਮਸ੍ਕृਤਮ੍ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨੈਵ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਰਾਜਨ! ਇਹ ਥਾਂ ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਵਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਦਿਸਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਕਿ ਇਹ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ?
ਪੁਨਃਪੁਨਰੁਵਾਚੇਦਂ ਸ੍ਥਲਂ ਨੀਲਸ੍ਯ ਭੂਭृਤਃ । ਕਥਂ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਰਾਜਨ੍ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਵਾਸਭृਤ੍
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ: ਇਹ ਥਾਂ ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਰਾਜਨ! ਇਹ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦਾ ਵਾਸ ਥਾਂ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਦਿਸਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤਂ ਮਯਾ ਸਮ੍ਯਗਤ੍ਰ ਭਿਲ੍ਲਾਕ੍ਸ਼ਿਗੋਚਰਾਃ । ਅਨੇਨੈਵ ਪਥਾ ਰਾਜਨ੍ਨਾਰੂਢਂ ਪਰ੍ਵਤੋਪਰਿ
ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਥੇ ਭਿੱਲ ਲੋਕ ਵੀ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਜਨ! ਇਸੇ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਿਆ।
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਿਵ੍ਯਥੇ ਮਾਨਸੇ ਨृਪਃ । ਨੀਲਭੂਧਰਦਰ੍ਸ਼ਾਯ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨੁਤ੍ਕਂਠਿਤਂ ਮਨਃ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਤਰਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਉਵਾਚ ਤਤ੍ਕਥਂ ਵਿਪ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਕਥਂ ਵਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨੀਲਸ੍ਤਦੁਪਾਯਂ ਵਦਸ੍ਵ ਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸੋ।
ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਰਤ੍ਨਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ । ਤਾਪਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਨृਪ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਰਤਨਗਰੀਵ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਤਪस्वੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਗਂਗਾਸਾਗਰਸਂਯੋਗੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਮਹੀਪਤੇ । ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਤਾਵਦੇਵਾਤ੍ਰ ਯਾਵਨ੍ਨੀਲੋ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਤਕ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਜਦ ਤਕ ਨੀਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਗੀਯਤੇ ਪਾਪਹਾ ਦੇਵਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਸਂਜ੍ਞਿਤਃ । ਕਰਿष੍ਯਤੇ ਕृਪਾਮਾਸ਼ੁ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਨਾਮਧृਕ੍
ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਦਇਆ ਕਰੇਗਾ।
ਤ੍ਯਜਤ੍ਯਸੌ ਨ ਵੈ ਭਕ੍ਤਾਨ੍ਦੇਵਦੇਵਸ਼ਿਰੋਮਣਿਃ । ਅਨੇਕੇ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਭਕ੍ਤਾਸ੍ਤਦ੍ਗਾਯਸ੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮੋਤੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ; ਬਹੁਤ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਬਚਾਇਆ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਗਾ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਰਾਜਾ ਵ੍ਯਥਿਤਚੇਤਸਾ । ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਗਂਗਾਬ੍ਧਿਸਂਯੋਗੇ ਤਤੋਨਸ਼ਨਮਾਦਧਾਤ੍
ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਉਪਵਾਸ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਕृਪਾਂ ਯਰ੍ਹਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਪੂਜਾਂ ਕृਤ੍ਵਾਸ਼ਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਮਨ੍ਯਥਾਨਸ਼ਨਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਜਦ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕੇ ਦਇਆ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਹੀ ਮੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ ਨਿਯਮਂ ਗਂਗਾਸਾਗਰਰੋਧਸਿ । ਗਾਯਨ੍ਹਰਿਗੁਣਗ੍ਰਾਮਮੁਪਵਾਸਮਥਾਚਰਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਕੇ, ਗੰਗਾ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਰਾਜੋਵਾਚ। ਜਯ ਦੀਨਦਯਾਕਰਪ੍ਰਭੋ ਜਯ ਦੁਃਖਾਪਹ ਮਙ੍ਗਲਾਹ੍ਵਯ । ਜਯ ਭਕ੍ਤਜਨਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨ ਕृਤਵਰ੍ष੍ਮਞ੍ਜਯਦੁष੍ਟਘਾਤਕ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦਿਨ ਦੁਖੀਆਂ 'ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਜਿੱਤ! ਦੁਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੰਗਲਮਈ, ਤੂੰ ਜਿੱਤ! ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਰ ਦਿੰਦੇ, ਬੁਰਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਜਿੱਤ!
ਅਂਬਰੀषਮਥ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੁਃਖਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਸ਼ਾਪਹਤਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਮ੍ । ਧਾਰਯਨ੍ਨਿਜਕਰੇ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸਂਰਰਕ੍ਸ਼ ਜਠਰਾਧਿਵਾਸਤਃ
ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਦੈਤ੍ਯਰਾਜ ਪਿਤृਕਾਰਿਤਵ੍ਯਥਃ ਸ਼ੂਲਪਾਸ਼ਜਲਵਹ੍ਨਿਪਾਤਨੈਃ । ਸ਼੍ਰੀਨृਸਿਂਹਤਨੁਧਾਰਿਣਾ ਤ੍ਵਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸਪਦਿ ਪਸ਼੍ਯਤਃ ਪਿਤੁਃ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸ਼ੂਲ, ਫੰਨ੍ਹ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਦੁਖ ਦਿੱਤਾ, ਤੂੰ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਬਚਾ ਲਿਆ।
ਗ੍ਰਾਹਵਕ੍ਤ੍ਰਪਤਿਤਾਂਘ੍ਰਿਮੁਦ੍ਭਟਂ ਵਾਰਣੇਂਦ੍ਰਮਤਿਦੁਃਖਪੀਡਿਤਮ੍ । ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਾਧੁਕਰੁਣਾਰ੍ਦ੍ਰਮਾਨਸਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗਰੁਤ੍ਮਤਿ ਕृਤਾਰੁਹਕ੍ਰਿਯਃ
ਮਹਾਂ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਘੜ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਸੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੱਚੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਪਕ੍ਸ਼ਿਪਤਿਰਾਤ੍ਤਚਕ੍ਰਕੋ ਵੇਗਕਂਪਯੁਤਮਾਲਿਕਾਂਬਰਃ । ਗੀਯਸੇ ਸੁਭਿਰਮੁष੍ਯ ਨ ਕ੍ਰਤੋ ਮੋਚਕਃ ਸਪਦਿ ਤਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਕਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਚਕਰ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਲਾ ਹਿਲਦੀ ਹੋਈ, ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ।
ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਤਵ ਸੇਵਕਾਰ੍ਦਨਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਬਤ ਦੇਹਧਾਰਿਣਾ । ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਚ ਭਵਤਾ ਨਿਜਃ ਪ੍ਰਭੋ ਪਾਪਹਾਰਿਚਰਿਤੈਰ੍ਮਨੋਹਰੈਃ
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ, ਉੱਥੇ-ਉੱਥੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਆਪ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਮੋਹਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਦੀਨਨਾਥ ਸੁਰਮੌਲਿਹੀਰਕਾਘृष੍ਟਪਾਦਤਲ ਭਕ੍ਤਵਲ੍ਲਭ । ਪਾਪਕੋਟਿਪਰਿਦਾਹਕ ਪ੍ਰਭੋ ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਨਿਜਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਮਮ
ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਗੜੇ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਪੈਰ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਲੱਖਾਂ ਪਾਪ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮੈਨੂੰ ਦੇ।
ਪਾਪਕृਦ੍ਯਦਿ ਜਨੋਯਮਾਗਤੋ ਮਾਨਸੇ ਤਵ ਤਥਾ ਹਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯ । ਤਾਵਕਾ ਵਯਮਘੌਘਨਾਸ਼ਨਂ ਵਿਸ੍ਮृਤਂ ਨਹਿ ਸੁਰਾਸੁਰਾਰ੍ਚਿਤ
ਜੇ ਇਹ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਹਾਂ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਦੇ ਭੁੱਲੇ ਨਹੀਂ, ਦੇਵ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਵਦਂਤਿ ਤਵ ਨਾਮ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਤੇ ਤਰਂਤਿ ਸਕਲਾਘਸਾਗਰਮ੍ । ਸਂਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਯਦਿ ਕृਤਾ ਤਦਾ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤਾਂ ਸਕਲਦੁਃਖਵਾਰਕ
ਜੋ ਤੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਮਿਲ ਜਾ।
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਏਵਂ ਗਾਯਨ੍ਗੁਣਾਨ੍ਰਾਤ੍ਰੌ ਦਿਵਾ ਵਾਪਿ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰਂ ਨ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੋ ਨਿਦ੍ਰਾਮਾਪ ਨ ਵੈ ਸੁਖਮ੍
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆਈ, ਨਾ ਸੁਖ ਮਿਲਿਆ।
ਗਾਯਨ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਗृਣਂਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਵਦਤ੍ਯੇਤਦਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਕृਪਾਨਾਥ ਸ੍ਵਤਨੁਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ
ਗਾ ਕੇ, ਚੱਲ ਕੇ, ਨਮ ਸਕਦੇ, ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇਹੀ ਬੋਲਦਾ ਸੀ: 'ਦਇਆ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾ।'