ਨ ਪਾਰਕ੍ਯੇ ਧਨੇ ਲੋਭਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨ ਹਿ ਪਾਤਕਮ੍ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਜਾ ਮਹਾਰਾਜ ਰਤ੍ਨਗ੍ਰੀਵੇਣ ਪਾਲ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਉੱਤੇ ਲੋਭ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕਰਦੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਂਰਾਜ, ਰਤਨਗਰੀਵ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
षष੍ਠਾਂਸ਼ਂ ਤਤ੍ਰ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਨਾਨ੍ਯਂ ਲੋਭਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਏਵਂ ਪਾਲਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਧਰ੍ਮੇਣ ਭੂਪਤੇਃ
ਉਥੇ ਉਹ ਕੇਵਲ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਲੋਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਾਜਾ—
ਗਤਾਨਿ ਬਹੁਵਰ੍षਾਣਿ ਸਰ੍ਵਭੋਗਵਿਲਾਸਿਨਃ । ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਮਹਾਰਾਜ ਏਕਦਾ ਹ੍ਯੂਚਿਵਾਨਿਦਮ੍
ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ; ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਂਰਾਜ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ:
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀਂ ਪਤਿਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਾ ਜਾਤਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਪ੍ਰਜਾਰਕ੍ਸ਼ਾ ਧੁਰਂਧਰਾਃ
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਪਤੀ-ਵਰਤਾ, ਧਰਮਵਾਨ ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਭਾਰ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰੀਵਾਰੋ ਮਹਾਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਃ । ਹਸ੍ਤਿਨੋ ਮਮ ਸ਼ੈਲਾਭਾ ਵਾਜਿਨਃ ਪਵਨੋਪਮਾਃ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵੱਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਹਾਥੀ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ।
ਰਥਾਸ਼੍ਚ ਸੁਹਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਮਮ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਮਹਾਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ੍ਯੂਨਂ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਨ
ਮੇਰੇ ਰਥ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਮਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਮਨੋਰਥਸ੍ਤ੍ਵੇਕਸ੍ਤਿष੍ਠਤੇ ਮਾਨਸੇ ਮਮ । ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਯਾ ਨਾਦ੍ਯ ਕृਤਂ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨੇ
ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ: ਹੇ ਸੁੰਦਰਤਮ, ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਗਰ੍ਭਵਾਸਵਿਰਾਮਾਯ ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਗੋਵਿਂਦਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਵृਦ੍ਧੋ ਜਾਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਤਾਵਦ੍ਵਲੀਪਲਿਤਦੇਹਵਾਨ੍
ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਹੁਣ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸੁਰਖੀਆਂ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ ਹਨ।
ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮਨੋਹਾਰਿ ਤੀਰ੍ਥਸੇਵਨਮਾਦृਤਃ । ਯੋ ਨਰੋ ਜਨ੍ਮਪਰ੍ਯਂਤਂ ਸ੍ਵੋਦਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪੂਰਕਃ
ਮੈਂ ਮਨਮੋਹਣੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਕਰਾਂਗਾ; ਜੇਹਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਭਰਦਾ ਹੈ—
ਨ ਕਰੋਤਿ ਹਰੇਃ ਪੂਜਾਂ ਸ ਨਰੋ ਗੋਵृषਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਭੋ ਭਦ੍ਰੇ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਿਯੇ
—ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂ ਜਾਂ ਬਲਦ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਚੰਗੀ ਮਹਿਲਾ, ਮੈਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਿਆਰੀ।
ਸਕੁਟੁਂਬਃ ਸੁਤੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਧੁਰਂ ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਭृਤਾਮ੍ । ਇਤਿ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯ ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਹਰਿਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਿਸ਼ਾਂਤਰੇ
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਾ ਪੂਰਾ ਭਾਰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਐਸਾ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਹਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਾਤ ਭਰ—
ਅਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਪ੍ਯੇਕਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਤਾਪਸਂ ਵਰਮ੍ । ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਰਾਜਾਸੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਧ੍ਯਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੱਡਾ ਤਪस्वੀ ਵੇਖਿਆ; ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਂਝ-ਪ੍ਰਭਾਤ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸਭਾਂ ਮਂਤ੍ਰਿਜਨੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸੁਖਮਾਸੇਦਿਵਾਨ੍ਮਹਾਨ੍ । ਤਾਵਦ੍ਵਿਪ੍ਰਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਤਾਪਸਂ ਕृਸ਼ਦੇਹਿਨਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਬੈਠਾ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਪस्वੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ।
ਜਟਾਵਲ੍ਕਲਕੌਪੀਨਧਾਰਿਣਂ ਦਂਡਪਾਣਿਨਮ੍ । ਅਨੇਕਤੀਰ੍ਥਸੇਵਾਭਿਃ ਕृਤਪੁਣ੍ਯਕਲੇਵਰਮ੍
ਉਹ ਜਟਾਂ, ਛਾਲ ਦੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਲੰਗੋਟੀ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਫੜਿਆ, ਕਈ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਰਾਜਾ ਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਮਹਾਭੁਜਃ । ਅਰ੍ਘ੍ਯਪਾਦ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ, ਉਹ ਮਹਾਂਬਲਸ਼ਾਲੀ; ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਹੀਪਤੀ ਨੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿਦਿਤਂ ਦ੍ਵਿਜਮ੍ । ਸ੍ਵਾਮਿਂਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਮੇऽਦ੍ਯ ਗਤਂ ਦੇਹਸ੍ਯ ਪਾਤਕਮ੍
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰ ਲਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਹੈ: 'ਸਵਾਮੀ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।'
ਮਹਾਂਤਃ ਕृਪਣਾਨ੍ਪਾਤੁਂ ਯਾਂਤਿ ਤਦ੍ਗੇਹਮਾਦਰਾਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਥਯ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਮਮ ਸਂਪ੍ਰਤਿ
ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ ਦਇਆ ਨਾਲ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੰਡਿਤ ਜੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਕੋ ਦੇਵੋ ਗਰ੍ਭਨਾਸ਼ਾਯ ਕਿਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਭਵੇਤ੍ । ਯੂਯਂ ਸਰ੍ਵਗਤਾਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਸਮਾਧਿਧ੍ਯਾਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਗਰਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਤੀਰਥ ਇਸ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਤੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਵਗਾਹੇਨ ਕृਤਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋऽਮਲਾਃ । ਯਥਾਵਚ੍ਛृਣ੍ਵਤੇ ਮਹ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਯ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਣਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ। ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਤੀਰ੍ਥਸੇਵਨਮ੍
ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਤੀਰਥ ਸੇਵਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛੀ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਕृਪਯਾ ਗਰ੍ਭਨਿਰ੍ਵਾਰਣਂ ਭਵੇਤ੍ । ਸੇਵ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਚਂਦ੍ਰੋऽਸੌ ਸਂਸਾਰਜ੍ਵਰਨਾਸ਼ਕਃ
ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਗਰਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪੂਜ੍ਯਃ ਸ ਏਵ ਭਗਵਾਨ੍ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਸਂਜ੍ਞਕਃ । ਨਾਨਾ ਪੁਰ੍ਯੋ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਂਕਰਾਃ
ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਜਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਨੇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾ ਸਰਯੂਸ੍ਤਾਪੀ ਤਥਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਹਰੇਃ ਪਰਮ੍ । ਅਵਂਤੀ ਵਿਮਲਾ ਕਾਂਚੀ ਰੇਵਾ ਸਾਗਰਗਾਮਿਨੀ
ਅਯੋਧਿਆ, ਸਰਯੂ, ਤਾਪੀ, ਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਉੱਚਾ ਦਰਵਾਜਾ; ਅਵੰਤੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਂਚੀ, ਤੇ ਰੇਵਾ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗੋਕਰ੍ਣਂ ਹਾਟਕਾਖ੍ਯਂ ਚ ਹਤ੍ਯਾਕੋਟਿਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਮਲ੍ਲਿਕਾਖ੍ਯੋ ਮਹਾਸ਼ੈਲੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਃ ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਨृਣਾਮ੍
ਗੋਕਰਣ, ਹਾਟਕ ਨਾਮਕ ਥਾਂ, ਜੋ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਮੱਲਿਕਾ ਨਾਮਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਂਗੇषੁ ਨृਣਾਂ ਤੋਯਂ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਵਾ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਭਵੇਤ੍ । ਪਾਤਕਸ੍ਯਾਪਹਾਰੀਦਂ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਤੀਰ੍ਥਕਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ, ਚਾਹੇ ਕਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਮਯਾ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀ ਦृष੍ਟਾ ਸੁਰਾਸੁਰ ਨਿषੇਵਿਤਾ । ਗੋਮਤੀ ਯਤ੍ਰ ਵਹਤਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਲਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਮੈਂ ਦੁਆਰਵਤੀ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਚਮੁਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਵਾਪੋ ਲਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮृਤਿਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਯਸ੍ਯਾਂ ਸਂਵਸਤਾਂ ਨॄਣਾਂ ਨ ਕਲਿ ਪ੍ਰਭਵੇਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਨੀਂਦ, ਲਯ ਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਕਲਿਜੁਗ ਉਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਕਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਚਕ੍ਰਾਂਕਾ ਯਤ੍ਰ ਪਾषਾਣਾ ਮਾਨਵਾ ਅਪਿ ਚਕ੍ਰਿਣਃ । ਪਸ਼ਵਃ ਕੀਟਪਕ੍ਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰਸ਼ਰੀਰਿਣਃ
ਜਿੱਥੇ ਪੱਥਰਾਂ 'ਤੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਚੱਕਰ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਸਭ ਜੀਵ—ਪਸ਼ੂ, ਕੀੜੇ, ਪੰਛੀ—ਚੱਕਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮੋ ਵਸੇਦ੍ਯਸ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਕਪਾਲਕਃ । ਸਾ ਪੁਰੀ ਤੁ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੈਰ੍ਮਯਾ ਦृਗ੍ਗੋਚਰੀਕृਤਾ
ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੋ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਹਤ੍ਯਾਪਨੋਦਨਮ੍ । ਸ੍ਯਮਂਤਪਂਚਕਂ ਯਤ੍ਰ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਮੈਂ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਸਯਮੰਤਪੰਚਕ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।