ਵੈਸ਼੍ਰਂਭਕੇ ਸੁਰਵਨੇ ਨਂਦਨੇ ਪੁष੍ਪਭਦ੍ਰਕੇ । ਮਾਨਸੇ ਚੈਤ੍ਰਰਥ੍ਯੇ ਚ ਸਰੇ ਮੇ ਰਾਮਯਾ ਰਤਃ
ਵੈਸ਼੍ਰੰਭਕ ਦੇਵਵਨ, ਨੰਦਨ, ਪੁਸ਼ਪਭਦਰਕ, ਮਾਨਸ ਤੇ ਚੈਤਰਰਥ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਮਾ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਸੀ।
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਏਵਂ ਤਯਾ ਕ੍ਰੀਡਮਾਨਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਧਰਣੀਤਲੇ । ਨਾਬੁਧ੍ਯਤ ਗਤਾਨਬ੍ਦਾਞ੍ਛਤਸਂਖ੍ਯਾ ਪਰੀਮਿਤਾਨ੍
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰ ਥਾਂ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦਾ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਲੱਗਾ।
ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਥਵ ਤਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ੍ਵਕਾਲਪਰਿਵਰ੍ਤਿਨੀਮ੍ । ਮਨੋਰਥੈਸ਼੍ਚ ਸਂਪੂਰ੍ਣਾਂ ਸ੍ਵਸ੍ਯਪ੍ਰਿਯਤਮਾਂ ਵਰਾਮ੍
ਫਿਰ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ।
ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪਯੋष੍ਣੀਤੀਰਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਨਿਰ੍ਵੈਰਜਂ ਤੁ ਜਨਤਾਸਂਕੁਲਂ ਮृਗਸੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਆਸ਼ਰਮ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਜੋ ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਵੈਰ ਨਹੀਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਤੇ ਮਿਰਗ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰਾਵਸਤ੍ਸ ਸੁਤਪਾਃ ਸ਼ਿष੍ਯੈਰ੍ਵੇਦਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ । ਸੇਵਿਤਾਂਘ੍ਰਿਯੁਗੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਤਾਪ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
ਉਥੇ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲੈਂਦਾ, ਤੇ ਉੱਚ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਦਥ ਸ਼ਰ੍ਯਾਤਿਰ੍ਯष੍ਟੁਮੈਚ੍ਛਤ ਦੇਵਤਾਃ । ਤਦਾ ਚ੍ਯਵਨਮਾਨੇਤੁਂ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸੇਵਕਾਨ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚਯਵਨ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਨੌਕਰ ਭੇਜੇ।
ਤੈਰਾਹੂਤੋ ਦ੍ਵਿਜਵਰਸ੍ਤਤ੍ਰਾਗਚ੍ਛਨ੍ਮਹਾਤਪਾਃ । ਸੁਕਨ੍ਯਯਾ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਸ੍ਵਾਚਾਰ ਪਰਿਨਿष੍ਠਯਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੁਲਾਏ ਤੇ, ਵੱਡਾ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਸੀ, ਸੁਕਨਿਆ, ਆਪਣੀ ਧਰਮਪਤਨੀ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਆਇਆ।
ਆਗਤਂ ਤਂ ਮੁਨਿਵਰਂ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦੁਹਿਤੁਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਪੁਰੁषਂ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਮ੍
ਉੱਚੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਧੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਧੀ ਦੇ ਪਾਸ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਪੁਰਖਾ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਰਾਜਾ ਦੁਹਿਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕृਤਪਾਦਾਭਿਵਂਦਨਾਮ੍ । ਆਸ਼ਿषੋ ਨ ਪ੍ਰਯੁਂਜਾਨੋ ਨਾਤਿਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਇਵ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਸੀਸ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ।
ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਂ ਤੇ ਕਿਮਿਦਂ ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਪ੍ਰਲਂਭਿਤੋ ਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤੋ ਮੁਨਿਃ । ਤ੍ਵਯਾ ਜਰਾਗ੍ਰਸ੍ਤਮਸਂਮਤਂ ਪਤਿਂ । ਵਿਹਾਯ ਜਾਰਂ ਭਜਸੇऽਮੁਮਧ੍ਵਗਮ੍
ਤੂੰ ਪਤੀ ਦੀ ਚਾਹ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਤੂੰ ਸੰਤ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਤਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਠੱਗ ਲਿਆ। ਵੱਡਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਤੇ ਬੁੱਢੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਜਾਰ, ਇਹ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਚੁਣ ਲਿਆ।
ਕਥਂ ਮਤਿਸ੍ਤੇऽਵਗਤਾਨ੍ਯਥਾਸਤਾਂ ਕੁਲਪ੍ਰਸੂਤੇਃ ਕੁਲਦੂषਣਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ । ਬਿਭਰ੍षਿ ਜਾਰਂ ਯਦਪਤ੍ਰਪਾਕੁਲਂ ਪਿਤੁਃ ਸ੍ਵਭਰ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਨਯਸ੍ਯਧਸ੍ਤਮਾਮ੍
ਤੂੰ ਉੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਨਾਕਾਖ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਲਈ? ਜਾਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੇਸ਼ਰਮ ਤੇ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਚੁਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਘਟਾ ਰਹੀ ਹੈਂ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਪਿਤਰਂ ਸ੍ਮਯਮਾਨਾ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾ । ਉਵਾਚ ਤਾਤ ਜਾਮਾਤਾ ਤਵੈष ਭृਗੁਨਂਦਨਃ
ਪਿਤਾ ਦੇ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਸੁਚਿੱਤ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਪਿਤਾ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਤੇਰਾ ਜਮਾਈ ਹੈ।'
ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਪਿਤ੍ਰੇ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਯੋਰੂਪਾਭਿਲਂਭਨਮ੍ । ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਨਯਾਂ ਪਰਿषਸ੍ਵਜੇ
ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਮਰ ਤੇ ਰੂਪ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਪਿਤਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
ਸੋਮੇਨਾਯਾਜਯਦ੍ਵੀਰਂ ਗ੍ਰਹਂ ਸੋਮਸ੍ਯ ਚਾਗ੍ਰਹੀਤ੍ । ਅਸੋਮਪੋਰਪ੍ਯਸ਼੍ਵਿਨੋਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਃ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ
ਸੋਮ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਵੀਰ ਨੇ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸੋਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ; ਪਰ ਚਯਵਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਗ੍ਰਹਂ ਤੁ ਗ੍ਰਾਹਯਾਮਾਸ ਤਪੋਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਵਜ੍ਰਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤੁ ਹਂਤੁਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਚਯਵਨ ਨੇ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਵਜਰ ਫੜ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ।
ਅਪਂਕ੍ਤਿਪਾਵਨੌ ਦੇਵੌ ਕੁਰ੍ਵਾਣਂ ਪਂਕ੍ਤਿਗੋਚਰੌ । ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਵਜ੍ਰਧਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਿਃ ਸ੍ਵਹਨਨੋਦ੍ਯਤਮ੍
ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯਜਨ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਵਜਰ ਫੜ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਚੁੱਕਦੇ ਵੇਖ ਕੇ—
ਹੁਂਕਾਰਮਕਰੋਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ਸ੍ਤਂਭਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ਭੁਜਮ੍ । ਇਂਦ੍ਰਃ ਸ੍ਤਬ੍ਧਭੁਜਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵੈਃ
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ 'ਹੁੰ' ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਹੱਥ ਅਟਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਹੱਥ ਅਟਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਵੇਖਿਆ।
ਕੋਪੇਨ ਸ਼੍ਵਸਮਾਨੋऽਹਿਰ੍ਯਥਾ ਮਂਤ੍ਰਨਿਯਂਤ੍ਰਿਤਃ । ਤੁष੍ਟਾਵ ਸ ਮੁਨਿਂ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸ੍ਤਬ੍ਧਬਾਹੁਸ੍ਤਪੋਨਿਧਿਮ੍
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਪ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ, ਅਟਕੇ ਹੋਏ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਤਪ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਮੁਨੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਅਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾਂ ਭਾਗਦਾਨਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਂਤਂ ਨਿਰ੍ਭਯਾਂਤਰਮ੍ । ਕਥਯਾਮਾਸ ਭੋਃ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਦੀਯਤਾਮਸ਼੍ਵਿਨੋਰ੍ਬਲਿ
ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮਾਲਕ, ਭੇਟ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।'
ਮਯਾ ਨ ਵਾਰ੍ਯਤੇ ਤਾਤ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵਾਘਂ ਮਹਤ੍ਕृਤਮ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਮੁਨਿਃ ਕੋਪਂ ਜਹੌ ਤੂਰ੍ਣਂ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ
'ਮੈਂ ਰੋਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਿਤਾ; ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੋਇਆ, ਮਾਫ ਕਰ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆਲੁ ਮੁਨੀ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਇਂਦ੍ਰੋ ਮੁਕ੍ਤਭੁਜੋऽਪ੍ਯਾਸੀਤ੍ਤਦਾਨੀਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਏਤਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਜਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕੌਤੁਕਾਵਿष੍ਟਮਾਨਸਾਃ
ਫਿਰ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਹੱਥ ਖੁਲ ਗਿਆ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਬਲਂ ਤੇ ਤੁ ਦੇਵਾਦਿਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍ । ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਬਹੁਧਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋऽਦਦਨ੍ਮਹਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਰਲ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਹਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
ਚਕ੍ਰੇ ਚਾਵਭृਥਸ੍ਨਾਨਂ ਯਾਗਾਂਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਤਾਪਨਃ । ਤ੍ਵਯਾ ਪृष੍ਟਂ ਯਦਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਮਹੋਦਯਮ੍
ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਅਵਭ੍ਰਥ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ, ਚਯਵਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਬਾਰੇ ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਦੱਸ।
ਸ ਮਯਾ ਕਥਿਤਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਤਪੋਯੋਗਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਤਪੋਮੂਰ੍ਤਿਮਿਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜਯਾਸ਼ਿषਃ
ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ, ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਪ ਦੀ ਮੂਰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਸੀਸ ਲੈ।
ਪ੍ਰੇषਯ ਤ੍ਵਂ ਸਪਤ੍ਨੀਕਂ ਰਾਮਯਜ੍ਞੇ ਮਨੋਰਮੇ । ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਏਵਂ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵਤੋਰ੍ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਹਯਃ ਪ੍ਰਾਪਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਤੂੰ ਘੋੜਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਮ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਭੇਜ। ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਘੋੜਾ ਆਸ਼੍ਰਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਵਿਦਧਦ੍ਵਾਯੁਵੇਗੇਨ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਖੁਰਵਿਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍ । ਦੂਰ੍ਵਾਂਕੁਰਾਨ੍ਮੁਖਾਗ੍ਰੇਣ ਚਰਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਹਵਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਘੋੜੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਮਹਾਂ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੂਰਵਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਘਾਸ ਚੁੰਨੀ।
ਮੁਨਯੋ ਯਾਵਦਾਦਾਯ ਦਰ੍ਭਾਨ੍ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਗਤਾ ਨਦੀਮ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੇਨਾਯਾਸ੍ਤਾਪਨਃ ਸ਼ੂਰਸਂਮਤਃ
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਲੈ ਕੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵਿਰਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਾਪ ਮੁਨੇਰ੍ਵਾਸਂ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯਾਤਿਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਤਦਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵੀਰੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ੍ਯਵਨਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਚ੍ਯਵਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ; ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਰਲੇ ਯੋਧੇ ਨੇ ਚ੍ਯਵਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸੁਕਨ੍ਯਾਯਾਃ ਸਮੀਪਸ੍ਥਂ ਤਪੋਮੂਰ੍ਤਿਮਿਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਵਵਂਦੇ ਚਰਣੌ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਾਭਿਧਾਂ ਸਮੁਦਾਹਰਨ੍
ਉਸਨੇ ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ ਸੁਕੰਯਾ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ, ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੱਸਿਆ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋਹਂ ਰਘੁਪਤੇਰ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਾਹਸ੍ਯ ਪਾਲਕਃ
ਮੈਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਹਾਂ, ਰਘੁਪਤੀ ਦਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।