ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ- ਯੋ ਵੈ ਸਰ੍ਵੋਪਨਿषਦਾਮਰ੍ਥਃ ਪੁਰੁष ਈਸ਼੍ਵਰਃ । ਤਂ ਵੈ ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਰਖ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਸ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।'
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ-। ਇਤਿ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤੁਤਿਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਰਾਡ੍ ਵਿਸ੍ਮਯਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਉਵਾਚ ਤਂ ਗੁਰੁਂ ਰੋषਾਤ੍ਕਿਂ ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਮਮਾਤ੍ਮਜੇ
ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤ ਰਾਜ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਉਂ ਸਿਖਾਏ?"'
ਮਮਾਤ੍ਮਜਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਹਰਿਸਂਸ੍ਤਵਮੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਕਿਮਰ੍ਥਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਜਾਡ੍ਯਮਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਚਿਤਮ੍
'ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਇਹ ਹਰੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਕਰਵਾਈ? ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਹੈ।'
ਅਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਮਦਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ੍ਤਵਮੇਤਂ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ । ਬਾਲੇਨਾਪਿਕृਤਂਤ੍ਵੇਤਤ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਦਿਵਜਾਧਮ
'ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਇਹ ਸਿਫ਼ਤ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁਣਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਬੱਚੇ ਵਲੋਂ ਹੋਈ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੇਂ ਦੁਜਾ ਜੰਮਿਆ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਤੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਰਾਟ੍ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ । ਉਵਾਚ ਦੈਤ੍ਯਮੇਕਂ ਤੁ ਬਂਧਯੈਨਂ ਦ੍ਵਿਜਾਧਮਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦੈਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਨਿਕੰਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਓ।"
ਇਤਿਰਾਜਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਬਬਂਧ ਭृਗੋਃ ਸੁਤਮ੍ । ਬਧ੍ਯਮਾਨਂ ਗੁਰੁਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪ੍ਰਿਯਃ । ਉਵਾਚ ਪਿਤਰਂ ਤਾਤ ਇਦਂ ਮੇ ਨੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ਗੁਰੁਃ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ।"
ਕृਪਯਾ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤੋਸ੍ਮਿ ਹਰੇਃ ਪ੍ਰਭੋ । ਨਾਨ੍ਯੋ ਗੁਰੁਰ੍ਮੇ ਭਵਤਿ ਸ ਏਵ ਪ੍ਰੇਰਕੋ ਹਰਿਃ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਹਰੇ ਨੇ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਹਰੀ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਮਂਤਾ ਤਥਾ ਵਕ੍ਤਾ ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਗ ਈਸ਼੍ਵਰਃ । ਹਰਿਰੇਵਾਕ੍ਸ਼ਯਃ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਨਿਯਂਤਾ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦਨਾਗਸੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮੋਕ੍ਤਵ੍ਯੋऽਯਂ ਗੁਰੁਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਹਰੀ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਇਸ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਇਤਿ ਪੁਤ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਸ੍ਤਤਃ । ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮੋਚਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਸ੍ਮਯਾਤ੍
ਰੁਦਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ— ਪੁੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਕਿਂ ਵਤ੍ਸ ਤ੍ਵਂ ਭ੍ਰਮਸ੍ਯੇਵਂ ਮਿਥ੍ਯਾਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਃ । ਕੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਕਿਂ ਤੁ ਤਦ੍ਰੂਪਂ ਕੁਤ੍ਰਾਸੌ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਹਰਿਃ
ਪੁੱਤ੍ਰ, ਤੂੰ ਐਵੇਂ ਭਟਕ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਝੂਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਵਿਸ਼ਨੂ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਹਦਾ ਰੂਪ ਕੀਹ ਹੈ? ਹਰੀ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ?
ਅਹਮੇਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਲੋਕੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਧਿਪਤਿਰ੍ਯਤਃ । ਮਾਮੇਵਾਰ੍ਚ੍ਚਯ ਗੋਵਿਂਦਂ ਤ੍ਯਜ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਮੈਂ ਹੀ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪੂਜ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਉਹ ਵੈਰੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਸ਼ਂਕਰਂ ਦੇਵਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਲੋਕਗੁਰੁਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਅਰ੍ਚ੍ਚਯਸ੍ਵਾਸੁਰਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜਾਂ ਫਿਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਰੁਦਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਤ੍ਰਿਪੁਂਡ੍ਰਧਾਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮਨਾ ਦੈਤ੍ਯਪੂਜਿਤਮ੍ । ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤ੍ਯੋਕ੍ਤਮਾਰ੍ਗਤਃ
ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਭਸਮ ਲਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੈਤ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਸਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਇਤਿ ਦੈਤ੍ਯਪਤੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਪੁਰੋਹਿਤਾਃ
ਰੁਦਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ— ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤ ਪੁਰੋਹਿਤ—
ਪੁਰੋਹਿਤਾ ਊਚੁਃ- ਏਵਮੇਵ ਮਹਾਭਾਗ ਕੁਰੁष੍ਵ ਵਚਨਂ ਪਿਤੁਃ । ਤ੍ਯਜ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਕੈਟਭਾਰਿਂ ਪੂਜਯਸ੍ਵ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍
ਪੁਰੋਹਿਤ ਆਖਦੇ ਹਨ— "ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਿਓ ਦੀ ਗੱਲ ਮਨ। ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।"
ਰੁਦ੍ਰਾਤ੍ਪਰਤਰੋ ਦੇਵੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਦੋ ਨॄਣਾਮ੍ । ਪਿਤਾ ਤਵਾਪਿ ਤਸ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦੀਸ਼੍ਵਰੋऽਭਵਤ੍
ਰੁਦਰ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਪਿਉ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਾਲਕ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ਜਨ੍ਮਵੈष੍ਣਵਂ
ਰੁਦਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ— ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜੰਮੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ—
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ- ਅਹੋ ਭਗਵਤਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਯਨ੍ਮਾਯਾ ਮੋਹਿਤਂ ਜਗਤ੍ । ਅਹੋ ਵੇਦਾਂਤਵਿਦੁषਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਪੂਜਿਤਾਃ
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਆਖਦਾ ਹੈ— "ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਮੋਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਵੈਦਾਂਤ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਜ਼ਤ ਪਾਂਦੇ ਹਨ।"
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਪਿ ਚਾਪਲ੍ਯਾਦ੍ਵਦਂਤ੍ਯੇਵਂ ਮਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤ੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਚੰਚਲਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਐਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਸੱਚਾਈ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰੋ ਧ੍ਯਾਤਾ ਧ੍ਯਾਨਂ ਨਾਰਯਣਃ ਪਰਮ੍ । ਗਤਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸ਼ਿਵਮਚ੍ਯੁਤਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਵੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ, ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਜਗਤੋ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਸਨਾਤਨਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਮੇਵੇਦਂ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮੁਪਜੀਵਤਿ
ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਨਿਯਮ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਹੀ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਜਗਤ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਮਯਵਪੁਰ੍ਨਿਤ੍ਯਃਪੁਂਡਰੀਕਨਿਭੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਸ਼੍ਰੀਭੂਲੀਲਾਪਤਿਃ ਸੌਮ੍ਯੋਨਿਰ੍ਮ੍ਮਲਃ ਸ਼ੁਭਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੂਪ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮਿੱਠਾ ਸੁਭਾਉ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤੇਨੈਵ ਸृष੍ਟੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ੌ ਸਰ੍ਗੇ ਦੇਵੋਤ੍ਤਮੌ ਵਿਭੂ । ਤਸ੍ਯੈਵਾਜ੍ਞਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਵਰ੍ਤ੍ਤੇਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਂਕਰੌ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਉਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭੀषਾਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾਤਿ ਪਵਨੋ ਭੀषੋਦੇਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ । ਭੀषਾਸ੍ਮਾਦਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰੋऽਥ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਧਾਵਤਿ ਪਂਚਮਃ
ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਅੱਗ, ਚੰਨ ਤੇ ਮੌਤ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਸੀਦੇਕੋ ਹਰਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯੋ ਦੇਵੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨੇਂਦ੍ਰੋ ਨ ਚੇਸ਼ਾਨੋ ਨ ਚ ਚਂਦ੍ਰ ਦਿਵਾਕਰੌ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੀ, ਨਾ ਇੰਦਰ, ਨਾ ਈਸ਼ਾਨ, ਨਾ ਚੰਨ, ਨਾ ਸੂਰਜ।
ਨ ਵਾ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵ੍ਯੌ ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਿਵੌਕਸਃ । ਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਂ ਧਾਮ ਸਦਾ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸੂਰਯਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾ ਅਸਮਾਨ ਸੀ, ਨਾ ਧਰਤੀ, ਨਾ ਤਾਰੇ, ਨਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤੇ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਸਾਧੂ ਸਦਾ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵੋਪਨਿषਦਾਮਰ੍ਥਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਰਾਗਾਲ੍ਲੋਭਾਦ੍ਭਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਕਿਂ ਬ੍ਰਵੀਥ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਚਾਹੇ ਲਾਲਚ, ਮੋਹ ਜਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ?
ਤਂ ਸਰ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਕਂ ਦੇਵਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਹਰਿਮ੍ । ਕਥਂ ਪਾषਂਡਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪੂਜਯਾਮਿ ਚ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਉਸ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਰਾਹ ਫੜ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪਤਿਂ ਦੇਵਦੇਵਮਨਂਤਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਇਂਦੀਵਰਦਲਸ਼੍ਯਾਮਂ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਦੇਵਤਾ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ, ਨੀਲੇ ਕੌਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਸ਼ਿਆਮ, ਤੇ ਕੰਵਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਲਕ੍ਸ਼ਿਤੋਰਸ੍ਕਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਮ੍ । ਸਦਾ ਕੁਮਾਰਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇਸ਼ਂ ਨਿਤ੍ਯਾਨਨ੍ਦਸੁਖਪ੍ਰਦਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਆਨੰਦ ਤੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।