ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਪਪਾਤਾਸ਼ੁ ਭਸ੍ਮੀਭੂਤਕਲੇਵਰਃ । ਮਾਤਾ ਤਦਾਰ੍ਭਕਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮਾਸ਼੍ਰਮਮੁਨ੍ਮਨਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਤੁਰਦੇ ਹੀ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ; ਮਾਂ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਭृਗੁਰ੍ਵਹ੍ਨਿਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕੋਪਸਮਾਕੁਲਃ । ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵ ਦੁष੍ਟਾਰਿਸੂਚਕ
ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂ, ਬੁਰਾਈ ਅਤੇ ਵੈਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣ ਜਾ।'
ਤਦਾ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਤਿਦੁਃਖਾਰ੍ਤੋ ਜਗ੍ਰਾਹਾਂਘ੍ਰ੍ਯਾਸ਼ੁਸ਼ੁਕ੍ਸ਼ਣਿਃ । ਕੁਰੁ ਮੇऽਨੁਗ੍ਰਹਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਕृਪਾਰ੍ਣਵ ਮਹਾਮਤੇ
ਫਿਰ, ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ ਰੋਈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਮਾਲਕ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ!'
ਮਯਾਨृਤਂ ਵਚੋਭੀਤ੍ਯਾ ਕਥਿਤਂ ਨ ਗੁਰੁਦ੍ਰੁਹਾ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਮੋਪਰਿ ਕृਪਾਂ ਕੁਰੁ ਧਰ੍ਮਸ਼ਿਰੋਮਣੇ
'ਡਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ, ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਤਨ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੋ।'
ਤਦਾਨੁਗ੍ਰਹਮਾਧਾਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ੋ ਭਵਾਞ੍ਛੁਚਿਃ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਹੁਤਭੁਜਂ ਦਯਾਰ੍ਦ੍ਰੋ ਮੁਨਿਤਾਪਸਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਇਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਂ, ਪਰ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੇਂਗੀ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਗਰ੍ਭਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਕਂ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਵਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਦਰ੍ਭਪਾਣਿਃ ਸੁਮਂਗਲਃ
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਗਰਭ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਪੰਡਤ ਨੇ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ।
ਚ੍ਯਵਨਾਚ੍ਚ੍ਯਵਨਂ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵੇ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ । ਸ਼ਨੈਃਸ਼ਨੈਃ ਸ ਵਵृਧੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਪ੍ਰਤਿਪਦਿਂਦੁਵਤ੍
ਡਿੱਗਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ 'ਚ੍ਯਵਨ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਉਹ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨਣੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਸ ਜਗਾਮ ਤਪਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਰੇਵਾਂ ਲੋਕੈਕਪਾਵਨੀਮ੍ । ਸ਼ਿष੍ਯੈਃ ਪਰਿਵृਤਃ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤਪੋਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਉਹ ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਰੇਵਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਮਹਾਨ੍ । ਅਂਸਯੋਃ ਕਿਂਸ਼ੁਕੌ ਜਾਤੌ ਵਲ੍ਮੀਕੋਪਰਿਸ਼ੋਭਿਤੌ
ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦੋ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉੱਗ ਆਏ, ਜੋ ਵਲਮੀਕ (ਚੀਟੀ ਦੇ ਟਿਲੇ) ਉੱਤੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮृਗਾ ਆਗਤ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਂਗੇ ਕਂਡੂਂ ਵਿਦਧੁਰੁਤ੍ਸੁਕਾਃ । ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸ ਹਿ ਜਾਨਾਤਿ ਦੁਰ੍ਵਾਰਤਪਸਾਵृਤਃ
ਹਿਰਣ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਖੁਜਲੀ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਪਰ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਟੱਲ ਤਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਨੁਰੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸਕੁਟੁਂਬੋ ਯਯੌ ਰੇਵਾਂ ਮਹਾਬਲਸਮਾਵृਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਨੁ ਨੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਰੇਵਾ ਨਦੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਨਦ੍ਯਾਂ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਪਿਤृਦੇਵਤਾਃ । ਦਾਨਾਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਤੁष੍ਟਯੇ
ਉੱਥੇ, ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਕਨ੍ਯਾ ਵਿਚਰਂਤੀ ਸਾ ਵਨਮਧ੍ਯੇ ਇਤਸ੍ਤਤਃ । ਸਖੀਭਿਃ ਸਹਿਤਾ ਰਮ੍ਯਾ ਤਪ੍ਤਹਾਟਕਭੂषਣਾ
ਉੱਥੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ, ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇधर-ਉਧਰ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਥ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਮਹਾਤਰੁਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਨਿਮੇषੋਨ੍ਮੇषਰਹਿਤਂ ਤੇਜਃ ਕਿਂਚਿਦ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਾ
ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਲਮੀਕ (ਚੀਟੀ ਦਾ ਟਿਲਾ) ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਚਮਕਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਤੇਜ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਾ ਟਿਮਟਿਮਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਾ ਝਪਕਦਾ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਲਾਕਾਭਿਰਤੁਦਦ੍ਰੁਧਿਰਂ ਸ੍ਰਵਤ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞਾਂਗਜਾ ਖੇਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਤ੍ਯਤਿਦੁਃਖਿਤਾ
ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਟਿਲੇ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਤੇ ਲਹੂ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ।
ਨ ਜਨਨ੍ਯੈ ਤਥਾ ਪਿਤ੍ਰੇ ਸ਼ਸ਼ਂਸਾਘੇਨ ਵਿਪ੍ਲੁਤਾ । ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਾ ਸ਼ੁਸ਼ੋਚ ਭਯਾਤੁਰਾ
ਪਾਪ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕੀ; ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ, ਇਕੱਲੀ, ਦੁਖੀ ਹੋਈ।
ਤਦਾ ਭੂਸ਼੍ਚਲਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ਦਿਵਸ਼੍ਚੋਲ੍ਕਾ ਪਪਾਤ ਹ । ਧੂਮ੍ਰਾ ਦਿਸ਼ੋ ਭਵਨ੍ਸਰ੍ਵਾਃ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਿਵੇषਿਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਇਕ ਤਾਰਾ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਕਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਰਾਜ੍ਞੋ ਹਯਾ ਨष੍ਟਾ ਹਸ੍ਤਿਨੋ ਬਹਵੋ ਮृਤਾਃ । ਧਨਂ ਨष੍ਟਂ ਰਤ੍ਨਯੁਤਂ ਕਲਹੋਭੂਨ੍ਮਿਥਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘੋੜੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਥੀ ਮਰ ਗਏ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਧਨ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਝਗੜੇ ਪੈ ਗਏ।
ਤਦਾਲੋਕ੍ਯ ਨृਪੋ ਭੀਤਃ ਕਿਂਚਿਦੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮਾਨਸਃ । ਜਨਾਨਪृਚ੍ਛਤ੍ਕੇਨਾਪਿ ਮੁਨਯੇ ਤ੍ਵਪਰਾਧਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਡਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਾਰਂਪਰ੍ਯੇਣ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪਰਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਯਯੌ ਸੁਦੁਃਖਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮृਦ੍ਧਬਲਵਾਹਨਃ
ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤਵਰ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉਥੇ ਗਿਆ।
ਤਂ ਵੈ ਤਪੋਨਿਧਿਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਹਤਾ ਤਪਸਾਯੁਤਮ੍ । ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮਾਸ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯ ਦਯਾਂ ਕੁਰੁ
ਉਹ ਤਪ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਨੂੰ, ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹੀ ਤੇ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗਾ: 'ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਦਇਆ ਕਰੋ।'
ਤਸ੍ਮੈ ਤੁष੍ਟੋ ਜਗਾਦਾਯਂ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯੋ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਤਵਾਤ੍ਮਜਾਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਮੁਤ੍ਪਾਤਾਦ੍ਯਮਵੇਹਿ ਤਤ੍
ਉਸ ਮਹਾਤਪ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਪਦਰਵ ਤੇਰੇ ਧੀ ਦੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।'
ਤਵ ਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ਮਹਾਰਾਜ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਸ੍ਫੋਟਨਂ ਕृਤਮ੍ । ਬਹੁਸੁਸ੍ਰਾਵ ਰੁਧਿਰਂ ਜਾਨਤੀ ਤ੍ਵਾਮੁਵਾਚ ਨ
ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੀ ਧੀ ਨੇ ਅੱਖ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪਾਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੂਨ ਵਹਿ ਗਿਆ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦਿਯਂ ਮਹਾਭੂਪ ਮਹ੍ਯਂ ਦੇਯਾ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਤਤਸ਼੍ਚੋਤ੍ਪਾਤਸ਼ਮਨਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ। ਫਿਰ ਇਹ ਉਪਦਰਵ ਨਿਸਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਃਖਿਤੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਚਾਕ੍ਸ਼ੁष ਆਤ੍ਮਜਾਮ੍ । ਦਦੌ ਕੁਲਵਯੋਰੂਪ ਸ਼ੀਲਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ, ਸੋਭਾ, ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਦਤ੍ਤਾ ਯਦਾ ਨृਪੇਣੇਯਂ ਕਨ੍ਯਾ ਕਮਲਲੋਚਨਾ । ਤਦੋਤ੍ਪਾਤਾਃ ਸ਼ਮਂ ਯਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਿਰੁषੋਦ੍ਗਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਉਪਦਰਵ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਜਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਜਾਂ ਤਸ੍ਮੈ ਮੁਨਯੇ ਤਪਸਾਂਨਿਧੇ । ਪ੍ਰਾਪ ਸ੍ਵਾਂ ਨਗਰੀਂ ਭੂਯੋ ਦੁਃਖਿਤੋऽਯਂ ਦਯਾਯੁਤਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਉਸ ਤਪ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਹਾਲੇ ਵੀ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਪਰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਅਥਰ੍षਿਃ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮਾਨਵ੍ਯਾ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ । ਮੁਦਂ ਪ੍ਰਾਪ ਹਤਾਸ਼ੇष ਪਾਤਕੋ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਯਾ
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਾਨਵੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਯੋਗ ਸadhna ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸਾ ਮਾਨਵੀ ਤਂ ਵਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ਪਤਿਂ । ਨੇਤ੍ਰੇਣਹੀਨਂ ਜਰਸਾ ਗਤੌਜਸਮ੍ । ਸਿषੇਵ ਏਨਂ ਹਰਿਮੇਧਸੋਤ੍ਤਮਂ । ਨਿਜੇष੍ਟਦਾਤ੍ਰੀਂ ਕੁਲਦੇਵਤਾਂ ਯਥਾ
ਮਾਨਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਕਰਕੇ ਨਿਰਜੀਵ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੂਸ਼੍ਰੂषਤੀ ਸ੍ਵਂ ਪਤਿਮਿਂਗਿਤਜ੍ਞਾ । ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਤਪਸਾਂ ਨਿਧਿਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਪਰਾਂ ਮੁਦਂ ਪ੍ਰਾਪ ਸਤੀ ਮਨੋਹਰਾ । ਸ਼ਚੀ ਯਥਾ ਸ਼ਕ੍ਰਨਿषੇਵਣੋਦ੍ਯਤਾ
ਉਹ ਸਤਕਾਰੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਇਸਤਰੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਤਪ ਵਾਲੇ, ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਸ਼ਚੀ ਵਾਂਗ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।