ਵਾਸਾਂਸਿ ਬਹੁਰਤ੍ਨਾਨਿ ਧਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸੇਵਕੇਭ੍ਯੋऽਸੌ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤੋ ਗਮਨਮਾਰੇਭੇ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਬਹੁਵਿਤ੍ਤਮੈਃ । ਪਤ੍ਤਿਭਿਰ੍ਵਾਜਿਭਿਰ੍ਨਾਗੈਃ ਸਦਸ਼੍ਵੈਰਥ ਕੋਟਿਭਿਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀ, ਦੌਲਤ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਰਥਾਂ ਨਾਲ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਸਹਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸੁਮਦੇਨ ਧਨੁਰ੍ਭृਤਾ । ਜਗਾਮ ਮਾਰ੍ਗੇ ਵਿਹਸਨ੍ਰਘੁਨਾਥਪ੍ਰਤਾਪਭृਤ੍
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਸੁਮਦਾ ਅਤੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਘੁਨਾਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਲੈ ਕੇ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ।
ਪਯੋष੍ਣੀਤੀਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਜਗਾਮ ਸ ਹਯੋਤ੍ਤਮਃ । ਪृष੍ਠਤੋऽਨੁਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੋਧਾ ਵੈ ਹਯਰਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿੱਛੋਂ ਚਲੇ।
ਆਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨृषੀਣਾਂ ਸੁਤਪੋਭृਤਾਮ੍ । ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ृਣ੍ਵਾਨੋ ਰਘੁਨਾਥਗੁਣੋਦਯਮ੍
ਉਹ ਉੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਥਾਂ ਰਘੁਨਾਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਗਿਆ।
ਏष ਧੀਮਾਨ੍ਹਰਿਰ੍ਯਾਤਿ ਹਰਿਣਾ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਹਰਿਭਿਰ੍ਹਰਿਭਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਹਰਿਵਰ੍ਯਾਨੁਗੈਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਇਹ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਹਰੀ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਬਾਂਦਰਾਂ, ਬਾਂਦਰ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਞ੍ਛੁਭਾ ਵਾਚੋ ਮੁਨੀਨਾਂ ਪਰਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਤੁਤੋष ਭਕ੍ਤ੍ਯੁਤ੍ਕਲਿਤਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਭृਤਾਂ ਮਹਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਏ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਜਨਜਂਤੁਸਮਾਕੁਲਮ੍ । ਵੇਦਧ੍ਵਨਿਹਤਾਸ਼ੇषਾ ਮਂਗਲਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਨृਣਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਹਵਿਰ੍ਧੂਮ ਪਵਿਤ੍ਰਿਤਨਭੋਖਿਲਮ੍ । ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਕृਤਾਨੇਕ ਯਾਗਯੂਪਸੁਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਅਗਨਿਹੋਤਰ ਦੀ ਹਵਨ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਕਈ ਯਾਗਾਂ ਦੇ ਯੂਪਾਂ ਨਾਲ ਥਾਂ ਸੋਹਣੀ ਸੀ।
ਯਤ੍ਰ ਗਾਵਸ੍ਤੁ ਹਰਿਣਾ ਪਾਲ੍ਯਂਤੇ ਪਾਲਨੋਚਿਤਾਃ । ਮੂषਕਾ ਨ ਖਨਂਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਬਿਡਾਲਸ੍ਯ ਭਯਾਦ੍ਬਿਲਮ੍
ਉੱਥੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਚੂਹੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਬਿਲ ਨਹੀਂ ਖੋਦਦੇ।
ਮਯੂਰੈਰ੍ਨਕੁਲੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਕ੍ਰੀਡਂਤਿ ਫਣਿਨੋਨਿਸ਼ਮ੍ । ਗਜੈਃ ਸਿਂਹੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਤ੍ਰ ਸ੍ਥੀਯਤੇ ਮਿਤ੍ਰਤਾਂ ਗਤੈਃ
ਸੱਪ ਮੋਰਾਂ ਤੇ ਨੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪਾ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਏਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰਤ੍ਯ ਨੀਵਾਰਭਕ੍ਸ਼ਣੇषੁ ਕृਤਾਦਰਾਃ । ਨ ਭਯਂ ਕੁਰ੍ਵਤੇ ਕਾਲਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਮੁਨਿਵृਂਦਕੈਃ
ਉਥੇ ਕਾਲ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜੰਗਲੀ ਚੌਲ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
ਗਾਵਃ ਕੁਂਭਸਮੋਧਸ੍ਕਾ ਨਂਦਿਨੀ ਸਮਵਿਗ੍ਰਹਾਃ । ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਚਰਣੋਤ੍ਥੇਨ ਰਜਸੇਲਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਿਤਾਮ੍
ਕੁੰਭਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਨੰਦਿਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਉਠਾਈ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੇਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਾਃ ਸਮਿਤ੍ਪਾਣਿ ਪਦ੍ਮੈਰ੍ਧਰ੍ਮਕ੍ਰਿਯੋਚਿਤਾਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਸੁਮਤਿਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਂ ਰਾਮ ਮਂਤ੍ਰਿਣਮ੍
ਮੁਨਿ-ਵਰਗ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਮਿੱਧ ਤੇ ਧਰਮਕਰਮ ਲਈ ਲੋਟਸ ਫੁੱਲ ਫੜ ਕੇ, ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਉਵਾਚ। ਸੁਮਤੇ ਕਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਮੁਨੇਰ੍ਭਾਤਿ ਪੁਰੋਗਤਮ੍ । ਨਿਰ੍ਵੈਰਿਜਂਤੁ ਸਂਸੇਵ੍ਯਂ ਮੁਨਿਵृਂਦਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਮਤੀ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਵੈਰ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ?
ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਾਮਿ ਮੁਨਿਵਾਰ੍ਤਾਂ ਚ ਵਿਦਧਾਮਿ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾਮ੍ । ਨਿਜਂ ਵਪੁਸ੍ਤਦੀਯਾਭਿਰ੍ਵਾਰ੍ਤਾਭਿਰ੍ਵਰ੍ਣਨਾਦਿਭਿਃ
ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੁਨੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਕਰ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਧਾਵਾਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਕਥਯਾਮਾਸ ਸਚਿਵੋ ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਥਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਹਾਤਾਪਸਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਨਿਰ੍ਵੈਰਿਜਂਤੁਸਂਕੀਰ੍ਣਂ ਮੁਨਿਪਤ੍ਨੀਭਿਰਾਵृਤਮ੍
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਚਵਨ ਮੁਨੀ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਿਰਵੈਰ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੋऽਸੌ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਵੈਦ੍ਯਯੋਰ੍ਭਾਗਮਾਦਧਾਤ੍ । ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਮਹਾਯਜ੍ਞੇ ਸ਼ਕ੍ਰਮਾਨਵਿਭੇਦਨਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਵਯੰਭੂ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੋਨੋਪੋਲੀ ਤੋੜ ਕੇ, ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮਹਾਮੁਨੇਃ ਪ੍ਰਭਾਵੋऽਯਂ ਨ ਕੇਨਾਪਿ ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ । ਤਪੋਬਲਸਮृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵੇਦਮੂਰ੍ਤਿਧਰਸ੍ਯ ਹ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਨਾਪੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਾਨੁਜੋ ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਮਹਾਮੁਨੇਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸੁਮਤਿਂ ਸ਼ਕ੍ਰਮਾਨਾਦਿਭਂਜਨਮ੍
ਚਵਨ ਮਹਾ-ਮੁਨੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਮੋਨੋਪੋਲੀ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਉਵਾਚ। ਕਦਾਸੌ ਦਸ੍ਰਯੋਰ੍ਭਾਗਂ ਚਕਾਰ ਸੁਰਪਂਕ੍ਤਿषੁ । ਕਿਂ ਕृਤਂ ਦੇਵਰਾਜੇਨ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵ ਮਹਾਮਖੇ
ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ? ਸਵਯੰਭੂ ਮਹਾ-ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਸੁਮਤਿਰੁਵਾਚ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਂਸ਼ੇऽਤਿਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਮੁਨਿਰ੍ਭृਗੁਰਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਕਦਾਚਿਦ੍ਗਤਵਾਨ੍ਸਾਯਂ ਸਮਿਦਾਹਰਣਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨਾਮ ਦਾ ਮੁਨੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਸਮਿੱਧ ਲੈਣ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਮਖਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਦਮਨੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਬਲੀ । ਆਗਤ੍ਯੋਚ੍ਚੈਰ੍ਜਗਾਦੇਦਂ ਮਹਾਭਯਕਰਂ ਵਚਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਦਮਨਕ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਕੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਮੁਨਿਬਂਧੁਃ ਸ ਕੁਤ੍ਰ ਤਨ੍ਮਹਿਲਾਨਘਾ । ਪੁਨਃ ਪੁਨਰੁਵਾਚੇਦਂ ਵਚੋ ਰੋषਸਮਾਕੁਲਃ
ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ, 'ਮੁਨੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਤਨੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?' ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਇਹ ਬੋਲ ਉਚਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਦਾਹੁਤਵਹੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਦ੍ਭਯਮਾਗਤਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਤਜ੍ਜਾਯਾਮਂਤਰ੍ਵਤ੍ਨੀਮਨਿਂਦਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਅਗਨੀ ਨੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੋਂ ਆਇਆ ਡਰ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਮੁਨੀ ਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।
ਜਹਾਰ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਤਾਂ ਤੁ ਰੁਦਂਤੀਂ ਕੁਰਰੀਮਿਵ । ਭृਗੋ ਰਕ੍ਸ਼ਪਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ ਰਕ੍ਸ਼ ਨਾਥ ਤਪੋਨਿਧੇ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਰੋ ਰਹੀ ਕੁਰਰੀ ਵਾਂਗ, ਫੜ ਲਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, 'ਭ੍ਰਿਗੁ, ਤਪ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ!'
ਏਵਂ ਵਦਂਤੀਮਾਰ੍ਤਾਂ ਤਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਨਿਰਗਾਦ੍ਬਹਿਃ । ਦੁष੍ਟੋ ਵਾਕ੍ਯਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਬੋਧਯਨ੍ਸ ਭृਗੋਃ ਸਤੀਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਦੀ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਬਾਹਰ ਲੈ ਗਿਆ; ਮੰਦ-ਚਿੱਤ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਸਤੀ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਤੰਗ ਕਰਦਾ।
ਤਤੋ ਮਹਾਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਗਰ੍ਭਸ਼੍ਚੋਦਰਮਧ੍ਯਤਃ । ਪਪਾਤ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਨੇਤ੍ਰੋ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰ ਇਵਾਂਗਜਃ
ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਡਰ ਨਾਲ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗਰਭ ਵਿਚੋਂ ਬੱਚਾ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੋਣ।
ਤੇਨੋਕ੍ਤਂ ਮਾ ਵ੍ਰਜਾਸ਼ੁ ਤ੍ਵਂ ਭਸ੍ਮੀ ਭਵ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤੇ । ਨ ਹਿ ਸਾਧ੍ਵੀ ਪਰਾਮਰ੍ਸ਼ਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੇਯੋऽਧਿਯਾਸ੍ਯਸਿ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਤੁਰ ਕੇ ਨਾ ਜਾ, ਬੇਅਕਲ, ਰਾਖ ਹੋ ਜਾ। ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਂਗੀ।'