ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਂਤਂ ਤਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹਸਨ੍ਨਿਵ । ਮੇਘਗਂਭੀਰਯਾ ਵਾਚਾ ਸਰ੍ਵਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਆਖ ਚੁੱਕਾ, ਤਾਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਹਰ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਹਲਕਾ ਹੱਸ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ਯੋਗਿਨਃ ਸ਼ਾਂਤਾਃ ਸਮਦੁਃਖਸੁਖਾਃ ਪੁਨਃ । ਜਾਨਂਤ੍ਯਪਾਰਸਂਸਾਰਨਿਸ੍ਤਾਰਤਰਣਾਦਿਕਮ੍
ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਯੋਗੀ ਦੁਬਾਰਾ ਸੁਣਨ; ਉਹ ਅਸੰਖ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਸ਼ੂਰਾਃ ਸਮਹੇष੍ਵਾਸਾਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਾਃ । ਤੇ ਚ ਜਾਨਂਤਿ ਯੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਂ ਨ ਤੁ ਭਵਾਦृਸ਼ਾਃ
ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਵਧੀਆ ਧਨੁਧਾਰੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹਨ, ਉਹੀ ਜੰਗ ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ।
ਪਰੋਪਤਾਪਿਨੋ ਯੇ ਵੈ ਯੇ ਚੋਤ੍ਪਥਵਿਸਾਰਿਣਃ । ਤੇ ਹਂਤਵ੍ਯਾ ਨृਪੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤੈषਿਭਿਃ
ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰਾਜਾ ਤੇ ਸਭ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਭਾਸਦਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਮਿਤਂ ਚਕ੍ਰੁਰਰਿਂਦਮਸ੍ਯ । ਕੁਂਭੋਦ੍ਭਵਃ ਪੂਜਿਤਮੇਨਮਸ਼੍ਵਂ ਵਿਮੋਚਯਾਮਾਸ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਂ ਹਿ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਸਭਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਉੱਤੇ ਹੱਸੇ; ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਇਮਂ ਮਂਤ੍ਰਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਵਸਿष੍ਠਃ ਕਲਸ਼ੋਦ੍ਭਵਃ । ਕਰਾਗ੍ਰੇਣ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਨਸ਼੍ਵਂ ਮੁਮੋਚ ਜਯਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਕਲਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਜਿਨ੍ਗਚ੍ਛ ਯਥਾਲੀਲਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਧਰਣੀਤਲੇ । ਯਾਗਾਰ੍ਥੇ ਮੋਚਿਤੋ ਯੇਨ ਪੁਨਰਾਗਚ੍ਛ ਸਤ੍ਵਰਃ
'ਘੋੜੇ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ; ਤੈਨੂੰ ਯਾਗ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਛੇਤੀ ਉਸ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾ ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਿਆ।'
ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਤੁ ਮੋਚਿਤਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਭਟੈਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦੈਃ । ਪਰੀਤਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਦਿਸ਼ਂ ਵਾਯੁਜਵਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ, ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ; ਉਹ ਘੋੜਾ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰਚਚਾਰ ਬਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਂਪਯਦ੍ਧਰਣੀਤਲਮ੍ । ਸ਼ੇषੋऽਪਿ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਤਯਾ ਫਣਯਾ ਧृਤਵਾਨ੍ਭੁਵਮ੍
ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਚਲ ਪਈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਫਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜਿਆ।
ਦਿਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸੇਦੁਃ ਪਰਿਤਃ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਤਲਂ ਸ਼ੋਭਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਵਾਯਵਸ੍ਤਂ ਤੁ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਪृष੍ਠਤੋ ਮਂਦਗਾਮਿਨਃ
ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਫ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਧਰਤੀ ਸੋਹਣੀ ਹੋ ਗਈ; ਹਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ, ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਾਣਾਯਾਭ੍ਯੁਦ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਭੁਜੋऽਸ੍ਫੁਰਤ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸ਼ੁਭਮਾਸ਼ਂਸੀ ਜਯਾਯ ਚ ਬਭੂਵ ਹ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਦਾ ਸੱਜਾ ਬਾਂਹ ਕੰਬਿਆ। ਇਹ ਚੰਗੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਜਿੱਤ ਦੀ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਪੁष੍ਕਲਃ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਰਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸਮृਦ੍ਧਿਮਤ੍ । ਵਿਤਰ੍ਦਿਭਿਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਾਭਿਃ ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਰਤ੍ਨਵੇਦਿਕਮ੍
ਪੁਸ਼ਕਲ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਲਕਨੀ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸੀ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਿਜਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪਤਿਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾਮ੍ । ਕਿਂਚਿਤ੍ਸ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਧृष੍ਟਾਂ ਭਰ੍ਤृਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਮ੍
ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮੁਖਾਰਵਿਂਦੇਨ ਚ ਨਾਗਵਲ੍ਲੀਦਲਂ ਸੁਕਰ੍ਪੂਰਯੁਤਂ ਚ ਚਰ੍ਵਤੀ । ਨਾਸਾਫਲਂ ਤੋਯਭਵਂ ਮਹਾਧਨਂ ਬਾਹ੍ਵੋਰ੍ਮृਣਾਲੀਸਦृਸ਼ੋਃ ਸੁਕਂਕਣੇ
ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਕਪੂਰ ਮਿਲੇ ਪਾਨ ਚਬਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਤਨ ਵਾਲਾ ਨੱਕ-ਝੁਮਕਾ ਸੀ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੇ ਕੰਗਣ ਸਨ।
ਕੁਚੌ ਤੁ ਮਾਲੂਰਫਲੋਪਮੌ ਵਰੌ ਨਿਤਂਬਬਿਂਬਂ ਵਰਨੀਵਿ ਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਪਾਦੌ ਤੁਲਾਕੋਟਿਧਰੌ ਸੁਕੋਮਲੌ ਦਧਤ੍ਯਹੋ ਏਕ੍ਸ਼ਤ ਸਤ੍ਪਤਿਂ ਸ੍ਵਕਮ੍
ਉਸਦੇ ਸਤਨ ਪੱਕੇ ਬੇਲ ਫਲ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਨਿਤੰਬ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਨੀਵੀ ਸੀ। ਪੈਰ ਤਰਾਜੂ ਦੇ ਕੋਟੇ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਸਨ, ਤੇ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ੁਕ ਪਾਜੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਰਿਰਭ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਧੀਰੋ ਗਦ੍ਗਦਸ੍ਵਰਭਾषਿਣੀਮ੍ । ਤਦੁਰੋਜਪਰੀਰਂਭਨਿਰ੍ਭਰੀਕृਤਦੇਹਕਾਮ੍
ਧੀਰਜਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ, ਉਹ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਪਤੀ ਦੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਗ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਭਦ੍ਰੇ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਪृष੍ਠਰਕ੍ਸ਼ਕਃ । ਰਾਮਾਜ੍ਞਯਾ ਯਾਜ੍ਞਮਸ਼੍ਵਂ ਪਾਲਯਨ੍ਰਥਸਂਯੁਤਃ
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਪਿਆਰੀਏ, ਮੈਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਕੇ ਰਾਖਾ ਬਣ ਕੇ ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ।'
ਤ੍ਵਯਾ ਮੇ ਮਾਤਰਃ ਪੂਜ੍ਯਾਃ ਪਾਦਸਂਵਾਹਨਾਦਿਮਿਃ । ਤਦੁਚ੍ਛਿष੍ਟਂ ਹਿ ਭੁਂਜਾਨਾ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਕਰਣਾਦਰਾ
'ਤੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਦਬਾਉਣ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਕਰੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਈ, ਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਕਰੀ।'
ਸਰ੍ਵਾਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾਦਿਕਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ । ਨਾਵਮਾਨ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਭੀਰੁ ਸ੍ਵਤਪੋਬਲਸ਼ੋਭਿਤਾਃ
'ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਤੇ ਹੋਰ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਪਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਖੀ, ਡਰਪੋਕੀਏ।'
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਂਤਂ ਸ੍ਵਪਤਿਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਸੁਨਿਰ੍ਭਰਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹਸਂਤੀਵ ਕਿਂਚਿਦ੍ਗਦ੍ਗਦਭਾषਿਣੀ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੱਸਦਿਆਂ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਥ ਤੇ ਵਿਜਯੋਭੂਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਰਣਮਂਡਲੇ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਾਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਹਯਰਕ੍ਸ਼ਾ ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍
'ਸਵਾਮੀ, ਤੂੰ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੇਂ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।'
ਸ੍ਮਰਣੀਯਾ ਹਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸੇਵਿਕਾ ਤ੍ਵਤ੍ਪਦਾਨੁਗਾ । ਕਦਾਪਿ ਮਾਨਸਂ ਨਾਥ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤਿ
'ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਕਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਮਨ, ਸਵਾਮੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।'
ਪਰਮਾਯੋਧਨੇ ਕਾਂਤ ਸ੍ਮਰ੍ਤਵ੍ਯਾਹਂ ਨ ਜਾਤੁਚਿਤ੍ । ਸਤ੍ਯਾਂ ਮਯਿ ਤਵ ਸ੍ਵਾਂਤੇ ਯੁਦ੍ਧੇ 3ਵਿਜਯਸਂਸ਼ਯਃ
'ਪਿਆਰੇ, ਵੱਡੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ। ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਹਾਂ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'
ਪਦ੍ਮਨੇਤ੍ਰ ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯਮੂਰ੍ਮਿਲਾਦ੍ਯਾ ਯਥਾ ਮਮ । ਹਾਸ੍ਯਂ ਨੈਵ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਮਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਰਤਾਡਨੈਃ
'ਕਮਲ-ਅੱਖੀਏ, ਉਰਮੀਲਾ ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਨਾ ਹੱਸਦੀਆਂ, ਨਾ ਹੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਾਰਦੀਆਂ।'
ਇਯਂ ਪਤ੍ਨੀ ਮਹਾਭੀਰੋਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਪ੍ਰਪਲਾਯਿਤੁਃ । ਕਾਤਰਾ ਯਰ੍ਹਿ ਯੁਦ੍ਧ੍ਯਂਤਿ ਸ਼ੂਰਾਣਾਂ ਸਮਯਃ ਕੁਤਃ
'ਇਹ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਡਰਪੋਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਲੜਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀਰਾਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?'
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਨ ਹਸਂਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਰ੍ਯਥਾ ਮੇ ਦੇਵਰਾਂਗਨਾਃ । ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਹਯਰਕ੍ਸ਼ਣੇ
'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੱਸਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਰਾਜ-ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਮ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ, ਇੰਝ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'
ਯੋਦ੍ਧਾ ਤ੍ਵਮਾਦੌ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਰੇ ਯੇ ਤਵ ਪृष੍ਠਤਃ । ਧਨੁष੍ਟਂਕਾਰਬਧਿਰਾਃ ਕ੍ਰਿਯਂਤਾਂ ਬਲਿਨਃ ਪਰੇ
'ਤੂੰ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂ, ਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਧਨੁ ਦੀ ਤਣਕ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਬਲ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹਿਰੇ ਹੋ ਜਾਣ।'
ਤਵਪ੍ਰੋਦ੍ਯਤ੍ਕਰਾਂਭੋਜ ਕਰਵਾਲਭਿਯਾ ਬਲਮ੍ । ਪਰੇषਾਂ ਭਵਤਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯ ਭਯਵ੍ਯਾਕੁਲਮ੍
'ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਉੱਠਿਆ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹੱਥ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਜਲਦੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇ।'
ਕੁਲਂ ਮਹਦਲਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪਰਾਨ੍ਵਿਜਯਤਾ ਤ੍ਵਯਾ । ਗਚ੍ਛ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਤਵ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਤ੍ਵਿਹ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੱਡਾ ਵੰਸ਼ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਚੱਲੋ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਸਵਾਮੀ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਇਥੇ ਹੋਵੇ।
ਇਦਂ ਧਨੁਰ੍ਗृਹਾਣਾਸ਼ੁ ਮਹਦ੍ਗੁਣਵਿਭੂषਿਤਮ੍ । ਯਸ੍ਯ ਗਰ੍ਜਿਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵੈਰਿਵृਂਦਂ ਭਯਾਤੁਰਮ੍
ਇਹ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕੋ; ਇਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।