ਅਨ੍ਨਦਾਨਂ ਪਯੋਦਾਨਮਭਯਂ ਦਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਰਤ੍ਨਦਾਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਦਿਸ਼ਨ੍ਮਹਾਨ੍
ਅੰਨ ਦਾ ਦਾਨ, ਦੁੱਧ ਦਾ ਦਾਨ, ਨਿਡਰਤਾ ਦਾ ਉੱਚਾ ਦਾਨ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਦਾਨ, ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਹਿ ਦੇਹਿ ਧਨਂ ਦੇਹਿ ਮਾਨੇਤਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ । ਦਦਾਤ੍ਵਨ੍ਨਂ ਦਦਾਤ੍ਵਨ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਭੋਗਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਦੋ, ਦੋ, ਦੋ ਧਨ, ਮਾਣ — ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਹੋ; ਉਹ ਅੰਨ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਅੰਨ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਸਮੇਤ।
ਇਤ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਮਖੋ ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਦ੍ਵਿਜਵਰੈਃ ਪੂਰ੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ੁਭਕ੍ਰਿਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰ ਯਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਹੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਤੇ ਸਭ ਚੰਗੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।
ਅਥ ਰਾਮਾਨੁਜੋ ਗਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਹ । ਆਜ੍ਞਾਪਯਾਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮੇष ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ੋਭਨੇ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ: 'ਸੁੰਦਰ ਮਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'
ਤ੍ਵਤ੍ਕृਪਾਤੋ ਰਿਪੁਕੁਲਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਭਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਆਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਰਾਜੈਰ੍ਹਯਵਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ।
ਮਾਤੋਵਾਚ । ਪੁਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਮਹਾਵੀਰ ਸ਼ਿਵਾਃ ਪਂਥਾਨ ਏਵ ਤੇ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਰਿਪੁਗਣਾਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰਾਗਚ੍ਛ ਸਨ੍ਮਤੇ
ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਪੁੱਤਰ, ਜਾ, ਵੱਡੇ ਵੀਰ, ਤੇਰੇ ਰਸਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ; ਸਭ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮੁੜ ਆਵੀਂ, ਸਮਝਦਾਰ ਪੁੱਤਰ।'
ਪੁष੍ਕਲਂ ਪਾਲਯ ਨਿਜਭ੍ਰਾਤृਜਂ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਮ੍ । ਮਹਾਬਲਿਨਮਦ੍ਯਾਪਿ ਬਾਲਕਂ ਲੀਲਯਾਯੁਤਮ੍
ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਬੱਚਾ ਹੈ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਪੁਤ੍ਰਾਗਚ੍ਛਸਿ ਚੇਦ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁष੍ਕਲੇਨ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਤਦਾ ਮਮ ਪ੍ਰਮੋਦਃ ਸ੍ਯਾਦਨ੍ਯਥਾ ਸ਼ੋਕਭਾਗਹਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗੀ।
ਇਤਿ ਸਂਭਾष੍ਯਮਾਣਾਂ ਸ੍ਵਾਂ ਮਾਤਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਃ । ਤ੍ਵਦੀਯਚਰਣਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸ਼ੁਭਤਾ ਪਾਵਾਂਗਾ।'
ਪੁष੍ਕਲਂ ਪਾਲਯਿਤ੍ਵਾਹਂ ਨਿਜਾਂਗਮਿਵ ਸ਼ੋਭਨੇ । ਸ੍ਵਨਾਮਸਦृਸ਼ਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰੇष੍ਯਾਮਿ ਮੋਦਵਾਨ੍
ਪੁਸ਼ਕਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਮਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਕੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਵੀਰੋ ਰਾਮਂ ਸ ਮਖਮਂਡਪੇ । ਆਸੀਨਂ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਾਗ੍ਰ੍ਯੈਰ੍ਯਜ੍ਞਵੇषਧਰਂ ਵਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਵੀਰ ਰਾਮ ਦੇ ਯਜਨ ਮੰਡਪ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਿਸੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਯਜਨ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਉਵਾਚ ਮਤਿਮਾਨ੍ਵੀਰਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ੋਭਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਰਾਮਾਜ੍ਞਾਪਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਹਯਸ੍ਯਾਨੁਜ੍ਞਯਾ ਤਵ
ਸਮਝਦਾਰ ਵੀਰ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਰਾਮ, ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੋ।'
ਰਘੁਨਾਥੋऽਪਿ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਦ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਬਾਲਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਹਨ੍ਯਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਰਘੁਨਾਥ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ।' ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ, ਔਰਤ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੀਂ।'
ਤਦਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਿਧਿਰ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਜਾਨਕ੍ਯਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਃ । ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨਯਨੇ ਨਰ੍ਤਯਨ੍ਰਾਮਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਕਸ਼ਮੀਨਿਧਿ, ਜੋ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਹਲਕਾ ਹੱਸ ਕੇ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਿਧਿਰੁਵਾਚ। ਰਾਮਚਂਦ੍ਰ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਯ ਤਥਾ ਯਥਾ ਲੋਕੋਤ੍ਤਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਲਕਸ਼ਮੀਨਿਧਿ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਮਚੰਦ੍ਰਾ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਐਸਾ ਸਿਖਾ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਜਾਵੇ।'
ਕੁਲੋਚਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਗ੍ਰਜਾਚਰਿਤਂ ਤਥਾ । ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸ ਪਰਮਂ ਧਾਮ ਤੇਜੋਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਚਾਲ ਚਲਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਜ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਹਾਰਾਜ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਨਾਵਮਾਨਯੇਤ੍ । ਪਿਤ੍ਰਾ ਤਵ ਹਤੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪਿਤृਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਤ੍ਵਯਾਪਿ ਸੁਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਲੋਕਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍ । ਅਵਧ੍ਯਾਂ ਮਹਿਲਾਂ ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਤਵਾਨ੍ਨਿਯਤਂ ਤਤਃ
ਤੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਅਗ੍ਰਜੋऽਸ੍ਯ ਮਹਾਰਾਜ ਕृਤਵਾਨ੍ਯਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ । ਸਨਕੇਨ ਕृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਣਕਰ੍ਤਨਮ੍
ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਵੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਰਲੇ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕਾ; ਸਨਕ ਦੇ ਆਖਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦਾ ਕੰਨ ਵੱਢਿਆ ਸੀ।
ਏਵਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਨृਪਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਯਾ ਤਵ । ਯਦਿ ਨਾਯਂ ਤਥਾ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕੁਲਸ੍ਯਾਸਦृਸ਼ਂ ਭਵੇਤ੍
ਤੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰੇਗਾ; ਜੇ ਉਹ ਐਸਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਂਤਂ ਤਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹਸਨ੍ਨਿਵ । ਮੇਘਗਂਭੀਰਯਾ ਵਾਚਾ ਸਰ੍ਵਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਆਖ ਚੁੱਕਾ, ਤਾਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਹਰ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਹਲਕਾ ਹੱਸ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ਯੋਗਿਨਃ ਸ਼ਾਂਤਾਃ ਸਮਦੁਃਖਸੁਖਾਃ ਪੁਨਃ । ਜਾਨਂਤ੍ਯਪਾਰਸਂਸਾਰਨਿਸ੍ਤਾਰਤਰਣਾਦਿਕਮ੍
ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਯੋਗੀ ਦੁਬਾਰਾ ਸੁਣਨ; ਉਹ ਅਸੰਖ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਸ਼ੂਰਾਃ ਸਮਹੇष੍ਵਾਸਾਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਾਃ । ਤੇ ਚ ਜਾਨਂਤਿ ਯੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਂ ਨ ਤੁ ਭਵਾਦृਸ਼ਾਃ
ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਵਧੀਆ ਧਨੁਧਾਰੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹਨ, ਉਹੀ ਜੰਗ ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ।
ਪਰੋਪਤਾਪਿਨੋ ਯੇ ਵੈ ਯੇ ਚੋਤ੍ਪਥਵਿਸਾਰਿਣਃ । ਤੇ ਹਂਤਵ੍ਯਾ ਨृਪੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤੈषਿਭਿਃ
ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰਾਜਾ ਤੇ ਸਭ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਭਾਸਦਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਮਿਤਂ ਚਕ੍ਰੁਰਰਿਂਦਮਸ੍ਯ । ਕੁਂਭੋਦ੍ਭਵਃ ਪੂਜਿਤਮੇਨਮਸ਼੍ਵਂ ਵਿਮੋਚਯਾਮਾਸ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਂ ਹਿ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਸਭਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਉੱਤੇ ਹੱਸੇ; ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਇਮਂ ਮਂਤ੍ਰਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਵਸਿष੍ਠਃ ਕਲਸ਼ੋਦ੍ਭਵਃ । ਕਰਾਗ੍ਰੇਣ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਨਸ਼੍ਵਂ ਮੁਮੋਚ ਜਯਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਕਲਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਜਿਨ੍ਗਚ੍ਛ ਯਥਾਲੀਲਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਧਰਣੀਤਲੇ । ਯਾਗਾਰ੍ਥੇ ਮੋਚਿਤੋ ਯੇਨ ਪੁਨਰਾਗਚ੍ਛ ਸਤ੍ਵਰਃ
'ਘੋੜੇ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ; ਤੈਨੂੰ ਯਾਗ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਛੇਤੀ ਉਸ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾ ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਿਆ।'
ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਤੁ ਮੋਚਿਤਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਭਟੈਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦੈਃ । ਪਰੀਤਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਦਿਸ਼ਂ ਵਾਯੁਜਵਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ, ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ; ਉਹ ਘੋੜਾ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰਚਚਾਰ ਬਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਂਪਯਦ੍ਧਰਣੀਤਲਮ੍ । ਸ਼ੇषੋऽਪਿ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਤਯਾ ਫਣਯਾ ਧृਤਵਾਨ੍ਭੁਵਮ੍
ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਚਲ ਪਈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਫਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜਿਆ।
ਦਿਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸੇਦੁਃ ਪਰਿਤਃ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਤਲਂ ਸ਼ੋਭਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਵਾਯਵਸ੍ਤਂ ਤੁ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਪृष੍ਠਤੋ ਮਂਦਗਾਮਿਨਃ
ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਫ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਧਰਤੀ ਸੋਹਣੀ ਹੋ ਗਈ; ਹਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ, ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲੱਗੀ ਰਹੀ।