ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਂ ਯਯੁਃ ਸੇਨਾਚਰਾ ਵਰਾਃ । ਧਨੁਰ੍ਧਰਾਃ ਪਾਸ਼ਧਰਾਃ ਖਡ੍ਗਧਾਰਾਃ ਸ੍ਫੁਟਕ੍ਰਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਫੌਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ: ਧਨੁਧਾਰੀ, ਫੰਨਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਪੱਕੇ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ।
ਏਵਂ ਸ਼ਨੈਃਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਂਡਪਂ ਯਾਗਚਿਹ੍ਨਿਤਮ੍ । ਹਯਃ ਖੁਰਕ੍ਸ਼ਤਤਲਾਂ ਭੂਮਿਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਭਃ ਪ੍ਲਵਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਘੋੜਾ ਯਜਨ ਵਾਲੇ ਮੰਡਪ 'ਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਜਿਵੇਂ ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਉੱਡ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰਾਮੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਬਹੁਸਂਤੁष੍ਟਮਾਨਸਃ । ਵਸਿष੍ਠਂ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਕ੍ਰਿਯਾਕਰ੍ਤਵ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਰਾਮ ਨੇ ਘੋੜਾ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਜਰੂਰੀ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।
ਵਸਿष੍ਠੋ ਰਾਮਮਾਹੂਯ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪਤ੍ਨੀਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਯੋਗਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਪਨੋਦਨਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਵ੍ਰਤਧਰੋ ਮृਗਸ਼ृਂਗਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਰਾਮਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ
ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਪਹਿਨ ਕੇ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਸਿੰਗ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਰੇਭੇ ਯਾਗਕਰ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਕੁਂਡਂ ਮਣ੍ਡਪਸਂਮਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਚਾਰ੍ਯੋਭਵਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚਾਰਵਿਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਮੰਡਪ ਵਿਚ ਕੁੰਡ ਬਣਾਇਆ; ਉਥੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਆਚਾਰਯ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਵਸਿष੍ਠੋ ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਯ ਕੁਲਪੂਰ੍ਵਗੁਰੁਰ੍ਮੁਨਿਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤਤ੍ਰਾਚਰਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਰ੍ਮਾਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਪੋਨਿਧਿਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ, ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮ ਕਰਮ ਕਰਦੇ; ਅਗਸਤ, ਤਪ ਦੀ ਖਜਾਨਾ, ਵੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਮੁਨਿਰਧ੍ਵਰ੍ਯੁਰ੍ਮੁਨਿਃ ਕਣ੍ਵਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਰਪਃ । ਅष੍ਟੌ ਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ਸਤੋਰਣ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਵੈ
ਵਾਲਮੀਕਿ ਮਹਾਤਮਾ ਮੁੱਖ ਯਜਕ ਸੀ; ਕਣਵ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਸੀ; ਉਥੇ ਅਠ ਸੁਭ ਦਵਾਰ ਤੇ ਤੋਰਨਾਂ ਸਨ।
ਦ੍ਵਾਰਿ ਦ੍ਵਾਰਿ ਦ੍ਵਯਂ ਵਿਪ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾਧਿਮਂਤ੍ਰਵਿਤ੍ । ਪੂਰ੍ਵਦ੍ਵਾਰਿ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਦੇਵਲਾਸਿਤ ਸਂਜ੍ਞਿਤੌ
ਹਰ ਦਵਾਰ 'ਤੇ, ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਖੜੇ ਸਨ; ਪੂਰਬੀ ਦਵਾਰ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇਵਲ ਤੇ ਅਸੀਤ ਖੜੇ ਸਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦ੍ਵਾਰਿ ਭੂਮਾਨੌ ਕਸ਼੍ਯਪਾਤ੍ਰੀ ਤਪੋਨਿਧੀ । ਪਸ਼੍ਚਿਮਦ੍ਵਾਰਿ ऋषਭੌ ਜਾਤੂਕਰ੍ਣ੍ਯੋऽਥ ਜਾਜਲਿਃ
ਦੱਖਣੀ ਦਵਾਰ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਕਸ਼ਯਪ ਤੇ ਅਤ੍ਰਿ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਪੱਛਮੀ ਦਵਾਰ 'ਤੇ, ਜਾਤੂਕਰਨਯ ਤੇ ਜਾਜਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਖੜੇ ਸਨ।
ਉਤ੍ਤਰਦ੍ਵਾਰਿ ਤੁ ਮੁਨੀ ਦ੍ਵੌ ਦ੍ਵਿਤੈਕਤ ਤਾਪਸੌ । ਏਵਂ ਦ੍ਵਾਰਵਿਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠਃ ਕਲਸ਼ੋਦ੍ਭਵਃ
ਉੱਤਰ ਦਵਾਰ 'ਤੇ, ਦੋ ਤਪਸੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਕ-ਜੋੜੇ, ਖੜੇ ਸਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਕੁੰਡੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਹਯਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸਤ੍ਪੂਜਾਂ ਕਰ੍ਤੁਮਾਰਭਤ ਦ੍ਵਿਜ । ਸੁਵਾਸਿਨ੍ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਸੋਲਂਕਾਰਭੂषਿਤਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ; ਉਥੇ, ਸੁੰਦਰ ਪਹਿਨਾਵੇ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਔਰਤਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਹਰਿਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਤਗਂਧਾਦ੍ਯੈਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸੁਰਰ੍ਚਿਤਮ੍ । ਨੀਰਾਜਨਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਧੂਪਯਿਤ੍ਵਾਗੁਰੂਕ੍ਸ਼ਣੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਲਦੀ, ਚਾਵਲ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਪੂਜਿਆ। ਫਿਰ ਦੀਵੇ ਘੁੰਮਾਕੇ, ਅਗਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧਤ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਧੂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਵਰ੍ਧਾਪਨਂ ਤਤੋ ਵੇਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਾ ਵਾਡਵਾਜ੍ਞਯਾ । ਏਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਮਲੇ ਭਾਲੇ ਚਂਦਨਚਰ੍ਚਿਤੇ
ਫਿਰ ਵੈਸ਼ਿਆ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਚੱਜੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੰਦਨ ਲਾਇਆ।
ਕੁਂਕੁਮਾਦਿਕਗਂਧਾਢ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਸ਼ੋਭਾਸਮਨ੍ਵਿਤੇ । ਬਬਂਧ ਭਾਸ੍ਵਰਂ ਪਤ੍ਰਂ ਤਪ੍ਤਹਾਟਕਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਕੁੰਕੁਮ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਪੱਤੀ ਬੰਨ੍ਹੀ।
ਤਤ੍ਰਾਲਿਖਦ੍ਦਾਸ਼ਰਥੇਃ ਪ੍ਰਤਾਪਬਲਮੂਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਧ੍ਵਜੋ ਧਨ੍ਵੀ ਧਨੁਰ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਗੁਰੁਰ੍ਗੁਰੁਃ
ਉਸ ਪੱਤੀ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ: 'ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਧਨੁਧਾਰੀ, ਧਨੁਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰੀ ਦੀਖਿਆ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।'
ਯਂ ਦੇਵਾਃ ਸਾਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਮਂਤਿ ਮਣਿਮੌਲਿਭਿਃ । ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜੋ ਵੀਰਬਲਦਰ੍ਪਹਾਰੀ ਰਘੂਦ੍ਵਹਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਆਪਣੇ ਮਣੀ ਵਾਲੇ ਮੋੜ ਨਿਵਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ।
ਰਾਮਚਂਦ੍ਰੋ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ੂਰਸ਼ਿਰੋਮਣਿਃ । ਤਨ੍ਮਾਤਾ ਕੋਸਲਨृਪਪਤ੍ਨੀਗਰ੍ਭਸਮੁਦ੍ਭਵਾ
ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੂਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਂ ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਭਵਂ ਰਤ੍ਨਂ ਰਾਮਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਕ੍ਸ਼ਯਂਕਰਃ । ਕਰੋਤਿ ਹਯਮੇਧਂ ਵੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਸੁਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਰਤਨ, ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਘੋੜਾ ਯਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਵਣਾਭਿਧਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਵਧਪਾਪਾਪਨੁਤ੍ਤਯੇ । ਮੋਚਿਤਸ੍ਤੇਨ ਵਾਹਾਨਾਂ ਮੁਖ੍ਯੋऽਸੌ ਵਾਜਿਨਾਂ ਵਰਃ
ਰਾਵਣ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਚੋਟੀ ਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਬਲਪਰੀਵਾਰ ਪਰਿਖਾਭਿਃ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਕੋऽਸ੍ਤਿ ਤਦ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਲਵਣਾਂਤਕਃ
ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਖਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਸ਼ਤਰੁਘਨ, ਲਵਣ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਾਦਾਤ ਸੇਨਾਸਂਘਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਯਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਮਾਨਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਬਲੋਨ੍ਮਦਾਤ੍
ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜੇ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਬਲ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਝੇ—
ਵਯਂ ਧਨੁਰ੍ਧਰਾਃ ਸ਼ੂਰਾਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਵਯਮਿਹੋਤ੍ਕਟਾਃ । ਤੇ ਗृਹ੍ਣਂਤੁ ਬਲਾਦ੍ਵਾਹਂ ਰਤ੍ਨਮਾਲਾਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਅਸੀਂ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਸ਼ੂਰ ਤੇ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਾਂ; ਉਹ ਜੇ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਘੋੜਾ ਫੜ ਲੈਣ।
ਮਨੋਵੇਗਂ ਕਾਮਜਵਂ ਸਰ੍ਵਗਤ੍ਯਧਿਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ । ਤਤੋ ਮੋਚਯਿਤਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਲੀਲਯਾ ਹਯਮ੍
ਮਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਰਗਾ, ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਹਰ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ—ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਘੋੜਾ ਛੱਡੇਗਾ।
ਸ਼ਰਾਸਨਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤ ਵਤ੍ਸਦਂਤੈਃ ਸ਼ਿਖਾਸ਼ਿਤੈਃ
ਧਨੁ ਦੇ ਤਣੇ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ, ਤੀਰ ਦੀ ਨੋਕ ਵਰਗੇ ਦੰਦ ਤੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਸਿਰ—
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿ ਵਿਲਿਲੇਖ ਮਹਾਮੁਨੀਂਦ੍ਰਃ । ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਚਂਦ੍ਰ ਭੁਜਵੀਰ੍ਯਲਸਤ੍ਪ੍ਰਤਾਪਮ੍ । ਸ਼ੋਭਾਨਿਧਾਨਮਤਿਚਂਚਲਵਾਯੁਵੇਗਂ । ਪਾਤਾਲਭੂਤਲਵਿਸ਼ੇषਗਤਿਂ ਮੁਮੋਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਲਿਖਿਆ: ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਤੇਜ਼ੀ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਚਲਣ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਮਾਦਿਦੇਸ਼ਾਥ ਰਾਮਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਭृਤਾਂ ਵਰਃ । ਯਾਹਿ ਵਾਹਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਪृष੍ਠਤਃ ਸ੍ਵੈਰਗਾਮਿਨਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਨੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: 'ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।'
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਗਚ੍ਛ ਵਾਹਸ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗਂ ਭਦ੍ਰਂ ਭਵੇਤ੍ਤਵ । ਭਵੇਤਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਿਜਯੌ ਰਿਪੁਕਰ੍षਣ ਤੇ ਭੁਜੌ
'ਸ਼ਤਰੁਘਨ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਜਾ; ਤੇਰੀ ਚੰਗੀ ਰਹੇ। ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੀਆਂ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ, ਸਦਾ ਵਧੀਆ ਰਹਿਣ।'
ਯੇ ਯੋਦ੍ਧਾਰਃ ਪ੍ਰਤਿਰਣਗਤਾਸ੍ਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ਵਾਰਣੀਯਾ-। ਵਾਹਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਸ੍ਵਕਗੁਣਗਣੈਃ ਸਂਯੁਤਃ ਸਨ੍ਮਹੋਰ੍ਵ੍ਯਾਮ੍ । ਸੁਪ੍ਤਾਨ੍ਭ੍ਰष੍ਟਾਨ੍ਵਿਗਤਵਸਨਾਨ੍ਭੀਤਭੀਤਾਂਸ੍ਤੁ ਨਮ੍ਰਾਂ-। ਸ੍ਤਾਨ੍ਮਾ ਹਨ੍ਯਾਃ ਸੁਕृਤਕृਤਿਨੋ ਯੇਨ ਸ਼ਂਸਂਤਿ ਕਰ੍ਮ
'ਜੋ ਯੋਧੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਆਉਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਰੋਕ। ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਇਸ ਵੱਡੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਸੁੱਤੇ, ਡਿੱਗੇ, ਵਸਤ੍ਰ ਰਹਿਤ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਨਮਰ ਹੋਣ—ਜੋ ਚੰਗਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ।'
ਵਿਰਥਾ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਯੇ ਵਦਂਤਿ ਵਯਂ ਤਵ । ਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ਨ ਹਿ ਹਂਤਵ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਸੁਕृਤੈषਿਣਾ
'ਜੋ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਹਾਂ, ਸ਼ਤਰੁਘਨ, ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ।'