ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਉਵਾਚ। ਸ਼ृਣੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕੁਰੁ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ । ਹਯਮਾਨਯ ਯਤ੍ਨੇਨ ਵਾਜਿਮੇਧਕ੍ਰਿਯੋਚਿਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਰਕੇ, ਯਤਨ ਨਾਲ ਉਹ ਘੋੜਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਘੁਪਤੇਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਿਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤਦਾ । ਸੇਨਾਪਤਿਮੁਵਾਚੇਦਂ ਵਚੋ ਵਿਵਿਧਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਫੌਜ ਦੇ ਸਪਾਹੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਉਵਾਚ। ਵੀਰਾਕਰ੍ਣਯ ਮੇ ਵਚਃ ਸੁਮਧੁਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰਾਤਃ ਪੁਨਃ । ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪਾਲਮੌਲਿਮੁਕੁਟੈਰ੍ਘृष੍ਟਾਂਘ੍ਰਿ ਰਾਮਾਜ੍ਞਯਾ । ਸੇਨਾਂ ਕਾਲਬਲਪ੍ਰਭਂਜਨਬਲਪ੍ਰੋਦ੍ਯਤ੍ਸਮਰ੍ਥਾਂਗਿਨੀਂ । ਸਜ੍ਜਾਂ ਸਦ੍ਰਥਹਸ੍ਤਿਪਤ੍ਤਿਸੁਹਯਾਰੋਹੈਰ੍ਵਿਧੇ ਹ੍ਯਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਾਬਾਜੋ, ਮੇਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਸੁਣੋ ਤੇ ਫੇਰ ਜਲਦੀ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਉਹ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਜਿਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਕੁਟ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਪੈਦਲ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ।
ਸਜ੍ਜੀਯਤਾਂ ਵਾਯੁਜਵਾਸ੍ਤੁਰਂਗਾਸ੍ਤਰਂਗਮਾਲਾ ਲਲਿਤਾਂਘ੍ਰਿਪਾਤਾਃ । ਸਦਸ਼੍ਵਚਾਰੈਰ੍ਬਹੁਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰਿਭਿਃ ਸਂਰੋਹਿਤਾ ਵੈਰਿਬਲਪ੍ਰਹਾਰਿਭਿਃ
ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਸੁੰਦਰ ਹਨ; ਉਹ ਸਦਾ ਮਾਹਰ ਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਕਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਣ।
ਸਂਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤਾਂ ਹਸ੍ਤਿਨਃ ਪਰ੍ਵਤਾਭਾ ਆਧੋਰਣੈਃ ਪ੍ਰਾਸਕੁਂਤਾਗ੍ਰਹਸ੍ਤੈਃ । ਸ਼ੂਰੈਃ ਸਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਭੂਰਿਦਾਨੋਪਹਾਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ੀਬਾਣਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਣਾਃ
ਹਾਥੀਆਂ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਭਾਲੇ ਤੇ ਬਰਛੀਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਜਾਬਾਜ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਤੀਰੰਦਾਜ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋਣ।
ਵਿਤਤਬਹੁਸਮृਦ੍ਧਿਭ੍ਰਾਜਮਾਨਾ ਰਥਾ ਮੇ ਪਵਨਜਵਨਵੇਗੈਰ੍ਵਾਜਿਭਿਰ੍ਯੁਜ੍ਯਮਾਨਾਃ । ਵਿਵਿਧਰਿਪੁਵਿਨਾਸ਼ਸ੍ਮਾਰਕੈਰਾਯੁਧਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਭृਤਵਲਭਿਵਿਭਾਗਾਨੀਯਤਾਂ ਸੂਤਵृਂਦੈਃ
ਮੇਰੇ ਰਥ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਜਾਣ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਵੈਰੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਚਿਤ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਣ।
ਪਤ੍ਤਯਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਮਹ੍ਯਮਾਯਾਂਤ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਗ੍ਨ੍ਯਪਾਣਯਃ । ਹਯਮੇਧਾਰ੍ਹਵਾਹਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਣੇ ਵਿਤਤੋਦ੍ਯਮਾਃ
ਸੈਂਕੜੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਸੇਨਾਨੀ ਕਾਲਜਿਨ੍ਨਾਮਾ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਸਜ੍ਜਤਾਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਲਜਿਨ ਨਾਂ ਦੇ ਸਪਾਹੀ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਦਸ਼ਧ੍ਰੁਵਕਮਂਡਿਤੋ ਲਘੁਸੁਰੋਮਸ਼ੋਭਾਨ੍ਵਿਤੋ ਵਿਵਿਕ੍ਤਗਲਸ਼ੁਕ੍ਤਿਭृਦ੍ਵਿਤਤਕਂਠਕੋ ਸ਼ੇਮਣਿਃ ਮੁਖੇ ਵਿਸ਼ਦਕਾਂਤਿਧृਤ੍ਤ੍ਵਸਿਤਕਾਂਤਿਭृਤ੍ਕਰ੍ਣਯੋਰ੍ਵ੍ਯਰਾਜਤ ਤਦਾਹ ਯੋ ਧृਤਕਰਾਗ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਚ੍ਛਟਃ
ਦਸ ਪੱਕੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਨਰਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਚੰਗੀ ਗਲ 'ਤੇ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਪਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰਾ, ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਕੰਨ, ਤੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲਟਾਂ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕਲਾਸਂਸ਼ੋਭਿਤਮੁਖਃ ਸ੍ਫੁਰਦ੍ਰਤ੍ਨਵਿਸ਼ੋਭਿਤਃ । ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਾਨਾਂ ਮਾਲਾਭਿਃ ਸ਼ੋਭਿਤੋ ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਹਯਃ
ਚੰਨ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਚਿਹਰਾ, ਚਮਕਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਹ ਘੋੜਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲਿਆ।
ਸ਼੍ਵੇਤਾਤਪਤ੍ਰਰਚਿਤਃ ਸਿਤਚਾਮਰਸ਼ੋਭਿਤਃ । ਬਹੁਸ਼ੋਭਾਪਰੀਤਾਂਗੋ ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਹਯਰਾਟ੍ਤਤਃ
ਚਿੱਟੇ ਛਤਰੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿੱਟੇ ਚਮਰੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਫਿਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲਿਆ।
ਅਗ੍ਰਤੋ ਮਧ੍ਯਤਸ਼੍ਚੈਕੇ ਪृष੍ਠਤਃ ਸੈਨਿਕਾਸ੍ਤਥਾ । ਦੇਵਾ ਹਰਿਂ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਸੇਵਂਤੇ ਸੇਵਨੋਚਿਤਮ੍
ਸੈਨਿਕ ਅੱਗੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜੇ ਸਨ; ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਅਥ ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਮਾਹੂਯ ਸਰ੍ਵਮਾਜ੍ਞਾਪਯਤ੍ਤਦਾ । ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਾਦਾਤਵृਨ੍ਦੈਃ ਸੁਬਹੁਸਂਕੁਲਮ੍
ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ; ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਪੈਦਲ ਦੇ ਸਮੂਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤਤਃ ਸਮੇਤਾਨਾਂ ਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਧ੍ਵਨਿਃ । ਤਤੋ ਦੁਂਦੁਭਿਨਾਦੋऽਭੂਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰਵਰੇ ਤਦਾ
ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ; ਉਸ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਗਾਰੇ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣੀ ਗਈ।
ਤਨ੍ਨਿਨਾਦੇਨ ਸ਼ੂਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਿਯੇਣ ਮਹਤਾ ਤਦਾ । ਕਂਪਂਤਿ ਗਿਰਿਸ਼ृਂਗਾਣਿ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾ ਵਿਚਲਂਤਿ ਚ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਰਲੇ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਲ ਹਿਲਣ ਲੱਗੇ।
ਹੇषਾਰਵੋ ਮਹਾਨਾਸੀਦ੍ਵਾਜਿਨਾਂ ਮੁਹ੍ਯਤਾਂ ਨृਪ । ਰਥਾਂਗਘਾਤਸਂਘੁष੍ਟਾ ਧਰਾ ਸਂਚਲਤੀਵ ਸਾ
ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੀ ਹਿੰਮਕਾਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏਆਂ ਦੀ ਧਮਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬਣੀ ਜਾਪੀ।
ਚਲਿਤੈਰ੍ਗਜਯੂਥੈਸ਼੍ਚ ਪृਥ੍ਵੀ ਰੁਦ੍ਧਾ ਸਮਂਤਤਃ । ਰਜਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਚਲਤ੍ਤਤ੍ਰ ਜਨਾਂਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਮਾਦਧਾਤ੍
ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੁਕ ਗਈ; ਉਥੇ ਧੂੜ ਉੱਡੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਓਹਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਮਹਾਸੈਨ੍ਯਂ ਛਤ੍ਰੈਃ ਸਂਛਾਦ੍ਯ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ । ਸੇਨਾਨ੍ਯਾਕਾਲਜਿਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤਂ ਜਨਸਂਕੁਲਮ੍
ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਚਲ ਪਈ, ਆਪਣੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢੱਕਦੀ ਹੋਈ; ਸੈਨਾਪਤੀ ਕਾਲਜਿਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਗਰ੍ਜਂਤਸ੍ਤਲਵੀਰਾਗ੍ਰ੍ਯਾਃ ਕੁਰ੍ਵਂਤੋ ਰਣਸਂਭ੍ਰਮਮ੍ । ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਯ ਯਾਗਾਯ ਸਜ੍ਜਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਮੁਦਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯੋਧੇ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਯਜਨ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਚਲ ਪਏ।
ਮृਗਮਦਮਯਮਂਗੇष੍ਵਂਗਰਾਗਂ ਦਧਾਨਾਃ ਕੁਸੁਮਵਿਮਲਮਾਲਾਸ਼ੋਭਿਤਸ੍ਵੋਤ੍ਤਮਾਂਗਾਃ । ਮੁਕੁਟਕਟਕਭੂषਾਭੂषਿਤਾਂਗਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਯਯੁਰਵਨਿਨਾਥਪ੍ਰੇਰਿਤਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਸਰ੍ਵੇ
ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਮ੍ਰਿਗ ਮਦ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਸੁੱਚੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਸਿਰ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਨੇ ਮਕੁਟ ਤੇ ਕੜੇ ਪਹਿਨੇ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਚਲ ਪਏ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਂ ਯਯੁਃ ਸੇਨਾਚਰਾ ਵਰਾਃ । ਧਨੁਰ੍ਧਰਾਃ ਪਾਸ਼ਧਰਾਃ ਖਡ੍ਗਧਾਰਾਃ ਸ੍ਫੁਟਕ੍ਰਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਫੌਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ: ਧਨੁਧਾਰੀ, ਫੰਨਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਪੱਕੇ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ।
ਏਵਂ ਸ਼ਨੈਃਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਂਡਪਂ ਯਾਗਚਿਹ੍ਨਿਤਮ੍ । ਹਯਃ ਖੁਰਕ੍ਸ਼ਤਤਲਾਂ ਭੂਮਿਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਭਃ ਪ੍ਲਵਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਘੋੜਾ ਯਜਨ ਵਾਲੇ ਮੰਡਪ 'ਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਜਿਵੇਂ ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਉੱਡ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰਾਮੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਬਹੁਸਂਤੁष੍ਟਮਾਨਸਃ । ਵਸਿष੍ਠਂ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਕ੍ਰਿਯਾਕਰ੍ਤਵ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਰਾਮ ਨੇ ਘੋੜਾ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਜਰੂਰੀ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।
ਵਸਿष੍ਠੋ ਰਾਮਮਾਹੂਯ ਸ੍ਵਰ੍ਣਪਤ੍ਨੀਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਯੋਗਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਪਨੋਦਨਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਵ੍ਰਤਧਰੋ ਮृਗਸ਼ृਂਗਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਰਾਮਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ
ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਪਹਿਨ ਕੇ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਸਿੰਗ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਰੇਭੇ ਯਾਗਕਰ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਕੁਂਡਂ ਮਣ੍ਡਪਸਂਮਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਚਾਰ੍ਯੋਭਵਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚਾਰਵਿਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਮੰਡਪ ਵਿਚ ਕੁੰਡ ਬਣਾਇਆ; ਉਥੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਆਚਾਰਯ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਵਸਿष੍ਠੋ ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਯ ਕੁਲਪੂਰ੍ਵਗੁਰੁਰ੍ਮੁਨਿਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤਤ੍ਰਾਚਰਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਰ੍ਮਾਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਪੋਨਿਧਿਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ, ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮ ਕਰਮ ਕਰਦੇ; ਅਗਸਤ, ਤਪ ਦੀ ਖਜਾਨਾ, ਵੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਮੁਨਿਰਧ੍ਵਰ੍ਯੁਰ੍ਮੁਨਿਃ ਕਣ੍ਵਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਰਪਃ । ਅष੍ਟੌ ਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ਸਤੋਰਣ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਵੈ
ਵਾਲਮੀਕਿ ਮਹਾਤਮਾ ਮੁੱਖ ਯਜਕ ਸੀ; ਕਣਵ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਸੀ; ਉਥੇ ਅਠ ਸੁਭ ਦਵਾਰ ਤੇ ਤੋਰਨਾਂ ਸਨ।
ਦ੍ਵਾਰਿ ਦ੍ਵਾਰਿ ਦ੍ਵਯਂ ਵਿਪ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾਧਿਮਂਤ੍ਰਵਿਤ੍ । ਪੂਰ੍ਵਦ੍ਵਾਰਿ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਦੇਵਲਾਸਿਤ ਸਂਜ੍ਞਿਤੌ
ਹਰ ਦਵਾਰ 'ਤੇ, ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਖੜੇ ਸਨ; ਪੂਰਬੀ ਦਵਾਰ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇਵਲ ਤੇ ਅਸੀਤ ਖੜੇ ਸਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦ੍ਵਾਰਿ ਭੂਮਾਨੌ ਕਸ਼੍ਯਪਾਤ੍ਰੀ ਤਪੋਨਿਧੀ । ਪਸ਼੍ਚਿਮਦ੍ਵਾਰਿ ऋषਭੌ ਜਾਤੂਕਰ੍ਣ੍ਯੋऽਥ ਜਾਜਲਿਃ
ਦੱਖਣੀ ਦਵਾਰ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਕਸ਼ਯਪ ਤੇ ਅਤ੍ਰਿ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਪੱਛਮੀ ਦਵਾਰ 'ਤੇ, ਜਾਤੂਕਰਨਯ ਤੇ ਜਾਜਲੀ ਰਿਸ਼ੀ ਖੜੇ ਸਨ।