ਨਾਤਿਕ੍ਰਮਣੀਯਮਿਦਂ ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਕੌ । ਦਾਸਤ੍ਵਂ ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਾਨਿ ਯੁਵਾਂ ਭਕ੍ਤੌ ਮਮਾਨਘੌ
ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵੇ, ਉਲੰਘਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਮੇਰੇ ਨਿਰਮਲ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਦਾਸਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹੋਗੇ।
ਅਮਿਤ੍ਰਤਸ੍ਤਥਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਭਜਤੋऽਪਿ ਵਾ । ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੌ ਤੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਵਬ੍ਰੂਤਾਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜਾਂ, ਵੈਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਲਈ, ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ। ਰੁਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਦੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਯਵਿਜਯਾਵੂਚਤੁਃ । ਚਿਰਕਾਲਂ ਮਹੀਂ ਗਂਤੁਂ ਨ ਸਮਰ੍ਥੌ ਸ੍ਵ ਮਾਨਦ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈਰਾਯ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਾਂ ਚ ਵ੍ਰਜਾਵਹੇ
ਜਯ ਤੇ ਵਿਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਇਸ ਲਈ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵੈਰੀ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣ ਦਿਓ।
ਦੇਵਤ੍ਵ ਯੈਵ ਨਿਹਤੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਵੋ ਭਵਦਂਤਿਕਮ੍ । ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲੌ ਤੌ ਪੂਰ੍ਵਂ ਜਾਤੌ ਮਹਾਬਲੌ
ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਰੁਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈ ਲਏ।
ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯੌ ਦਿਤਿਗਰ੍ਭੇ ਮਹਾਸੁਰੌ । ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕਨਿष੍ਠਕਃ
ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ; ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਵੱਡਾ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਛੋਟਾ।
ਉਭੌ ਤੌ ਲੋਕਵਿਖ੍ਯਾਤੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯ ਬਲੋਦ੍ਧਤੌ । ਅਪ੍ਰਮਾਣਸ਼ਰੀਰਃ ਸ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹੋਦ੍ਧਤਃ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਣਮਾਪ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰੀ।
ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਬਾਹੁਸਾਹਸ੍ਰੈਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਮਹੀਧਰਾਮ੍ । ਸਸਾਗਰਾਂ ਦ੍ਵੀਪਯੁਤਾਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਖਾੜ ਲਿਆ।
ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਰਸਾਤਲਮ੍ । ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਰ੍ਭਯਪੀਡਿਤਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੀਖ ਪਏ।
ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਮਯਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤਦਦ੍ਭੁਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਲਈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਅਚੰਭਾ ਜਾਣਿਆ—
ਵਾਰਾਹਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਾਂਤਵਪੁਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋ ਵਿਭੁਃ
ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਵਾਰਾਹ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ; ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਬ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ—
ਵਿਸ਼੍ਵਤਃ ਪਾਣਿਪਚ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਮਹਾਦਂष੍ਟ੍ਰੋ ਮਹਾਭੁਜਃ । ਦਂष੍ਟ੍ਰੈਕਯਾ ਤੁ ਤਂ ਦੈਤ੍ਯਂ ਜਘਾਨ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਅੱਖ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ। ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਇੱਕ ਦੰਦ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਚੂਰ੍ਣਿਤਮਹਾਗਾਤ੍ਰੋ ਮਮਾਰ ਦਿਤਿਜਾਧਮਃ । ਪਤਿਤਾਂ ਧਰਣੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਂष੍ਟ੍ਰਯੋਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍
ਦਿਤੀ ਦਾ ਉਹ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਕੁਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਮਰ ਗਿਆ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਡਿੱਗੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦੰਦ ਨਾਲ ਉਠਾ ਲਿਆ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਸ਼ੇषੇ ਕੂਰ੍ਮ੍ਮਵਪੁਸ੍ਤਦਾ । ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਕ੍ਰੋਡਰੂਪਂ ਮਹਾਹਰਿਮ੍ । ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਮ੍ਮੁਨਯਸ਼੍ਚੈਵ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਸੇਸ਼ ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਕੂਰਮ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਥੰਮਿਆ। ਫਿਰ, ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਵਾਰਾਹ-ਰੂਪ ਮਹਾ-ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ- ਨਮੋ ਯਜ੍ਞਵਰਾਹਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਸ਼ਤਬਾਹਵੇ । ਨਮਸ੍ਤੇ ਦੇਵਦੇਵਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਿਣੇ
ਦੇਵਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ— ਯਜਨ-ਵਾਰਾਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਸੌ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਃ ਸ੍ਥਿਤਿਸ੍ਵਰੂਪਾਯ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਸ੍ਵਰੂਪਿਣੇ । ਕਲਾਕਾष੍ਠਾਨਿਮੇषਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਕਾਲਰੂਪਿਣੇ
ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਲਾ, ਪਲ, ਨਿਮੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਭੂਤਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਮृਗ੍ਵੇਦਵਪੁषੇ ਤਥਾ । ਸੁਰਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਸਾਮਵੇਦਾਯ ਤੇ ਨਮਃ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਾਮਵੇਦ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।
ੴਕਾਰਾਯ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਸ੍ਵਰੂਪਿਣੇ । ऋਚਃਸ੍ਵਰੂਪਿਣੇ ਚੈਵ ਚਤੁਰ੍ਵੇਦਮਯਾਯ ਚ
ਓਂਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਸ੍ਤੇ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗ ਸਾਂਗੋਪਾਂਗਾਯ ਤੇ ਨਮਃ । ਗੋਵਿਂਦਾਯ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਮਨਾਦਿਨਿਧਨਾਯ ਚ
ਵੇਦ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ, ਸਾਰੇ ਅੰਗ-ਉਪਅੰਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਸ੍ਤੇ ਵੇਦਵਿਦੁषੇ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟੈਕਸ੍ਵਰੂਪਿਣੇ । ਸ਼੍ਰੀਭੂਲੀਲਾਧਿਪਤਯੇ ਜਗਤ੍ਪਿਤ੍ਰੇ ਨਮੋਨਮਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ੍ਰੀ ਤੇ ਭੂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਵਾਰਾਹਰੂਪਿਣਮ੍ । ਅਰ੍ਚ੍ਚਯਾਮਾਸੁਰਾਤ੍ਮੇਸ਼ਂ ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਰ੍ਹਰਿਮ੍
ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਐਸੀਆਂ ਸਤੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਵਾਰਾਹ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸਮਰ੍ਚ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੈਰ੍ਦੇਵੈਸ੍ਤੇषਾਮਿष੍ਟਂ ਵਰਂ ਦਦੌ । ਗਂਧਰ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਗਾਯਮਾਨੋ ਮੁਦਾ ਹਰਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਈ।
ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧੀਯਤ । ਏਭਿਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਈਪ੍ਸਿਤਾਂਲ੍ਲਭਤੇ ਭੂਮਿਂ ਚਿਰਂ ਸਸ੍ਯਫਲਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਵਾਰਾਹਵੈਭਵਂ ਹਰੈਃ । ਨਾਰਸਿਂਹਂ ਤਥਾ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਿ ਵਰਾਨਨੇ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਲਭਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫਸਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਾਰਾਹ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਨਰਸਿੰਹ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ। ਵਰਾਹਾਵਤਾਰਕਥਨਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਦੋ ਸੌ ਸੱਤੀ-ਸੱਤਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਵਾਰਾਹ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਕਥਾ' ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਨਿਹਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਸ੍ਤਤਃ । ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯੋ ਮੇਰੋਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਚ ਮਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪਾ ਕੇ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਮਹਾ-ਦੈਤ ਨੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਾਸ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਜਪਨ੍ਪਂਚਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਮਂਤ੍ਰਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਮਾਂ ਸ਼ੁਭੇ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ, ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਮਨਸਾ ਤਮਵੋਚਂ ਮਹਾਸੁਰਮ੍ । ਵਰਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਦੈਤੇਯ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ । ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਦੈਤੇਯੋ ਮਾਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੰਗ ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਦੈਤਿਆ।' ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ, ਦੈਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, 'ਹੇ ਸੁਭਾਗਣੇ,' ਆਖਿਆ।
ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰੁਵਾਚ- ਦੇਵਾਸੁਰਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਗਂਧਰ੍ਵੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ । ਪਸ਼ੁਪਕ੍ਸ਼ਿਮृਗਾਣਾਂ ਚ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਵੈ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਿੱਧ—
ਯਕ੍ਸ਼ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਣਾਂ ਚ ਕਿਨ੍ਨਰਾਣਾਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਰੋਗਾਣਾਮਾਯੁਧਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਸਰ੍ਵੇषਾਮृषਿਮੁਖ੍ਯਾਨਾਮਵਧ੍ਯਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ
ਯਕਸ਼, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਤੇ ਕਿੰਨਰ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਹਥਿਆਰ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ—ਮੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਦੇ।
ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰੁਵਂ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨੇ । ਮਤ੍ਤੋ ਮਹਦ੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ ਦੈਤੇਯੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ,' ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ। ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਦੈਤਿਆ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਗਿਆ।