ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਉਵਾਚ। ਵਿਲੋਕਯ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਾਜਿਸ਼ਾਲਾਂ ਮਮਾਧੁਨਾ । ਤਾਦृਸ਼ਾਃ ਸਂਤਿ ਨੋ ਵਾਸ਼੍ਵਾਃ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰੀ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵੇਖ; ਕੀ ਉਥੇ ਐਸੇ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਕਰੁਣਾਕਰਃ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋऽਯਂ ਯਾਗਾਰ੍ਹਾਨ੍ਵਾਜਿਨਃ ਸ਼ੁਭਾਨ੍
ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਗਰ ਅਗਸਤ, ਉਠ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਯਜਨ ਯੋਗ ਘੋੜੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਗਤ੍ਵਾਥ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਂਗਾਨ੍ਮਨੋਵੇਗਾਨ੍ਮਹਾਬਲਾਨ੍
ਉਥੇ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਜੋਕੇ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਰਗੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਵੇਖੇ।
ਅਵਨਿਤਲਗਤਾਃ ਕਿਂ ਵਾਜਿਰਾਜਸ੍ਯ ਵਂਸ਼੍ਯਾਃ ਕਿਮਥ ਰਘੁਪਤੀਨਾਮੇਕਤਃ ਕੀਰ੍ਤਿਪਿਂਡਾਃ । ਕਿਮਿਦਮਮृਤਰਾਸ਼ਿਰ੍ਵਾਹਰੂਪੇਣ ਸਿਂਧੋਰ੍ਮੁਨਿਰਿਤਿ ਮਨਸੋਂਤਰ੍ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਾਪ ਪਸ਼੍ਯਨ੍
ਕੀ ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਖੜੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ? ਜਾਂ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਹਨ? ਜਾਂ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉੱਗਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਆਇਆ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਇਹ ਘੋੜੇ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਏਕਤਃ ਸ਼ੋਣਦੇਹਾਨਾਂ ਵਾਜਿਨਾਂ ਪਂਕ੍ਤਿਰੁਤ੍ਤਮਾ । ਏਕਤਃ ਸ਼੍ਯਾਮਕਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਕਸ੍ਤੂਰੀਕਾਂਤਿਸਪ੍ਰਭਾਃ
ਇਕ ਪਾਸੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਕਤਾਰ ਸੀ; ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਾਲੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ, ਕਸਤੂਰੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਸਨ।
ਏਕਤਃ ਕਨਕਾਭਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਨ੍ਯਤੋ ਨੀਲਵਰ੍ਣਿਨਃ । ਏਕਤਃ ਸ਼ਬਲੈਰ੍ਵਰ੍ਣੈਰ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਟੈਰ੍ਵਾਜਿਭਿਰ੍ਵृਤਾਃ
ਇਕ ਪਾਸੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ, ਖਾਸ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਸਨ।
ਏਵਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਮੁਨਿਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕੌਤੁਕਾਵਿष੍ਟਮਾਨਸਃ । ਯਯਾਵਨ੍ਯਤ੍ਰ ਤਾਨ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਯਾਗਯੋਗ੍ਯਾਨ੍ਹਯਾਨ੍ਮੁਨਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਸਭ ਘੋੜੇ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੁਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਯਜਨ ਲਈ ਯੋਗ ਘੋੜੇ ਵੇਖੇ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਬਦ੍ਧਾਂਸ੍ਤਾਦृਸ਼ਵਰ੍ਣਕਾਨ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਪੇਦੇ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਹਰ੍षਿਤਾਂਗਕਃ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸੈਂਕੜੇ ਘੋੜੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਏਕਤਃ ਸ਼੍ਯਾਮਕਰ੍ਣਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਂਗੈਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਨ੍ਨਿਭਾਨ੍ । ਪੀਤਪੁਚ੍ਛਾਨ੍ਮੁਖੇ ਰਕ੍ਤਾਞ੍ਛੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍
ਇਕ ਪਾਸੇ ਕਾਲੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ, ਸਰੀਰ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ, ਪੀਲੇ ਪੂੰਛ, ਲਾਲ ਚਿਹਰੇ, ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਸਨ।
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਰਿਤੋऽਨਘਾਨ੍ਵਿਮਲਨੀਰਧਾਰਾਨਿਭਾਨ੍ਮਨੋਜਵਨਸ਼ੋਭਿਤਾਨ੍ਵਿਮਲਕੀਰ੍ਤਿਪੁਂਜਪ੍ਰਭਾਨ੍ । ਪਯੋਨਿਧਿਵਿਸ਼ੋषਕੋ ਮੁਨਿਰੁਵਾਚਸੀਤਾਪਤਿਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਹਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਧृषਿਤਨੇਤ੍ਰਵਕ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਭਃ
ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਨਿਰਮਲ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਧਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਮਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਨਿਰਮਲ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਘੋੜੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੇ। ਉਹ ਸੀਤਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਅਜੋਕੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਬੋਲਿਆ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਹਯਮੇਧਕ੍ਰਤੌ ਯੋਗ੍ਯਾਨ੍ਵਾਹਾਂਸ੍ਤੇ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ । ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਨੇਤ੍ਰਯੋਰ੍ਮੇऽਦ੍ਯ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਰਘੂਤ੍ਤਮ
ਅਗਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਯਮੇਧ ਯਜਨ ਲਈ ਯੋਗ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਘੋੜੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ।
ਰਾਮਚਂਦ੍ਰ ਮਹਾਭਾਗ ਸੁਰਾਸੁਰਨਮਸ੍ਕृਤ । ਯਜ੍ਞਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਰਾਜ ਹਯਮੇਧਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਵੱਡਾ ਹਯਮੇਧ ਯਜਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ।
ਸੁਰਪਤਿਰਿਵ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਯਜ੍ਞਸਂਘਾਨ੍ਕਰਿष੍ਯਂਸ੍ਤਪਨ ਇਵ ਸੁਪਰ੍ਵਾਰਾਤਿਤੋਯਂ ਵਿਸ਼ੋष੍ਯਨ੍ । ਹਤਰਿਪੁਗਣਮੁਖ੍ਯਂ ਸਾਂਪਰਾਯਂ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਤਲਸੁਖਭੋਗਂ ਕੁਰ੍ਵਿਦਂ ਭੂਰਿਭਾਗ
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਭ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਮੌਸਮ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਸੁਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਯੁੱਧ 'ਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਓ, ਮਹਾਰਾਜਾ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਾਕ੍ਯਵਾਦੇਨ ਪਰਿਤੁष੍ਟਾਖਿਲੇਂਦ੍ਰਿਯਃ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵੈ ਯਜ੍ਞਸਂਭਾਰਾਨਾਜਹਾਰ ਮਨੋਹਰਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਲਈ ਸਾਰੇ ਮਨਮੋਹਣ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ।
ਮੁਨ੍ਯਨ੍ਵਿਤੋ ਮਹਾਰਾਜਃ ਸਰਯੂਤੀਰਮਾਗਤਃ । ਸੁਵਰ੍ਣਲਾਂਗਲੈਰ੍ਭੂਮਿਂ ਵਿਚਕਰ੍ष ਮਹੀਯਸੀਮ੍
ਮਹਾਰਾਜਾ, ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਇਆ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜੋਤਿਆ।
ਵਿਲਿਖ੍ਯ ਭੂਮਿਂ ਬਹੁਸ਼ਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਯੋਜਨਸਂਮਿਤਾਮ੍ । ਮਂਡਪਾਨ੍ਰਚਯਾਮਾਸ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਸ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਯਜਨ ਲਈ ਮੰਡਪ ਬਣਾਏ।
ਕੁਂਡਂ ਤੁ ਵਿਧਿਵਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਯੋਨਿਮੇਖਲਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਅਨੇਕਰਤ੍ਨਰਚਿਤਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ੋਭਾਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨ ਦਾ ਕੁੰਡ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਯੋਨੀ ਤੇ ਮੇਖਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਵਸਿष੍ਠਃ ਸੁਮਹਾਤਪਾਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਧਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਮਹਾਤਮਾ, ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਵੇਦ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਵਾਏ।
ਪ੍ਰੇषਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਸ਼ਿष੍ਯਾ ਮੁਨਿਵਰਾਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ । ਕਥਯਾਮਾਸੁਰੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਹਯਮੇਧੇ ਰਘੂਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ 'ਚ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਹਯਮੇਧ ਯਜਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਆਕਾਰਿਤਾਸ੍ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇ ऋषਯਸ੍ਤਪਤਾਂ ਵਰਾਃ । ਆਜਗ੍ਮੁਃ ਪਰਮੇਸ਼ਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਤ੍ਵਤਿਲਾਲਸਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਬੁਲਾਏ ਗਏ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆ ਗਏ।
ਨਾਰਦੋਸਿਤਨਾਮਾ ਚ ਪਰ੍ਵਤਃ ਕਪਿਲੋ ਮੁਨਿਃ । ਜਾਤੂਕਰ੍ਣ੍ਯੋਂऽਗਿਰਾ ਵ੍ਯਾਸ ਆਰ੍ष੍ਟਿषੇਣੋऽਤ੍ਰਿਰਾਸੁਰਿਃ
ਨਾਰਦ, ਓਸਿਤ, ਨਾਮਾ, ਪਰਵਤ, ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ, ਜਾਤੂਕਰਨ, ਅੰਗਿਰਾ, ਵਿਆਸ, ਆਰਸ਼ਟੀਸ਼ੇਣ, ਅਤ੍ਰੀ ਤੇ ਆਸੁਰੀ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਥੇ ਸੀ।
ਹਾਰੀਤੋ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਂਵਰ੍ਤਃ ਸ਼ੁਕਸਂਜ੍ਞਿਤਃ । ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਯੋ ਰਾਮ ਹਯਮੇਧਵਰਂ ਯਯੁਃ
ਹਾਰੀਤ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ, ਸੰਵਰਤ ਤੇ ਸ਼ੁਕ ਨਾਮ ਵਾਲਾ — ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਰਾਮਾ, ਵੱਡੇ ਅਸ਼ਵ-ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਆਏ।
ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਰਘੁਰਾਜੋ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਾਭਿਵਾਦਾਭ੍ਯਾਮਰ੍ਘ੍ਯਵਿष੍ਟਰਕਾਦਿਭਿਃ
ਰਘੁ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਉਠ ਕੇ ਮਿਲਿਆ, ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਾਣੀ, ਬੈਠਣ ਲਈ ਥਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਗਾਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਦਦੌ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਦृष੍ਟਵਿਕ੍ਰਮਃ । ਮਹਦ੍ਭਾਗ੍ਯਂ ਤ੍ਵਦ੍ਯਮੇऽਸ੍ਤਿ ਯਦ੍ਯੂਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਸੋਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਸੀ, ਤੇ ਕਿਹਾ: 'ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਏ ਹੋ।'
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਏਵਂ ਸਮਾਕੁਲੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨृषਿਵਰ੍ਯ ਸਮਾਗਮੇ । ਧਰ੍ਮਵਾਰ੍ਤਾ ਬਭੂਵਾਹੋ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਸੁਸਂਮਤਾ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਸਭ ਵਰਗਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲੀ।
ਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨ ਉਵਾਚ। ਕਾ ਧਰ੍ਮਵਾਰ੍ਤਾ ਤਤ੍ਰਾਸੀਤ੍ਕਿਂ ਵਾ ਕਥਿਤਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਸਾਧਵਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਤ੍ਕਿਮੁਤਾਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਵਾਤਸਿਆਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਥੇ ਕਿਹੜੀ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਈ? ਕੀ ਅਜੀਬ ਗੱਲਾਂ ਹੋਈਆਂ? ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਾਧੂ ਕੀ ਕਹਿ ਗਏ?
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਤਾਨ੍ਸਮੇਤਾਨ੍ਮੁਨੀਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਮਹਾਨ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮੋਚਿਤਾਨ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਾਸਰਥੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਵਰਗ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਲਈ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤੇ ਤੁ ਪृष੍ਟਾ ਹਿ ਰਾਮੇਣ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਮਹਾਗੁਣਾਨ੍ । ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਯਥਾਵਿਧਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਾਨ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਗੁਣ ਦੱਸੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ — ਸੁਣੋ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਸਦਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਯਜਨਾਧ੍ਯਯਨਾਦਿਕਮ੍ । ਵੇਦਾਨ੍ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਵਿਰਜੋ ਨੈਵ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਮਾਵਿਸ਼ੇਤ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੱਗ, ਪਾਠ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਤਬ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਸਦਾ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਨੀਚਸੇਵਾਨੁਜੀਵਨਮ੍ । ਆਪਦ੍ਗਤੋऽਪਿ ਜੀਵੇਤ ਨ ਸ਼੍ਵਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਕਦਾਚਨ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੀਚ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਗੁਜਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਵੇ ਤਾਂ ਵੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਕੁੱਤੇ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਚੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।