ਕृਪਾਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ਰਣਾਗਤਵਤ੍ਸਲ । ਦੁष੍ਟਦੈਤ੍ਯਵਧਾਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਂ ਸਮੁਦ੍ਯੋਗਂ ਵਿਧੇਹਿ ਭੋਃ
ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ, ਦਇਆ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਰਨ ਆਏ ਹੋਏ ਦੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਠੋ ਤੇ ਯਤਨ ਕਰੋ।
ਸੋऽਪਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੈਨ੍ਯਸ਼ੋਕਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਹਿਤੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰਾਜਗਾਮ ਹਰੇਃ ਪਦਮ੍
ਉਹ ਵੀ, ਉਹ ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਭਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਸੁਰੋਰਗਕਿਨ੍ਨਰਾਃ । ਜਯ ਮਾਧਵ ਦੇਵੇਸ਼ ਜਯ ਭਕ੍ਤਜਨਾਰ੍ਤਿਹਨ੍
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਨਾਗਾਂ ਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ: 'ਮਾਧਵ ਜੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਹਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ।'
ਵਿਲੋਕਯ ਮਹਾਦੇਵ ਲੋਕਯਸ੍ਵ ਸ੍ਵਸੇਵਕਾਨ੍ । ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਰ੍ਜਗਦੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਰ੍ਵਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਕੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਉਠੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸੁਰਾਧਿਨਾਥੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਰਾਰ੍ਤਿਂ ਪਰਿਚਿਂਤ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਃ । ਜਗਾਦ ਦੇਵਾਞ੍ਜਲਦੋਚ੍ਚਯਾ ਗਿਰਾ ਦੁਃਖਂ ਤੁ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਮਂ ਨਯਨ੍ਨਿਵ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਭੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਰ੍ਵੇਂਦ੍ਰ ਪੁਰੋਗਮਾਮਰਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ਵਾਚਂ ਭਵਤਾਂ ਹਿਤੇਰਤਾਮ੍ । ਜਾਨੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਕृਤਂ ਭਯਂ ਵਸ੍ਤਨ੍ਨਾਸ਼ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਕृਤਾਵਤਾਰਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਵਲੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਡਰ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਇਸ ਡਰ ਨੂੰ ਅੱਜ ਹੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪੁਰੀ ਤ੍ਵਯੋਧ੍ਯਾ ਰਵਿਵਂਸ਼ਜਾਤੈਰ੍ਨृਪੈਰ੍ਮਹਾਦਾਨਮਖਾਦਿਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯੈਃ । ਪ੍ਰਪਾਲਿਤਾ ਭੂਤਲਮਂਡਨੀਯਾ ਵਿਰਾਜਤੇ ਰਾਜਤਭੂਮਿਭਾਗੈਃ
ਅਯੋਧਿਆ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਦਾਨ, ਯਜਨ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਦਸ਼ਰਥੋ ਰਾਜਾ ਨਿਰਪਤ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਪਾਲਯਤ੍ਯਧੁਨਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਿਕ੍ਚਕ੍ਰਜਯਵਾਨ੍ਵਿਭੁਃ
ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਹੁਣ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਹ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੈ।
ਸ ਤੁ ਵਂਦ੍ਯਾਦृष੍ਯਸ਼ृਂਗਾਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰਕਾਮ੍ਯਯਾ । ਪੁਤ੍ਰੇष੍ਟ੍ਯਾਂ ਵਿਧਿਨਾ ਯਜ੍ਵਾ ਮਹਾਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ; ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਲਾ ਯਜਨ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋऽਹਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਪਸਾ ਤੇਨ ਭੋਃ ਸੁਰਾਃ । ਪਤ੍ਨੀषੁ ਤਿਸृषੁ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਚਤੁਰ੍ਧਾਪਿ ਭਵਤ੍ਕृਤੇ
ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਾਂਗਾ।
ਰਾਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਭਰਤਾਖ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਕਰ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਰਾਵਣੋਦ੍ਧਾਰਂ ਸਮੂਲ ਬਲਵਾਹਨਮ੍
ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਭਰਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੜ ਸਮੇਤ ਉਖਾੜ ਦਿਆਂਗਾ।
ਭਵਂਤੋऽਪਿ ਸ੍ਵਕੈਰਂਸ਼ੈਰਵਤੀਰ੍ਯ ਚਰਂਤ੍ਵਿਹ । ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਰੂਪੇਣ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਿੱਛ ਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਕੰਮ ਕਰੋ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਰਰਾਮਾਸ਼ੁ ਨਭਸੀਰਿਤਵਾਙ੍ਮੁਨੇ । ਦੇਵਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਹृष੍ਟਮਾਨਸਾਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਤੇ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਗਦਿਤਂ ਯਾਦृਗ੍ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਸ੍ਵੈਃਸ੍ਵੈਰਂਸ਼ੈਰ੍ਮਹੀ ਪੂਰ੍ਣਾ ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਰੂਪਿਭਿਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਿੱਛ ਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯੋऽਸੌ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦੁਃਖਨਾਸ਼ਕਃ । ਸਤ੍ਵਮੇਵ ਮਹਾਰਾਜ ਭਗਵਾਨ੍ਕृਤਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਭਗਵਾਨ, ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਏ ਹਨ।
ਭਰਤੋऽਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮਤੇ । ਤਾਵਕਾਂਸ਼ਾਦ੍ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਜਨਿਤਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ
ਇਹ ਭਰਤ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਹਨ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ; ਰਾਵਣ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ।
ਪੂਰ੍ਵਵੈਰਾਨੁਬਂਧੇਨ ਜਾਨਕੀਂ ਹृਤਵਾਨ੍ਪੁਨਃ । ਸ ਤ੍ਵਯਾ ਨਿਹਤੋ ਦੈਤ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਜਾਤਿਮਾਨ੍
ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ; ਉਹ ਦੈਤ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਰਾਖਸਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਪੁਤ੍ਰੋ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਕਕਂਟਕਃ । ਪਾਤਿਤਃ ਪृਥਿਵੀ ਸਰ੍ਵਾ ਸੁਖਮਾਪਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਵੱਡਾ ਕੰਟਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਹੇ ਮਹਾਂਸਵਾਮੀ, ਹੁਣ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਸੁਖਂ ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਮੁਨੀਨਾਂ ਤਾਪਸਂ ਬਲਮ੍ । ਸ਼ਿਵਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਰ੍ਵੇ ਯਜ੍ਞਾਃ ਸੁਸਂਹਿਤਾਃ
ਅੱਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਿ ਰਾਜ੍ਞਿ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਮ੍ । ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਪੇਦੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਞ੍ਜਗਦ੍ਯੋਨੇ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ — ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ — ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਮੂਲ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਪृष੍ਟੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾਨਘ । ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਮਤ੍ਯਨੁਸਾਰਤਃ
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ: ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਨਾਸ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਥਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਦਿਤਿਜੇਂਦ੍ਰ ਕੁਲਾਨੁਕਾਰਿਵਾਰ੍ਤਾਂ ਮਹਾਪੁਰੁष ਈਸ਼੍ਵਰਈਸ਼ਿਤਾ ਚ । ਸਂਰੁਦ੍ਧਬਾष੍ਪਗਲਦਸ਼੍ਰੁਮੁਖਾਰਵਿਂਦੋ ਭੂਮੌ ਪਪਾਤ ਸਦਸਿ ਪ੍ਰਥਿਤਪ੍ਰਭਾਵਃ
ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ, ਰੋਕੀ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ ਹੋਏ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਥਾ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੈਕਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵਾਤਸਿਆਯਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਾਨਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਂਭਜਨ੍ਮਾ ਤਪੋਨਿਧਿਃ । ਸ਼ਨੈਃਸ਼ਨੈਃ ਕਰੇਣਾਸ਼ੁ ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰੁ ਜਗਾਦ ਚ
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਘੜੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਤਪ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ, ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲਿਆ।
ਭੋ ਰਾਮਾਸ਼੍ਵਸਿਹਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕਿਮਰ੍ਥਮਵਸੀਦਸਿ । ਭਵਾਨ੍ਦੈਤ੍ਯਕੁਲਚ੍ਛੇਤ੍ਤਾ ਮਹਾਵਿष੍ਣੁਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਹੇ ਰਾਮ, ਜਲਦੀ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ! ਤੂੰ ਉਦਾਸ ਕਿਉਂ ਹੋ? ਤੂੰ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ।
ਭੂਤਂ ਭਵ੍ਯਂ ਭਵਚ੍ਚੈਵ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਸ੍ਨੁ ਚਰਿष੍ਣੁ ਚ । ਤ੍ਵਦृਤੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਂਚਾਰੀ ਕਿਮਰ੍ਥਮਿਹ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ
ਪੁਰਾਣਾ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ, ਸੰਸਾਰ ਜੋ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਚਲਦਾ ਫਿਰਦਾ — ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਇਆ?
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਹਾਰਾਜਃ ਕੁਂਭਜਨ੍ਮਸਮੀਰਿਤਮ੍ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਵਿਗਲਨ੍ਨੇਤ੍ਰ ਬਾष੍ਪਪੂਰਿਤਸਨ੍ਮੁਖਃ
ਘੜੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਉੱਠਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਚਿਹਰਾ ਵੀ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਦੀਨਦੀਨਂ ਚ ਵਿਸ੍ਪष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਤ੍ਰਪਾਭਰ ਨਮਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਰੋਹਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਸਾਫ ਤੇ ਲੰਬੇ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਨ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁੰਹ ਮੋੜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਉਵਾਚ। ਅਹੋ ਮੇ ਪਸ਼੍ਯਤਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਵਿਮੂਢਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਯਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਰੂਢਂ ਹਤਵਾਨ੍ਕਾਮਲੋਲੁਪਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਾਏ, ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ ਵੇਖੋ — ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਭਟਕਿਆ ਤੇ ਮੰਦਬੁਧੀ ਹਾਂ! ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ, ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ।
ਮਹਿਲਾਰ੍ਥੇ ਤ੍ਵਹਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਵੇਕਵਾਨ੍ । ਹਤਵਾਨ੍ਵਾਡਵਕੁਲਂ ਬੁਦ੍ਧਿਹੀਨੋਤਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਇਕ ਔਰਤ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਾਲੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ, ਬਿਨਾ ਸਮਝ ਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ।