ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਜਨਨੀ ਰੋषਵਿਕ੍ਲਵਾ । ਉਵਾਚ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਮਨਾਃ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨੇਤ੍ਰਵਿਕਾਰਿਣੀ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਘਬਰਾ ਗਈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕਿਹਾ।
ਰੇ ਪੁਤ੍ਰ ਸ਼ृਣੁ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਬਹੁਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਏਤਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮਕਰ੍ਮਾਦਿ ਵਿਚਾਰਚਤੁਰਾਧਿਕਮ੍
'ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ: ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਬੜੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੀ ਹੈ।'
ਸਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਮਮ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਸ੍ਥਂ ਵਿਧਾਨਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਯੇਨ ਸ੍ਵਮਾਤੁਰ੍ਵਿਮਲਂ ਕੁਲਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲਿਤਂ ਮਹਤ੍
'ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀ ਨੇ, ਜਦ ਉਹ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਕਦੀਰ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਘਰਾਣਾ ਵੱਡਾ ਚਮਕਿਆ।'
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਮਤ੍ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਜਃ ਕੀਟਃ ਪਾਪਃ ਸ੍ਵੋਦਰਪੂਰਕਃ । ਯਥਾ ਖਰਃ ਸ੍ਵਕਂ ਭਾਰਂ ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਚ ਤਦ੍ਗੁਣਮ੍
'ਪਰ ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਇੱਕ ਕੀੜਾ ਹੈਂ, ਪਾਪੀ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਭਰਦਾ ਹੈਂ; ਜਿਵੇਂ ਖੋਤਾ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ।'
ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇऽਜ੍ਞਾਨੀ ਸ਼ਯਨਾਸਨਭੋਗਵਾਨ੍ । ਸੁਪ੍ਤੋ ਗਤਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਭ੍ਰष੍ਟ ਇਤ੍ਯੇਵ ਤਵ ਸਂਭਵਃ
'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਅਜਾਣਾ, ਸਿਰਫ਼ ਸੌਣ ਤੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਸੁਖ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ — ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਹੈ।'
ਅਨੇਨ ਤਪਸਾ ਲਬ੍ਧਂ ਸ਼ਿਵਸਂਤੋषਕਾਰਿਣਾ । ਲਂਕਾਵਾਸੋ ਮਨੋਵੇਗਂ ਵਿਮਾਨਂ ਰਾਜ੍ਯਸਂਪਦਃ
'ਉਸਨੇ ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੱਕ, ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਰਥ, ਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਦੌਲਤ ਮਿਲੀ।'
ਸੁਧਨ੍ਯਾ ਜਨਨੀ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਸੁਭਾਗ੍ਯਾ ਸੁਮਹੋਦਯਾ । ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨਿਜਗੁਣੈਰ੍ਲਬ੍ਧਵਾਨ੍ਮਹਤਾਂ ਪਦਮ੍
'ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਧੀਕ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਕਦੀਰ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਗਿਆ।'
ਇਤਿ ਕ੍ਰੁਧਾ ਭਾषਿਤਮਾਰ੍ਤਯਾ ਤਯਾ ਮਾਤ੍ਰਾ ਸ੍ਵਯਾऽਕਰ੍ਣ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਸਤ੍ਤਮਃ । ਰੋषਂ ਵਿਧਾਯਾਤ੍ਮਗਤਂ ਪੁਨਰ੍ਵਚੋ ਜਗਾਦ ਤਾਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਭृਤ੍ਤਪਃ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਕਹੀਆਂ ਕਠੋਰ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾੜੀ ਪਰ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਅੰਦਰੋਂ ਗੁੱਸਾ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਉਸਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਰਾਵਣ ਉਵਾਚ। ਜਨਨ੍ਯਾਕਰ੍ਣਯ ਵਚੋ ਮਮ ਗਰ੍ਵਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਾ ਤ੍ਵਮੇਵਾਸਿ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਵਯਮ੍
ਰਾਵਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮਾਂ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ: ਤੂੰ ਹੀ ਰਤਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਜਿਸਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਅਸੀਂ ਹਾਂ।'
ਕੋऽਸੌ ਕੀਟਃ ਸ ਧਨਦਃ ਕ੍ਵ ਤਪਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪਕਂ ਪੁਨਃ । ਕਾਲਂ ਕਾ ਕਿਂਤੁ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਸੇਵਕਸਂਯੁਤਮ੍
'ਉਹ ਕੀੜਾ, ਉਹ ਧਨ-ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਸਦੀ ਘੱਟ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀ ਹੈ? ਉਸਦਾ ਸਮਾਂ ਕੀ ਹੈ? ਪਰ ਉਹ ਰਾਜ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਹੈ।'
ਮਾਤਃ ਸ਼ृਣੁ ਮਮੋਤ੍ਸਾਹਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਕਰੁਣਾਨ੍ਵਿਤੇ । ਨ ਕੇਨਾਪਿ ਕृਤਾਂ ਕਰ੍ਤ੍ਰਾ ਮਹਾਭਾਗ੍ਯੇ ਹਿ ਕੈਕਸਿ
'ਮਾਂ, ਮੇਰੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਣ ਸੁਣ, ਦਇਆ ਵਾਲੀ: ਕੋਈ ਵੀ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਕੈਕਸੀ, ਐਸਾ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।'
ਯਦ੍ਯਹਂ ਭੁਵਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਸ਼ੇਨ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਿ ਵੈ । ਤਪੋਭਿਰ੍ਦੁष੍ਕृਤੈਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਤੋषਕਾਰਕੈਃ
'ਜੇ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਣਾ, ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ—'
ਅਨ੍ਨੋਦਕੇ ਸਦਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਕ੍ਰੀਡਾਂ ਤਥਾ ਪੁਨਃ । ਚੇਤ੍ਤਦਾ ਪਿਤृਲੋਕਸ੍ਯ ਘਾਤਾਤ੍ਪਾਪਂ ਭਵੇਨ੍ਮਮ
ਜੇਕਰ ਰੋਟੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁੱਤ ਜਾਂ ਖੇਡ ਛੱਡ ਦਿਆਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਪਾਪ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਵੇ।
ਕੁਂਭਕਰ੍ਣੋऽਪਿ ਕृਤਵਾਨ੍ਵਿਭੀषਣਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਰਾਵਣੇਨ ਸਹਭ੍ਰਾਤ੍ਰੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਗਾਦ੍ਗਿਰਿਕਾਨਨਮ੍
ਕੁੰਭਕਰਨ ਵੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵਦਾਈ ਦੇ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਅਥੋਗ੍ਰਂ ਸ ਤਪੋ ਦੈਤ੍ਯੋ ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ । ਚਕਾਰ ਭਾਨੁਮਕ੍ਸ਼੍ਣਾ ਚ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨੂਰ੍ਧ੍ਵਪਦੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਅਗਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਦੈਤ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਉਂਗਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕੁਂਭਕਰ੍ਣੋऽਪਿ ਕृਤਵਾਂਸ੍ਤਪਃ ਪਰਮਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍ । ਵਿਭੀषਣਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਚਚਾਰ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਦੇਵਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਦੇਵਦਾਨਵਯਕ੍ਸ਼ਾਦਿ ਮੁਕੁਟੈਃ ਪਰਿਸੇਵਿਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵ, ਦੈਤ, ਯਕਸ਼ ਆਦਿ ਮਕੁਟ ਪਾ ਕੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।
ਦਦੌ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਸੁਮਹਦ੍ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ । ਵਪੁਸ਼੍ਚ ਕृਤਵਾਨ੍ਰਮ੍ਯਂ ਦੇਵਦਾਨਵਸੇਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇਵ ਤੇ ਦੈਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਤਦਾ ਸਂਤਾਪਿਤੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਧਨਦੋ ਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ । ਵਿਮਾਨਂ ਤੁ ਤਤੋ ਨੀਤਂ ਲਂਕਾ ਚ ਨਗਰੀ ਹਠਾਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਰਾ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੁਬੇਰ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਵਿਹਾਜਾ ਤੇ ਲੰਕਾ ਨਗਰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਭੁਵਨਂ ਤਾਪਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਦਿਵੋ ਗਤਾਃ । ਹਤਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਮੂਲਕृਂਤਨਃ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ; ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾਤਿਦੁਃਖਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸੇਂਦ੍ਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਾਯਯੁਃ । ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਦਂਡਵਤ੍ਪ੍ਰਣਤਿਂ ਗਤਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਆਏ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਤੇ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਗ੍ਭਿਰਰ੍ਥ੍ਯਾਭਿਰਾਦृਤਾਃ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਕਿਂਕਰੋਮੀਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਨੇ ਆਦਰ ਤੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਤਤੋ ਨਿਵੇਦਯਾਂਚਕ੍ਰੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਵਿਬੁਧਾਃ ਪੁਰਃ । ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਾਚ੍ਚ ਸਂਕष੍ਟਂ ਤਥਾ ਨਿਜਪਰਾਭਵਮ੍
ਫਿਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਾਹਮਣੇ ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਤੇ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਯਯੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕੈਲਾਸਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਹ । ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤੁ ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯੇਣ ਸਮਾਕੁਲਾਃ
ਇਕ ਪਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵਾਂ ਸਮੇਤ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ; ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਾਸ ਉਹ ਅਜੋਬੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਂਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਂਭੁਂ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ । ਨਮੋ ਭਵਾਯ ਸ਼ਰ੍ਵਾਯ ਨੀਲਗ੍ਰੀਵਾਯ ਤੇ ਨਮਃ
ਉਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ: 'ਭਵ, ਸ਼ਰਵ ਤੇ ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਨਮਃ ਸ੍ਥੂਲਾਯ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਯ ਬਹੁਰੂਪਾਯ ਤੇ ਨਮਃ । ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਮੁਖੇਨੋਕ੍ਤਾਂ ਵਾਣੀਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ਂਕਰਃ
'ਮੋਟੇ ਤੇ ਬਾਰੀਕ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰ—
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਨਂਦਿਨਂ ਦੇਵਾ ਨਾਨਯੇਤਿ ਮਮਾਂਤਿਕਮ੍ । ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਦੇਵਾ ਆਹੂਤਾ ਨਂਦਿਨਾ ਚ ਤੇ
—ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇ।' ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ, ਨੰਦੀ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਂਤਃਪੁਰੇ ਦੇਵਾ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗਤ੍ਯ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਸ਼ਂਕਰਂ ਲੋਕਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਅਜੋਬੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਇਆ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਗਣਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਸੇਵਿਤਂ ਮੋਦਸ਼ਾਲਿਭਿਃ । ਨਗ੍ਨੈਰ੍ਵਿਰੂਪੈਃ ਕੁਟਿਲੈਰ੍ਧੂਸਰੈਰ੍ਵਿਕਟੈਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਣਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਖੁਸ਼, ਨੰਗੇ, ਵਿਗੜੇ, ਵਕਰੇ, ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸਹ ਦੇਵੈਃ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਉਵਾਚ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪਸ਼੍ਯਾਵਸ੍ਥਾਂ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਸਮੇਤ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਆਸਮਾਨ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖੋ।'