ਸ੍ਵਾਗਤੇਨ ਸੁਸਂਭਾਵ੍ਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਮਨਾਮਯਮ੍ । ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਂ ਬਭਾषੇ ਰਘੁਨਂਦਨਃ
ਸਵਾਗਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਖੇਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛੀ; ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਥਂ ਸ੍ਵਾਗਤਸਂਤੁष੍ਟਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਤਪੋਨਿਧਿਮ੍ । ਉਵਾਚ ਮਤਿਮਾਨ੍ਵੀਰਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਗੁਰੁਰ੍ਮੁਨਿਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਵਾਗਤ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਤੇ ਤਪ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਸਮਝਦਾਰ ਤੇਰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਕੁਂਭਯੋਨੇ ਤਪੋਨਿਧੇ । ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਪਾਵਿਤਾਃ ਸਕੁਟੁਂਬਕਾਃ
ਤੇਰਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਕੂੰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਤਪ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ; ਤੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਮਤਿਸ੍ਤੇ ਵੇਦੇषੁ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ । ਤ੍ਵਤ੍ਤਪੋਵਿਘ੍ਨਕਰ੍ਤਾ ਵੈ ਨਾਸ੍ਤਿ ਭੂਮਂਡਲੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੇਰੇ ਤਪ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾ ਮਹਾਭਾਗ ਯਾ ਚ ਤੇ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ । ਯਸ੍ਯਾਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਭਵਤਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੀ ਧਰਮ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਿ ਸ਼ਂਸ ਮਹਾਭਾਗ ਧਰ੍ਮਮੂਰ੍ਤੇ ਕृਪਾਨਿਧੇ । ਅਲੋਲੁਪਸ੍ਯ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰਵਾਣਿ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ
ਦੱਸੋ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਲਾਲਚ ਰਹਿਤ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ?
ਤ੍ਵਤ੍ਤਪੋਯੋਗਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਭਵਤਿ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਬਹੁ । ਤਥਾਪਿ ਮਯਿ ਕृਤ੍ਵੈਵ ਕृਪਾਂ ਸ਼ਂਸ਼ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਤੇਰੇ ਤਪ ਅਤੇ ਜੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਮਿਹਰ ਕਰ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਲੋਕਗੁਰੁਣਾ ਰਾਜਰਾਜੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਉਵਾਚ ਰਾਮਂ ਲੋਕੇਸ਼ਂ ਵਿਨੀਤਤਰਭਾषਯਾ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਸ੍ਵਾਮਿਂਸ੍ਤਵ ਸੁਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੈਵਤੈਰਪਿ । ਮਤ੍ਵਾ ਸਮਾਗਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਰਾਜਰਾਜ ਕृਪਾਨਿਧੇ
ਅਗਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅਸੀਮ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਹਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਵਣਾਖ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਸੁਰੋ ਲੋਕਕਂਟਕਃ । ਦਿष੍ਟ੍ਯਾਦ੍ਯ ਦੇਵਾਃ ਸੁਖਿਨੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਰਾਜਾ ਬਿਭੀषਣਃ
ਰਾਵਣ ਨਾਮਕ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਜਗਤ ਲਈ ਪੀੜਾ ਸੀ, ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਹੀ ਬਿਭੀਸ਼ਣ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਰਾਮ ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਮੇऽਦ੍ਯ ਗਤਂ ਵੈ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕਿਲ । ਸਂਪੂਰ੍ਣੋ ਮੇ ਮਨਃਕੋਸ਼ ਆਨਂਦੇਨ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਰਾਮ, ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਬਭੂਵਾਸ਼ੁ ਤੂष੍ਣੀਂ ਕੁਂਭਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਰਾਮਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨਾਹ੍ਲਾਦਵਿਹ੍ਵਲੀਕृਤਮਾਨਸਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਤੁਰੰਤ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮਨ ਉਲਝ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਾਮਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਂ ਭੂਯੋ ਮੁਨਿਂ ਜ੍ਞਾਨਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍ । ਲੋਕਾਤੀਤਂ ਭਵਦ੍ਭਾਵਿ ਸਰ੍ਵਂ ਜਾਨਾਸਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਹਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੂੰ ਜਗਤ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
ਮੁਨੇ ਕਥਯ ਮੇ ਸਰ੍ਵਂ ਪृਚ੍ਛਤੋ ਹਿ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਕੋऽਸੌ ਮਯਾ ਹਤੋ ਯੋ ਹਿ ਰਾਵਣੋ ਵਿਬੁਧਾਰ੍ਦਨਃ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਜੋ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ। ਇਹ ਰਾਵਣ ਕੌਣ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ?
ਕੁਂਭਕਰ੍ਣੋऽਪਿ ਕਸ੍ਤ੍ਵੇष ਕਾ ਜਾਤਿਰ੍ਵੈ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਦੇਵੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਪਿਸ਼ਾਚੋ ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਵਾ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਇਹ ਕੁੰਭਕਰਨ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਸ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜਾਤਿ ਕੀ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਦੈਤ, ਭੂਤ ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ?
ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਂ ਜਾਨਾਸਿ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ । ਅਤਃ ਕਥਯ ਮੇ ਸਰ੍ਵਂ ਕृਪਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮੋਪਰਿ
ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ। ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਾਓ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕੁਂਭਜਨ੍ਮਾ ਤਪੋਨਿਧਿਃ । ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਰਘੁਰਾਜੇਨ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤੁਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਘੁ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੀ ਗਈ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਜਨ੍ਸृष੍ਟਿਕਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍ । ਤਤਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਰਵਾ ਜਜ੍ਞੇ ਵੇਦਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਲਸਤਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀਦ੍ਵਯਂ ਜਾਤਂ ਪਾਤਿਵ੍ਰਤ੍ਯਚਰਿਤ੍ਰਭृਤ੍ । ਏਕਾ ਮਂਦਾਕਿਨੀ ਨਾਮ੍ਨੀ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਕੈਕਸੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਜੀਵਨ ਵਾਲੀਆਂ। ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਸੀ, ਦੂਜੀ ਕੈਕਸੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਧਨਦੋ ਜਜ੍ਞੇ ਲੋਕਪਾਲਵਿਲਾਸਭृਤ੍ । ਯੋऽਸੌ ਸ਼ਿਵਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਲਂਕਾਵਾਸਮਚੀਕਰਤ੍
ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਧਨ ਦੇਵਤਾ ਕੁਬੇਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ।
ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲਿਸੁਤਾਯਾਂ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਰਯਮਭੂਨ੍ਮਹਤ੍ । ਰਾਵਣਃ ਕੁਂਭਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਪੁਣ੍ਯੋ ਬਿਭੀषਣਃ
ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ: ਰਾਵਣ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਿਭੀਸ਼ਣ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੁਦਰਜਨ੍ਮਤ੍ਵਾਤ੍ਸਂਧ੍ਯਾਸਮਯਸਂਭਵਾਤ੍ । ਦ੍ਵਯੋਰਧਰ੍ਮਨਿਪੁਣਾ ਮਤਿਰਾਸੀਨ੍ਮਹਾਮਤੇ
ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਜਨਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ।
ਏਕਦਾ ਤੁ ਵਿਮਾਨੇਨ ਪੁष੍ਪਕੇਣ ਸੁਸ਼ੋਭਿਨਾ । ਕਾਂਚਨੀਯੋਪਕਲ੍ਪੇਨ ਕਿਂਕਿਣੀਜਾਲਮਾਲਿਨਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸੋਹਣੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਹਾਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਆਰੁਹ੍ਯ ਪਿਤਰੌ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪ੍ਰਾਯਾਚ੍ਛੋਭਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ੍ਵਗਣੈਃ ਸਂਸ੍ਤੁਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਣੈਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗਿਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਆਗਤ੍ਯ ਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚਰਣੇ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਚਿਰਮਾਤ੍ਮਜਃ । ਹਰ੍षਵਿਹ੍ਵਲਿਤਾਤ੍ਮਾ ਚ ਰੋਮਾਂਚਿਤਤਨੂਰੁਹਃ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਉਵਾਚ ਮੇऽਦ੍ਯ ਸੁਦਿਨਂ ਮਹਾਭਾਗ੍ਯਫਲੋਦਯਃ । ਯਨ੍ਮੇ ਯੁष੍ਮਤ੍ਪਦੌ ਦृष੍ਟੌ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਦਦਰ੍ਸ਼ਨੌ
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਗਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ ਵੇਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ।'
ਇਤ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸ੍ਤੁਤਿਪਦੈਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾਗਾਨ੍ਮਂਦਿਰਂ ਸ੍ਵਕਮ੍ । ਪਿਤਰਾਵਪਿ ਸਂਹृष੍ਟੌ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ਬਭੂਵਤੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਮਾਪੇ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਵਣੋ ਧੀਮਾਞ੍ਜਗਾਦ ਨਿਜਮਾਤਰਮ੍ । ਕੋऽਯਂ ਪੁਮਾਨ੍ਸੁਰੋ ਵਾਥ ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਵਾਥ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ — ਦੇਵਤਾ, ਯਕਸ਼ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ?'
ਯੋऽਸੌ ਮਮ ਪਿਤੁਃਪਾਦੌ ਸਨ੍ਨਿषੇਵ੍ਯ ਗਤਃ ਪੁਨਃ । ਮਹਾਭਾਗ੍ਯਨਿਧਿਃ ਸ੍ਵੀਯੈਰ੍ਗਣੈਃ ਸੁਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
'ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ?'
ਕੇਨੇਦਂ ਤਪਸਾ ਲਬ੍ਧਂ ਵਿਮਾਨਂ ਵਾਯੁਵੇਗਧृਕ੍ । ਉਦ੍ਯਾਨਾਰਾਮਲੀਲਾਦਿ ਵਿਲਾਸਸ੍ਥਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
'ਕਿਹੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਇਹ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਉਡਣ ਵਾਲਾ ਮਹਲ ਮਿਲਿਆ — ਇਹ ਵੱਡਾ ਬਾਗਾਂ, ਉਪਵਨ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਥਾਂ?'