ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਧਾਮ ਸਦਾ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸੂਰਯਃ । ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦੇਵਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਿਵਾਤਤਮ੍
ਵਿਦਵਾਨ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਠਿਕਾਣੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਕਦੇ ਨਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਦਿਵਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਅੱਖ ਵਰਗਾ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਮਸ਼ਕ੍ਯਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੁਦ੍ਰਾਦਿਦੈਵਤੈਃ । ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਯੋਗਿਪੁਂਗਵੈਃ
ਉਸ ਠਿਕਾਣੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ; ਗਿਆਨ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਵੱਡੇ ਯੋਗੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਨ ਜਾਨਂਤਿ ਮਹਰ੍षਯਃ । ਸਰ੍ਵੋਪਨਿषਦਾਮਰ੍ਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੁਵ੍ਰਤੇ
ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਸਾਰੀਆਂ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ।
ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਦੇ ਹਿ ਪਰਮੇ ਪਦੇ ਤਤ੍ਸਸ਼ੁਭਾਹ੍ਵਯੇਃ । ਯਤ੍ਰ ਗਾਵੋ ਭੂਰਿਸ਼ृਂਗਾ ਆਸਤੇ ਸੁਸੁਖਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਠਿਕਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਿੰਗ ਹਨ, ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰਾਹ ਤਤ੍ਪਰਂ ਧਾਮ ਗੋਪਵੇषਸ੍ਯ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਿਣਃ । ਤਦ੍ਭਾਤਿ ਪਰਮਂ ਧਾਮ ਗੋਭਿਰ੍ਗੋਪੈਸ੍ਸੁਖਾਹ੍ਵਯੈਃ
ਇੱਥੇ, ਉਹ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਗੋਪ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਠਿਕਾਣਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਗੋਪ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਆਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣਂ ਤਮਸਃ ਪਰਸ੍ਤਾਜ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਆਧਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਲੋਕਸ਼੍ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਸਨਾਤਨਃ
ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਕਦੇ ਨਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜੋਤ; ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਤਵ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ।
ਸਾਮਾਨ੍ਯਾ ਵਿਭਿਤੇ ਭੂਮਿਨ੍ਤੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੇ ਪਦੇ । ਤਸ੍ਥਤੁਰ੍ਜਾਗਰੂਕੇਸ੍ਮਿਨ੍ਯੁਵਾਨੌ ਸ਼੍ਰੀਸਨਾਤਨੌ
ਇਸ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਠਿਕਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ, ਜਾਗਦੇ, ਚਮਕਦੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਖੜੇ ਹਨ।
ਯਤਃ ਸ੍ਵਸਾਰੌ ਯੁਵਤੀ ਭੂਨੀਲੇ ਵਿष੍ਣੁਵਲ੍ਲਭੇ । ਅਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵੇ ਯੇ ਚ ਸਾਧ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਸ੍ਸਨਾਤਨਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਿਆਰੀਆਂ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ; ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਧਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਹ ਨਾਕਂ ਮਹਿਮਾਨਸ੍ਸਚਨ੍ਤੇ ਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ । ਤਤ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਜਾਗृਵਾਂਸਸ੍ਸਮਿਨ੍ਧਤੇ
ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾਗਦੇ, ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਪਦਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਯਾਂਤਿ ਸਂਵਾਸਮਿਚ੍ਛਵਃ । ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਧਾਮ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੰਗਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਠਿਕਾਣੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਠਿਕਾਣਾ ਮੁਕਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਬਂਧਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਸੁਖਂ ਪਦਮ੍ । ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਂਤੇ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ ਉਦਾਹृਤਃ
ਉਹ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਲੋਕ ਸੁਖ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪਰਂ ਪਦਂ ਦਿਵ੍ਯਮਮृਤਂ ਵਿष੍ਣੁਮਂਦਿਰਮ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਪਰਮਂ ਧਾਮ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮ੍
ਮੁਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਮਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਘਰ ਹੈ; ਇਹ ਅਟੱਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਵੈਕੁੰਠ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਞ੍ਚ ਪਰਮਂ ਵ੍ਯੋਮ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਕृष੍ਟਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਪਰ੍ਯ੍ਯਾਯਵਾਚਕਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਧਾਮ੍ਨੋਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯ ਚ । ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਪਾਦ੍ਵਿਭੂਤੇਸ੍ਤੁ ਰੂਪਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਕਾਸ਼, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੇ ਉੱਚੇ ਘਰ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦੇ ਤ੍ਰਿਪਾਦ੍ਵਿਭੂਤਿਕਥਨਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸੌ ਸਤਾਈ (੨੨੭) ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਹਿਰਣ੍ਯਕ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੌ ਕਾਸ਼੍ਯਪੇਯੌ ਮਹਾਬਲੌ । ਦਿਤਿਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯੌ ਸਰ੍ਵ੍ਵਦੈਤ੍ਯਪਤੀ ਉਭੌ
ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਤੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ, ਤੁਸੀਂ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਹੋ।
ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੌ ਜਯਵਿਜਯੌ ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪੇ ਹਰਿਂ ਗਤੌ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਸਨਕਾਦੀਨ੍ਮਹਾਬਲੌ
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਜਯ ਤੇ ਵਿਜਯ ਸੀ; ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਗਏ। ਉਥੇ, ਉਹ ਦੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸੰਕਾਦੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਵਾਰਯਾਮਾਸਤੁਰ੍ਦੇਵਿ ਹਰਿਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨੋਤ੍ਸੁਕਾਨ੍ । ਤੈਃ ਪ੍ਰਸ਼ਪ੍ਤੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯੌ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲੌ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮੌ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਦੋ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਰੋਕਿਆ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪ ਲੈ ਲਿਆ।
ਸਨਕਾਦਯ ਊਚੁਃ- ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਤ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਚ ਯਾਤੌ ਦੇਵਸ੍ਯ ਕਿਂਕਰੌ । ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਇਤਿ ਸ਼ਾਪਂ ਤਯੋਰ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਸਨਕ ਆਦਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸੇਵਕ ਬਣ ਗਏ ਹੋ। ਰੁਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਦੇਵਸ੍ਤਮਰ੍ਥਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਚ ਤਾਨਾਹੂਯ ਚ ਤਾਵਪਿ
ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ।
ਤੌ ਚੋਤ੍ਥਾਯਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਨ੍ਭੂਤਭਾਵਨਃ । ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ- ਕृਤਵਂਤੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਵਪਰਾਧਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਉੱਠ ਕੇ, ਉਥੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਨਾਤਿਕ੍ਰਮਣੀਯਮਿਦਂ ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਕੌ । ਦਾਸਤ੍ਵਂ ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਾਨਿ ਯੁਵਾਂ ਭਕ੍ਤੌ ਮਮਾਨਘੌ
ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵੇ, ਉਲੰਘਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਮੇਰੇ ਨਿਰਮਲ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਦਾਸਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹੋਗੇ।
ਅਮਿਤ੍ਰਤਸ੍ਤਥਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਭਜਤੋऽਪਿ ਵਾ । ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੌ ਤੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਵਬ੍ਰੂਤਾਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜਾਂ, ਵੈਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਲਈ, ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ। ਰੁਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਦੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਯਵਿਜਯਾਵੂਚਤੁਃ । ਚਿਰਕਾਲਂ ਮਹੀਂ ਗਂਤੁਂ ਨ ਸਮਰ੍ਥੌ ਸ੍ਵ ਮਾਨਦ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈਰਾਯ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਾਂ ਚ ਵ੍ਰਜਾਵਹੇ
ਜਯ ਤੇ ਵਿਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਇਸ ਲਈ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵੈਰੀ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣ ਦਿਓ।
ਦੇਵਤ੍ਵ ਯੈਵ ਨਿਹਤੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਵੋ ਭਵਦਂਤਿਕਮ੍ । ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲੌ ਤੌ ਪੂਰ੍ਵਂ ਜਾਤੌ ਮਹਾਬਲੌ
ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਰੁਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈ ਲਏ।
ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯੌ ਦਿਤਿਗਰ੍ਭੇ ਮਹਾਸੁਰੌ । ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕਨਿष੍ਠਕਃ
ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ; ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਵੱਡਾ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਛੋਟਾ।
ਉਭੌ ਤੌ ਲੋਕਵਿਖ੍ਯਾਤੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯ ਬਲੋਦ੍ਧਤੌ । ਅਪ੍ਰਮਾਣਸ਼ਰੀਰਃ ਸ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹੋਦ੍ਧਤਃ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਣਮਾਪ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰੀ।
ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਬਾਹੁਸਾਹਸ੍ਰੈਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਮਹੀਧਰਾਮ੍ । ਸਸਾਗਰਾਂ ਦ੍ਵੀਪਯੁਤਾਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਖਾੜ ਲਿਆ।
ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਰਸਾਤਲਮ੍ । ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਰ੍ਭਯਪੀਡਿਤਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੀਖ ਪਏ।
ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਮਯਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤਦਦ੍ਭੁਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਲਈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਅਚੰਭਾ ਜਾਣਿਆ—
ਵਾਰਾਹਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਾਂਤਵਪੁਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋ ਵਿਭੁਃ
ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਵਾਰਾਹ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ; ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਬ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ—