ਵਾਜਿਨਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਿਤਾ ਭੂਯਃ ਸੁਸ਼ੋਭਂਤੁ ਮਨੋਜਵਾਃ । ਯਦ੍ਵੇਗਵੀਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਗਰ੍ਵਂ ਤ੍ਯਜਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਹਯਃ
ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਘੋੜੇ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਜਾਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਵਾਲੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਗਰਵ ਛੱਡ ਦੇਣ।
ਕਨ੍ਯਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੋ ਰਮ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਃ । ਗਜੋਪਰਿ ਸਮਾਰੂਢਾ ਮੁਕ੍ਤਾਭਿਰ੍ਵਿਕਿਰਂਤੁ ਚ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਹਰ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਹਾਥੀਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੋਤੀ ਛਿੜਕਣ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਃ ਪਾਤ੍ਰਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਦੂਰ੍ਵਾਹਾਰਿਦ੍ਰਸਂਯੁਤਾਃ । ਸੁਵਾਸਿਨ੍ਯੋ ਮਹਾਰਾਜਂ ਰਾਮਂ ਨੀਰਾਜਯਂਤੁ ਤਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਤੇ ਹਲਦੀ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਾਮ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰਨ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾਪੁਤ੍ਰਸਂਯੋਗਸਂਦੇਸ਼ ਵਿਧੁਰਾ ਸਤੀ । ਹਰ੍षਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤੁ ਸੁਕृਸ਼ਾ ਤਦੀਕ੍ਸ਼ਣਸੁਲਾਲਸਾ
ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਾਲ ਦੁਖੀ, ਪਤਲੀ ਤੇ ਸੱਚੀ ਰਾਣੀ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾ ਲਵੇ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਰਚਨਾਃ ਪੁਰਸ਼ੋਭਾਵਿਧਾਯਿਕਾਃ । ਕਰੋਤੁ ਜਨਤਾ ਹृष੍ਟਾ ਰਾਮਸ੍ਯਾਗਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਮੁਖੋ ਮਂਤ੍ਰਵਿਤ੍ਤਮਃ । ਪ੍ਰਯਯੌ ਨਗਰੀਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕृਤਕੌਤੁਕਤੋਰਣਾਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਮੁਖਾ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉਤਸਵ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੋਰਣਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਗਤ੍ਵਾਥ ਨਗਰੀਂ ਤਾਂ ਵੈ ਮਂਤ੍ਰੀ ਤੁ ਸੁਮੁਖਾਭਿਧਃ । ਖ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ ਲੋਕਾਨਾਂ ਰਾਮਾਗਮਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍
ਫਿਰ, ਮੰਤਰੀ ਸੁਮੁਖਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਲੋਕਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਰੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਰਘੁਨਾਥਂ ਸੁਹਰ੍षਿਤਾਃ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਦੀਯ ਵਿਰਹਤ੍ਯਕ੍ਤਭੋਗਸੁਖਾਦਯਃ
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਘੁਨਾਥ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਰਾਹਤ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵੇਦਸਂਪਨ੍ਨਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਦਰ੍ਭਪਾਣਯਃ । ਧੌਤੋਤ੍ਤਰੀਯਵਲਿਤਾ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ਼੍ਰੀਰਘੁਨਾਯਕਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਰਭਾ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਧੋਏ ਹੋਏ ਉਪਰਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਰਘੁਨਾਯਕ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਯੇ ਸ਼ੂਰਤਮਾ ਧਨੁਰ੍ਬਾਣਧਰਾ ਵਰਾਃ । ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਬਹੁਸ਼ੋ ਵੀਰਾ ਜੇਤਾਰੋ ਯਯੁਰਪ੍ਯਮੁਮ੍
ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹਾਦਰ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬਾਣ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੇ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰੀ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ।
ਵੈਸ਼੍ਯਾ ਧਨਸਮृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਮੁਦ੍ਰਾਸ਼ੋਭਿਤਪਾਣਯਃ । ਸ਼ੁਭ੍ਰਵਸ੍ਤ੍ਰਪਰੀਧਾਨਾ ਅਭਿਜਗ੍ਮੁਰ੍ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਵਪਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਧਨ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਸਿੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਏ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਦ੍ਵਿਜੇषੁ ਯੇ ਭਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵੀਯਾਚਾਰਸੁਨਿष੍ਠਿਤਾਃ । ਵੇਦਾਚਾਰਰਤਾ ਯੇ ਵੈ ਤੇऽਪਿਜਗ੍ਮੁਃ ਪੁਰੀਪਤਿਮ੍
ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ 'ਚ ਪੱਕੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਰੀਤਾਂ 'ਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਏ।
ਯੇ ਯੇ ਵृਤ੍ਤਿਕਰਾ ਲੋਕਾਃ ਸ੍ਵੇ ਸ੍ਵੇ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਧਿष੍ਠਿਤਾਃ । ਸ੍ਵਕਂ ਵਸ੍ਤੁ ਸਮਾਦਾਯ ਯਯੁਃ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਭੂਪਤਿਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ 'ਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਭੂਪਤਿ ਕੋਲ ਆਏ।
ਇਤ੍ਥਂ ਭੂਪਤਿਸਂਦੇਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਮੋਦਾਪ੍ਲਵਸਂਯੁਤਾਃ । ਨਾਨਾ ਕੌਤੁਕਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮਨੁਜੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸ-ਰੰਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਏ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਰਘੁਨਾਥੋऽਪਿ ਸਕਲੈਰ੍ਦੈਵਤੈਃ ਸ੍ਵਸ੍ਵਯਾਨਗੈਃ । ਪਰੀਤਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ੋਚ੍ਚੈਃ ਪੁਰੀਂ ਰਚਿਤਮੋਹਨਾਮ੍
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਘੁਨਾਥ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਮੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਲਵਂਗਾਃ ਪ੍ਲਵਨੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਆਕਾਸ਼ਪਥਚਾਰਿਣਃ । ਸ੍ਵਸ੍ਵਸ਼ੋਭਾਪਰੀਤਾਂਗਾਸ਼੍ਚਾਨੁਜਗ੍ਮੁਃ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਵਾਨਰ, ਜੋ ਉੱਡਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਤੁਰਦੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ।
ਪੁष੍ਪਕਾਦਵਰੁਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਨਰਯਾਨਮਥਾਰੁਹਤ੍ । ਸੀਤਯਾ ਸਹਿਤੋ ਰਾਮਃ ਪਰਿਵਾਰਸਮਾਵृਤਃ
ਪੁਸ਼ਪਕ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਉਤਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਥ ਕृਤਕੌਤੁਕਤੋਰਣਾਮ੍ । ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਜਨਾਕੀਰ੍ਣਾਮੁਤ੍ਸਵੈਃ ਪਰੀਭੂषਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਗੇਟ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਤਸਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ।
ਵੀਣਾਪਣਵਭੇਰ੍ਯਾਦਿਵਾਦਿਤ੍ਰੈਰਾਹਤੈਰ੍ਭृਸ਼ਮ੍ । ਸ਼ੋਭਮਾਨਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਃ ਸੂਤਮਾਗਧਬਂਦਿਭਿਃ
ਵੀਣਾ, ਪਖਾਵਜ, ਭੇਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਦਯਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ, ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੂਤ, ਮਾਗਧ ਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਜਯ ਰਾਘਵਰਾਮੇਤਿ ਜਯ ਸੂਰ੍ਯਕੁਲਾਂਗਦ । ਜਯ ਦਾਸ਼ਰਥੇ ਦੇਵ ਜਯਤਾਲ੍ਲੋਕਨਾਯਕਃ
ਜੈ ਰਾਘਵ ਰਾਮ! ਜੈ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਗਹਨਾ! ਜੈ ਦਾਸਰਥ ਦੇਵ! ਜੈ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ!
ਇਤਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਞ੍ਛੁਭਾਂ ਵਾਚਂ ਪੌਰਾਣਾਂ ਹਰ੍षਿਤਾਂਗਿਨਾਮ੍ । ਰਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਸਂਜਾਤ ਪੁਲਕੋਦ੍ਭੇਦ ਸ਼ੋਭਿਨਾਮ੍
ਇਹ ਸੁਭ ਅੱਖਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ,
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਵਰਂ ਮਾਰ੍ਗਂ ਰਥ੍ਯਾਚਤ੍ਵਰਭੂषਿਤਮ੍ । ਚਂਦਨੋਦਕਸਂਸਿਕ੍ਤਂ ਪੁष੍ਪਪਲ੍ਲਵਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਸਤੇ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਚੌਕ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਚੰਦਨ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਦਾ ਪੌਰਾਂਗਨਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਬਿਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਵਰੂਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਜਾਤਕਾਮਾ ਅਥਾਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜ਼ਰੋਖਿਆਂ 'ਤੇ ਆ ਕੇ, ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀ।
ਪੌਰਾਂਗਨਾ ਊਚੁਃ। ਧਨ੍ਯਾ ਅਭੂਵਨ੍ਬਤ ਭਿਲ੍ਲਕਨ੍ਯਾ ਵਨੇषੁ ਯਾ ਰਾਮਮੁਖਾਰਵਿਂਦਮ੍ । ਸ੍ਵਲੋਚਨੇਂਦੀਵਰਕੈਰਥਾਪਿਬਨ੍ਸ੍ਵਭਾਗ੍ਯਸਂਜਾਤਮਹੋਦਯਾ ਇਮਾਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਾਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ ਉਹ ਭਿਲਾ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਮੁਖ-ਕਮਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀ ਗਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਐਸਾ ਸੁਖ ਦਿੱਤਾ।
ਧਨ੍ਯਂ ਮੁਖਂ ਪਸ਼੍ਯਤ ਵੀਰਧਾਮ੍ਨਃ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਦੇਵਸ੍ਯ ਸਰੋਜਨੇਤ੍ਰਮ੍ । ਯਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਧਾਤृਮੁਖਾਃ ਸੁਰਾ ਅਪਿ ਪ੍ਰਾਪੁਰ੍ਮਹਦ੍ਭਾਗ੍ਯਯੁਤਾ ਵਯਂਤ੍ਵਹੋ
ਰਾਮ ਦੇਵੀ ਦੇ ਵਿਰਲੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ, ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਪਾਇਆ—ਅਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਂ!
ਏਤਨ੍ਮੁਖਂ ਪਸ਼੍ਯਤ ਚਾਰੁਹਾਸਂ ਕਿਰੀਟਸਂਸ਼ੋਭਿਨਿਜੋਤ੍ਤਮਾਂਗਮ੍ । ਬਂਧੂਕਧਿਕ੍ਕਾਰਲਸਚ੍ਛਵਿਪ੍ਰਦਂ ਦਂਤਚ੍ਛਦਂ ਬਿਭ੍ਰਤਮੁਚ੍ਚਨਾਸਮ੍
ਇਹ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖੋ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਮਕੁਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਬੰਧੂਕ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੈ, ਚਮਕਦੇ ਦੰਦ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਨੱਕ ਵਾਲਾ।
ਇਤਿ ਗਦਿਤਵਤੀਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਨੇਹਭਾਰੇਣ ਰਾਮਾ ਨਲਿਨਦਲਸਦृਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਨੇਤ੍ਰਪਾਤੈਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ । ਨਿਖਿਲਗੁਰੁਰਨੂਨਪ੍ਰੇਮਭਾਰਂ ਨृਲੋਕਂ ਜਨਨਿਗृਹਮਿਯੇष ਪ੍ਰੋषਿਤਾਂਗੇਨ ਹृष੍ਟਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਕੇ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਦੇਖਦੀਆਂ, ਪੂਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤੁੱਟ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਮਦੀਆਂ।
ਵਾਤ੍ਸ੍ਯਾਯਨ ਉਵਾਚ। ਭੁਜਗਾਧੀਸ਼੍ਵਰੇਸ਼ਾਨ ਧਰਾਭਾਰਧਰਕ੍ਸ਼ਮ । ਸ਼ृਣ੍ਵੇਕਂ ਸਂਸ਼ਯਂ ਮਹ੍ਯਂ ਕृਪਯਾ ਕਥਯਸ੍ਵ ਤਮ੍
ਵਾਤਸਿਆਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਠਾਹਰਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਸ਼ੰਕਾ ਸੁਣੋ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿਓ।
ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਯ ਗਮਨਂ ਵਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਯਦਾ ਹ੍ਯਭੂਤ੍ । ਤਦਾ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਦੇਹੇਨ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇਨ ਚੇਤਸਾ
ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹੀ, ਦਿਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਦ੍ਵਿਪ੍ਰਯੋਗਵਿਧੁਰਾ ਕृਸ਼ਦੇਹਾਤਿਦੁਃਖਿਤਾ । ਸੁਮੁਖਾਨ੍ਮਂਤ੍ਰਿਣਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਘੁਨਾਥਂ ਸਮਾਗਤਮ੍
ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੁਮੁਖਾ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਘੁਨਾਥ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।