ਸੀਤਯਾ ਸਹਿਤਂ ਰਾਮਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਦਿਕਪੀਂਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਃ ਸਬਿਭੀषਣੈਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ, ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ,
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਨਿਵੇਦਯ ਸੁਖਾਤ੍ਪੁष੍ਪਕਾਸਨਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਯੇਨ ਮੇ ਸੋऽਨੁਜਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸੁਖਮੇਤਿ ਮਦਾਗਮਾਤ੍
ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਜਲਦੀ ਸੁਖ ਪਾਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਘੁਵੀਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਜਗਾਮ ਭਰਤਾਵਾਸਂ ਨਂਦਿਗ੍ਰਾਮਂ ਨਿਦੇਸ਼ਕृਤ੍
ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵੀਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿਚ ਭਰਤ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ, ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸ ਨਂਦਿਗ੍ਰਾਮਂ ਤੁ ਮਂਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਧੈਃ ਸੁਸਂਯਤਮ੍ । ਭਰਤਂ ਭ੍ਰਾਤृਵਿਰਹਕ੍ਲਿਨ੍ਨਂ ਧੀਮਾਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋ ਮੰਤਰੀ ਵੱਡਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਭਰਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੀ।
ਕਥਯਂਤਂ ਮਂਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਕਥਾਨਕਮ੍ । ਤਦੀਯ ਪਦਾਪਾਥੋਜ ਮਕਰਂਦਸੁਨਿਰ੍ਭਰਃ
ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਰਾਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਨਮਸ਼੍ਚਕਾਰ ਭਰਤਂ ਧਰ੍ਮਂ ਮੂਰ੍ਤਿਯੁਤਂ ਕਿਲ । ਵਿਧਾਤ੍ਰਾ ਸਕਲਾਂਸ਼ੇਨ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨੈਵ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਰਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਯ ਕृਤਾਂਜਲਿ । ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਚੇਤਿ ਹੋਵਾਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵਦ
ਉਹਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਭਰਤ ਜਲਦੀ ਉਠਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਰਾਮ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੱਸੋ।'
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਦਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੁਜੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋऽਸ੍ਫੁਰਤ੍ । ਹृਦਯਾਚ੍ਚ ਗਤਃ ਸ਼ੋਕੋ ਹਰ੍षਾਸ੍ਰੈਃ ਪੂਰਿਤਾਨਨਃ
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਬਾਂਹ ਕੰਪਿਆ, ਦਿਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਭੂਪਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਨਿਕਟੇ ਹਿ ਪੁਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਰਾਮਂ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਰਾਮਾਗਮਨਸਂਦੇਸ਼ਾਮृਤਸਿਕ੍ਤਕਲੇਵਰਃ । ਪ੍ਰਾਪਯਦ੍ਧਰ੍षਪੂਰਂ ਹਿ ਸਹਸ੍ਰਾਸ੍ਯੋ ਨ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯਹਮ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ; ਰਾਵਣ ਦਾ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਜਗਾਦ ਮਮ ਤਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਦੀਯਤੇ ਮਯਾ । ਦਾਸੋऽਸ੍ਮਿ ਜਨ੍ਮਪਰ੍ਯਂਤਂ ਰਾਮਸਂਦੇਸ਼ਹਾਰਕਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਜਨਮ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਵਸਿष੍ਠੋऽਪਿ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਮਂਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਧਾਃ ਸੁਹਰ੍षਿਤਾਃ । ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤੇ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਂ ਚ ਹਨੁਮਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਧ੍ਵਨਾ
ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਅਰਘ ਲੈ ਕੇ, ਮੰਤਰੀ ਵੱਡੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਰਸਤੇ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਕੋਲ ਚਲੇ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੂਰਾਤ੍ਸਮਾਯਾਂਤਂ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਂ ਮਨੋਰਮਮ੍ । ਪੁष੍ਪਕਾਸਨਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਸਸੀਤਂ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍
ਦੂਰੋਂ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ।
ਰਾਮੋऽਪਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਰਤਂ ਪਾਦਚਾਰੇਣ ਸਂਗਤਮ੍ । ਜਟਾਵਲ੍ਕਲਕੌਪੀਨ ਪਰਿਧਾਨਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਪੈਦਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਟਾ, ਛਾਲ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਕਉਪੀਨ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਅਮਾਤ੍ਯਾਨ੍ਭ੍ਰਾਤृਵੇषੇਣ ਸਮਵੇषਾਞ੍ਜਟਾਧਰਾਨ੍ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਪਃ ਕ੍ਲਿष੍ਟਤਯਾ ਕृਸ਼ਰੂਪਾਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰਾ ਬਣ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਜਟਾ ਵਾਂਗ ਸਨ ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਰਾਮੋऽਪਿ ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੈ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਨृਪਮ੍ । ਅਹੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯਾਯਂ ਰਾਜਰਾਜਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਐਸਾ ਰਾਜਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਅਹਾ, ਇਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ।'
ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਦਾਤਿਰਾਯਾਤਿ ਜਟਾਵਲ੍ਕਲਵੇषਭृਤ੍ । ਨ ਦੁਃਖਂ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਮੇऽਨ੍ਯਦ੍ਵਨਮਧ੍ਯਗਤਸ੍ਯ ਹਿ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਟਾ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਈ ਹੋਈ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹੋਣ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਯਾਦृਸ਼ਂ ਮਦ੍ਵਿਯੋਗੇਨ ਚੈਤਸ੍ਯ ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ । ਅਹੋ ਪਸ਼੍ਯਤ ਮੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪ੍ਰਾਣਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਤਮਃ ਸਖਾ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ—ਅਹਾ, ਵੇਖੋ ਮੇਰਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸੱਚਾ ਦੋਸਤ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਨਿਕਟੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਂਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਧੈਃ ਸੁਹਰ੍षਿਤੈਃ । ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਮਾਂ ਭਰਤੋऽਭ੍ਯੇਤਿ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਭਰਤ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨਰਪਤਿਃ ਪੁष੍ਪਕਾਨ੍ਨਭਸੋਂऽਗਣਾਤ੍ । ਬਿਭੀषਣਹਨੂਮਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਕृਤਾਦਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਉਤਰਿਆ।
ਯਾਨਾਦਵਤਤਾਰਾਸ਼ੁ ਵਿਰਹਾਤ੍ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਮਾਨਸਃ । ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਭ੍ਰਾਤਃ ਪੁਨਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਵਦਨ੍ਮੁਹੁਃ
ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ 'ਭਰਾ, ਭਰਾ, ਭਰਾ, ਭਰਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਕਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮੁਤ੍ਤੀਰ੍ਣਮਿਮਂ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਂ ਸੁਰੈਰ੍ਯੁਤਮ੍ । ਭਰਤੋ ਭ੍ਰਾਤृਵਿਰਹਕ੍ਲਿਨ੍ਨਂ ਧੀਮਾਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ । ਹਰ੍षਾਸ਼੍ਰੂਣਿ ਪ੍ਰਮੁਂਚਂਸ਼੍ਚ ਦਂਡਵਤ੍ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਹ
ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਰਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਗਾ ਕੇ, ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਪੈ ਗਿਆ।
ਰਘੁਨਾਥੋऽਪਿ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਂਡਵਤ੍ਪਤਿਤਂ ਭੁਵਿ । ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਜਗृਹੇ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਹਰ੍षਾਲੋਕਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਰਘੁਨਾਥ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਦੰਡਵਤ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਉਤ੍ਥਾਪਿਤੋऽਪਿ ਹਿ ਭृਸ਼ਂ ਨੋਦਤਿष੍ਠਦ੍ਰੁਦਨ੍ਮੁਹੁਃ । ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਪਦਾਂਭੋਜਗ੍ਰਹਣਾਸਕ੍ਤਬਾਹੁਭृਤ੍
ਉਹ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਖੜਾ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਇਆ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ।
ਭਰਤ ਉਵਾਚ। ਦੁਰਾਚਾਰਸ੍ਯ ਦੁष੍ਟਸ੍ਯ ਪਾਪਿਨੋ ਮੇ ਕृਪਾਂ ਕੁਰੁ । ਰਾਮਚਂਦ੍ਰ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਤ੍ਕਰੁਣਾਨਿਧੇ
ਭਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਮੰਦ ਕਰਮ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਾਪੀ ਹਾਂ। ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ, ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਆਪਣੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਿਲੋਂ ਦਇਆ ਕਰੋ।'
ਯਸ੍ਤੇ ਵਿਦੇਹਜਾ ਪਾਣਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਕ੍ਰੂਰਮਮਨ੍ਯਤ । ਸ ਏਵ ਚਰਣੋ ਰਾਮ ਵਨੇ ਬਭ੍ਰਾਮ ਮਤ੍ਕृਤੇ
'ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਛੂਹ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਕਠੋਰ ਸਮਝਿਆ ਸੀ, ਰਾਮ, ਉਸੇ ਪੈਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਿਆ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰੁਮੁਖੋ ਦੀਨਃ ਪਰਿਰਭ੍ਯ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਃ ਪੁਰਤਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਹਰ੍षਵਿਹ੍ਵਲਿਤਾਨਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਚਿਹਰਾ, ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਲੇ ਮਿਲਿਆ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਚਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਘੁਨਾਥਸ੍ਤਮਨੁਜਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਮਹਾਮਂਤ੍ਰਿਮੁਖ੍ਯਾਨਾਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਸਾਦਰਮ੍
ਰਘੁਨਾਥ, ਦਇਆ ਦਾ ਖਜਾਨਾ, ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਫਿਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛੀ।
ਭਰਤੇਨ ਸਮਂ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਪੁष੍ਪਕਾਸਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਸੀਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭਰਤੋ ਭ੍ਰਾਤृਪਤ੍ਨੀਮਨਿਂਦਿਤਾਮ੍
ਭਰਤ ਨਾਲ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਨਿਰਮਲ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਨਸੂਯਾਮਿਵਾਤ੍ਰੇਃ ਕਿਂ ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾਂ ਘਟੋਦ੍ਭੁਵਃ । ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ ਜਨਕਜਾਮਮਨ੍ਯਤਨਨਾਮ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਪਤੀ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ, ਨੂੰ ਅਤਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਨਸੂਯਾ ਜਾਂ ਅਗਸਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਵਾਂਗ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਮ ਲਿਆ।