ਦੁਰ੍ਭਗਸ੍ਯ ਮਮ ਪ੍ਰਸ੍ਵਾਃ ਪਾਪਮਾਰ੍ਜਨਮਾਦਰਾਤ੍ । ਕਰੋਮਿ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਾਂਘ੍ਰਿਂ ਸ੍ਮਾਰਂ ਸ੍ਮਾਰਂ ਸੁਮਂਤ੍ਰਿਣਃ
ਇਸ ਅਭਾਗੇ ਦੀ ਨੀਂਦ, ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਹੈ। ਰਾਮਚੰਦ੍ਰਾ ਦੇ ਚਰਨ ਵਾਰ ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਹੇ ਸੁਮੰਤ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਧਨ੍ਯਾ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਸੁਤਰਾਂ ਵੀਰਸੂਃ ਸ੍ਵਪਤਿਪ੍ਰਿਯਾ । ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਨੂਜੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਚਰਣੌ ਸੇਵਤੇऽਨ੍ਵਹਮ੍
ਸਚਮੁਚ ਸੁਮਿਤਰਾ ਧਨਵੰਤ ਹੈ, ਜੋ ਵੀਰ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ। ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਗ੍ਰਾਮੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਨੂਨਂ ਭਰਤੋ ਭ੍ਰਾਤृਵਤ੍ਸਲਃ । ਵਿਲਾਪਂ ਪ੍ਰਕਰੋਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਸ੍ਤਂ ਗ੍ਰਾਮਂ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਉਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਭਰਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ, ਵੱਸਦਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼ੇष ਉਵਾਚ। ਅਥ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੋਤ੍ਕਣ੍ਠਾ ਵਿਹ੍ਵਲੀਕृਤਚੇਤਸਾ । ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਸ੍ਮृਤੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਭਰਤੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਗ੍ਰਣੀਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਲੋੜ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਰਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ।
ਉਵਾਚ ਚ ਹਨੂਮਂਤਂ ਬਲਵਂਤਂ ਸਮੀਰਜਮ੍ । ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਦ੍ਦਸ਼ਨਵ੍ਯਾਜ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਾਂਤਿਹਤਾਂਧਕਃ
ਉਸ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਆਖਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਚਮਕਦੇ, ਚੰਦਨ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ, ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ।
ਸ਼ृਣੁ ਵੀਰ ਹਨੂਮਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਦ੍ਗਿਰਂ ਭ੍ਰਾਤृਨੋਦਿਤਾਮ੍ । ਚਿਰਂਤਨਵਿਯੋਗੇਨ ਗਦ੍ਗਦੀਕृਤਵਿਹ੍ਵਲਾਮ੍
ਸੁਣੋ, ਹੇ ਵੀਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਖੀ ਹੋਈ ਗੱਲ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਵਿੱਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਕੰਬਦੀ ਤੇ ਰੋਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛ ਤਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵੀਰ ਸਮੀਰਣਤਨੂਦ੍ਭਵ । ਮਦ੍ਵਿਯੋਗਕृਸ਼ਾਂ ਯष੍ਟਿਂ ਵਪੁषੋ ਬਿਭ੍ਰਤਂ ਹਠਾਤ੍
ਹੇ ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਕੋਲ ਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਇਕ ਪਤਲੀ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਵਲ੍ਕਲਂ ਪਰੀਧਤ੍ਤੇ ਜਟਾਂ ਧਤ੍ਤੇ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹੇ । ਫਲਾਨਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਣਮਪਿ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰਹਾਤੁਰਃ
ਉਹ ਛਾਲ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜਟਾ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਫਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।
ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀ ਯਸ੍ਯ ਮਾਤੇਵ ਲੋष੍ਟਵਤ੍ਕਾਂਚਨਂ ਪੁਨਃ । ਪ੍ਰਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨਿਵੋਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਬਾਂਧਵੋ ਮਮ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਜਿਸ ਲਈ ਦੂਜੀ ਮਹਿਲਾ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਸੋਨਾ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਸਾਕਾ ਹੈ।
ਮਦ੍ਵਿਯੋਗਜਦੁਃਖਾਗ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਾਦਗ੍ਧਕਲੇਵਰਮ੍ । ਮਦਾਗਮਨਸਂਦੇਸ਼ ਪਯੋਵृष੍ਟ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਿਂਚਤਮ੍
ਮੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਦੁੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ, ਮੇਰੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੀ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਭਿੱਜਾ ਦੇਣਾ।
ਸੀਤਯਾ ਸਹਿਤਂ ਰਾਮਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਦਿਕਪੀਂਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਃ ਸਬਿਭੀषਣੈਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ, ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ,
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਨਿਵੇਦਯ ਸੁਖਾਤ੍ਪੁष੍ਪਕਾਸਨਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਯੇਨ ਮੇ ਸੋऽਨੁਜਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸੁਖਮੇਤਿ ਮਦਾਗਮਾਤ੍
ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਜਲਦੀ ਸੁਖ ਪਾਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਘੁਵੀਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਜਗਾਮ ਭਰਤਾਵਾਸਂ ਨਂਦਿਗ੍ਰਾਮਂ ਨਿਦੇਸ਼ਕृਤ੍
ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵੀਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਵਿਚ ਭਰਤ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ, ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸ ਨਂਦਿਗ੍ਰਾਮਂ ਤੁ ਮਂਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਧੈਃ ਸੁਸਂਯਤਮ੍ । ਭਰਤਂ ਭ੍ਰਾਤृਵਿਰਹਕ੍ਲਿਨ੍ਨਂ ਧੀਮਾਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋ ਮੰਤਰੀ ਵੱਡਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਭਰਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੀ।
ਕਥਯਂਤਂ ਮਂਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਕਥਾਨਕਮ੍ । ਤਦੀਯ ਪਦਾਪਾਥੋਜ ਮਕਰਂਦਸੁਨਿਰ੍ਭਰਃ
ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਰਾਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਨਮਸ਼੍ਚਕਾਰ ਭਰਤਂ ਧਰ੍ਮਂ ਮੂਰ੍ਤਿਯੁਤਂ ਕਿਲ । ਵਿਧਾਤ੍ਰਾ ਸਕਲਾਂਸ਼ੇਨ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨੈਵ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਰਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਯ ਕृਤਾਂਜਲਿ । ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਚੇਤਿ ਹੋਵਾਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵਦ
ਉਹਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਭਰਤ ਜਲਦੀ ਉਠਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਰਾਮ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੱਸੋ।'
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਦਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੁਜੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋऽਸ੍ਫੁਰਤ੍ । ਹृਦਯਾਚ੍ਚ ਗਤਃ ਸ਼ੋਕੋ ਹਰ੍षਾਸ੍ਰੈਃ ਪੂਰਿਤਾਨਨਃ
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਬਾਂਹ ਕੰਪਿਆ, ਦਿਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਭੂਪਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਨਿਕਟੇ ਹਿ ਪੁਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਰਾਮਂ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਰਾਮਾਗਮਨਸਂਦੇਸ਼ਾਮृਤਸਿਕ੍ਤਕਲੇਵਰਃ । ਪ੍ਰਾਪਯਦ੍ਧਰ੍षਪੂਰਂ ਹਿ ਸਹਸ੍ਰਾਸ੍ਯੋ ਨ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯਹਮ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ; ਰਾਵਣ ਦਾ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਜਗਾਦ ਮਮ ਤਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਦੀਯਤੇ ਮਯਾ । ਦਾਸੋऽਸ੍ਮਿ ਜਨ੍ਮਪਰ੍ਯਂਤਂ ਰਾਮਸਂਦੇਸ਼ਹਾਰਕਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਜਨਮ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਵਸਿष੍ਠੋऽਪਿ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਮਂਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਧਾਃ ਸੁਹਰ੍षਿਤਾਃ । ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤੇ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਂ ਚ ਹਨੁਮਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਧ੍ਵਨਾ
ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਅਰਘ ਲੈ ਕੇ, ਮੰਤਰੀ ਵੱਡੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਰਸਤੇ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਕੋਲ ਚਲੇ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੂਰਾਤ੍ਸਮਾਯਾਂਤਂ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਂ ਮਨੋਰਮਮ੍ । ਪੁष੍ਪਕਾਸਨਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਸਸੀਤਂ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍
ਦੂਰੋਂ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ।
ਰਾਮੋऽਪਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਰਤਂ ਪਾਦਚਾਰੇਣ ਸਂਗਤਮ੍ । ਜਟਾਵਲ੍ਕਲਕੌਪੀਨ ਪਰਿਧਾਨਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਪੈਦਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਟਾ, ਛਾਲ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਕਉਪੀਨ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਅਮਾਤ੍ਯਾਨ੍ਭ੍ਰਾਤृਵੇषੇਣ ਸਮਵੇषਾਞ੍ਜਟਾਧਰਾਨ੍ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਪਃ ਕ੍ਲਿष੍ਟਤਯਾ ਕृਸ਼ਰੂਪਾਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰਾ ਬਣ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਜਟਾ ਵਾਂਗ ਸਨ ਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਰਾਮੋऽਪਿ ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੈ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਨृਪਮ੍ । ਅਹੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯਾਯਂ ਰਾਜਰਾਜਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਐਸਾ ਰਾਜਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਅਹਾ, ਇਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ।'
ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਦਾਤਿਰਾਯਾਤਿ ਜਟਾਵਲ੍ਕਲਵੇषਭृਤ੍ । ਨ ਦੁਃਖਂ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਮੇऽਨ੍ਯਦ੍ਵਨਮਧ੍ਯਗਤਸ੍ਯ ਹਿ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਟਾ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਈ ਹੋਈ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹੋਣ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਯਾਦृਸ਼ਂ ਮਦ੍ਵਿਯੋਗੇਨ ਚੈਤਸ੍ਯ ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ । ਅਹੋ ਪਸ਼੍ਯਤ ਮੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪ੍ਰਾਣਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਤਮਃ ਸਖਾ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ—ਅਹਾ, ਵੇਖੋ ਮੇਰਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸੱਚਾ ਦੋਸਤ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਨਿਕਟੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਂਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਧੈਃ ਸੁਹਰ੍षਿਤੈਃ । ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਮਾਂ ਭਰਤੋऽਭ੍ਯੇਤਿ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਭਰਤ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨਰਪਤਿਃ ਪੁष੍ਪਕਾਨ੍ਨਭਸੋਂऽਗਣਾਤ੍ । ਬਿਭੀषਣਹਨੂਮਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਕृਤਾਦਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਉਤਰਿਆ।