ਅਥਪਰਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਨਿ ਵਿਭੀषਣੋ ਰਾਵਣਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯੇਦਮੁਵਾਚ
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਤृਤੀਯੋਪਾਯਕਾਲੋऽਯਂ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਨ ਵਿਚਾਰਯ । ਚਤੁਰ੍ਥੋ ਵਿਪਰੀਤੋ ਨ ਸ਼ਸ੍ਤਃ ਸ਼ਸ੍ਤਾਰ੍ਥਕਾਰਿਣਃ
ਇਹ ਤੀਜੇ ਉਪਾਏ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਚੌਥਾ ਨਾ ਸੋਚ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੌਥਾ ਉਲਟ ਹੈ ਤੇ ਸਚਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਪਰਸ੍ਯ ਚਾऽਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਚਾऽਤ੍ਮਨੋऽਧਿਕਾਮ੍ । ਤਦਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪਰੀਤਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਮ੍
ਦੂਜੇ ਦੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਜਦ ਆਪਣੀ ਵਧੀਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੰਗ ਠੀਕ ਹੈ; ਉਲਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਰਾਮੇਣ ਬਲਿਨਾਨੈਵ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੇ ਦੁਰ੍ਬਲਸ੍ਯ ਚ । ਏਕੇषੁਵਾਲਿਹਨ੍ਤਾऽਸੌ ਵਾਲਿਰ੍ਜ੍ਞਾਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਰਾ
ਰਾਮ ਨਾਲ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਲਈ ਜੰਗ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਦਾ ਸੀ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
ਮਾਰੀਚਮੇਕਬਾਣੇਨ ਭਵਾਨਪਿ ਪਲਾਯਿਤਃ । ਨਿਹਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸ਼ੂਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਜਿਚ੍ਚ ਸੁਤੋ ਹਤਃ
ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਆਪ ਭੱਜ ਗਿਆ; ਸ਼ੂਰਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਇੰਦਰਜਿਤ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ, ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ।
ਵਰੇਣ੍ਯਤ੍ਰਿਤਯਂ ਭਗ੍ਨਂ ਤੇਨ ਯੁਦ੍ਧਂ ਚ ਨੈਵ ਤੇ । ਦਾਸਭਾਵਮਥੋ ਵਾऽਪਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾਮਥਾऽਪ੍ਨੁਹਿ
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਰ ਮੋੜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੂੰ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਜਾਂ ਗੁਲਾਮੀ ਮੰਨ ਲੈ ਜਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਕੇ ਚੈਨ ਪਾ।
ਗੋਪੁਰਸ੍ਥਂ ਤਥਾ ਦਾਰੁ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਮਥੇषੁਣਾ । ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਪਞ੍ਚਧਾ ਤੇਨ ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਮਾਰਯਿष੍ਯਤਿ
ਗੋਪੁਰ 'ਤੇ ਖੜੇ ਪੰਜ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਦਾਰੂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਪੰਜ ਟੁਕੜਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ; ਰਾਮ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਂ ਬਹਵੋ ਨष੍ਟਾ ਨਾਸ਼ਮੇष੍ਯਂਤਿ ਚਾਪਰੇ । ਏਕੋ ਨ੍ਯਾਯਃ ਸੁਖਾਰ੍ਥਾਯ ਨ ਚ ਮੌਢ੍ਯਂ ਸਹੋਦਰ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਈ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਹੋਰ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਸੁਖ ਲਈ ਸਿਰਫ ਇਕ ਸਹੀ ਰਾਹ ਹੈ, ਭੈੜਾ ਨਹੀਂ, ਭਰਾ।
ਮਾਨੁषੀਂ ਮृਤ੍ਯੁਸਂਯੁਕ੍ਤਾਮਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮ੍ । ਪਤ੍ਨੀਂ ਬਲਵਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਰ੍ਜਯ
ਮਨੁੱਖੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ, ਨਾ ਚਾਹਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਤੀ-ਵਰਤਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰ ਤੇ ਵਾਪਸ ਭੇਜ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਵੇਂ।
ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸਮਾਯੋਗੇ ਭਵੇਦ੍ਦੁਃਖਪਰਂਪਰਾ । ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਮਲਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਨਾਰੀਸਙ੍ਗੋ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਃ
ਜੋ ਨਾ ਚਾਹੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਗੰਦੇ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਮਲ ਨਾਲ ਭਰੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਫ਼ਰਤਯੋਗ ਹੈ।
ਵਿਰਕ੍ਤਿਰਥ ਚੇਜ੍ਜਾਤਾ ਦੁਃਖਾਯਾਕਾਰ੍ਯਵਰ੍ਤਨਮ੍ । ਅਨੁਰਾਗੋਯਦਿ ਭਵੇਨ੍ਮਰਣਂ ਨਰਕਂ ਤਤਃ
ਜੇ ਵਿਰਾਗ ਆ ਗਿਆ, ਉਲਟ ਕੰਮ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਲਗਾਵ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਤੇ ਨਰਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਨੋ ਮਰਣਂ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯ ਸਮਾਗਮੇ । ਤ੍ਯਾਗੋ ਵਾ ਮਰਣਂ ਤਾਤ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਅੱਜ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣ 'ਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਵਿਅਰਥ ਹੈ; ਪਿਆਰੇ, ਧਰਮ-ਪਤਨੀ ਲਈ ਜਾਂ ਤਿਆਗ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੌਤ।
ਏਵਮਾਦਿ ਤਥਾऽਨ੍ਯਚ੍ਚ ਕਸ਼੍ਮਲਂ ਸਂਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਅਨ੍ਯਦਾਖ੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਹਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਹਾਂ ਨਾਲ ਕਲੇਸ਼ ਆਵੇਗਾ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਲਈ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਮਾਨ੍ਤਿਕਂ ਨਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਰਾਘਵਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਮ ਰਾਮ ਮਹਾਵੀਰ ਸ਼ਰਣਾਗਤਵਤ੍ਸਲ
ਰਾਮ ਕੋਲ ਜਾ, ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰ ਤੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖ: 'ਮਾਫ ਕਰ, ਰਾਮ, ਮਹਾਂਵੀਰ, ਸ਼ਰਨ ਆਏਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।'
ਤਾਮਸਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਮੇਤੇ ਸੁਪਾਪਿਨਃ । ਸੀਤਾਪਹਾਰਜਂ ਦੋषਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਾਨਵੇਹਿ ਨਃ
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤਾਮਸੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਪਾਪੀ। ਸੀਤਾ ਦੇ ਅਪਹਰਨ ਵਾਲਾ ਦੋਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮਝੋ।
ਤ੍ਵਦਧੀਨਾ ਵਯਂ ਰਾਮ ਰਕ੍ਸ਼ ਵਾ ਮਾਰਯੇਚ੍ਛਯਾ । ਇਤ੍ਯੁਦੀਰ੍ਯ ਪੁਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਾ ਵਯਮ੍
ਰਾਮ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ ਜਾਂ ਮਾਰੋ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਅਸੀਂ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸ੍ਥਿਰਾਯੁषੋ ਭਵਿष੍ਯਾਮਃ ਸ੍ਥਿਰਰਾਜ੍ਯਾ ਦਸ਼ਾਨਨ । ਅਥਾऽਹਂ ਰਾਵਣੋ ਵਾਕ੍ਯਮਹੋ ਨੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਭਵਾਨ੍
ਦਸਸੀਸ, ਅਸੀਂ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਾਜ ਪਾਵਾਂਗੇ। ਫਿਰ ਮੈਂ, ਰਾਵਣ, ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਹੀਂ।'
ਨ ਸ਼ੂਰੋ ਰਾਜਧਰ੍ਮਂ ਚ ਨ ਚ ਜਾਨਾਸਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ । ਪਰਨਾਰੀਪਰਦ੍ਰ ਵ੍ਯਪਰਰਾਜ੍ਯਨਿषੇਵਯਾ
ਤੂੰ ਨਾ ਸ਼ੂਰ ਹੈ, ਨਾ ਰਾਜਧਰਮ ਜਾਣਦਾ, ਨਾ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ। ਤੂੰ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਰਾਜ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਰਾਣਾਮੁਤ੍ਤਮੋ ਧਰ੍ਮੋ ਨ षਣ੍ਢਾਨਾਂ ਭਵਾਦृਸ਼ਾਮ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਪਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮਾਲਿਗ੍ਯ ਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛੇਚ੍ਛਾ ਹਿ ਚੇਨ੍ਨृਪ
ਸ਼ੂਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨਪੁੰਸਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਰਾਜਾ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਹਟ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
ਅਥ ਬਿਭੀषਣੋ ਮਨ੍ਦਿਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਮਾਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸ਼ਰਣਮਭਜਤ੍
ਫਿਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਮਹਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ।
ਅਥ ਰਾਵਣਃ ਪੁਰਾਨ੍ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਰਾਮੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਵਾਨਰੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਅਪਿ ਯੁਯੁਧਿਰੇ
ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਰਾਮ, ਲਖ਼ਮਣ, ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
ਅਥ ਰਾਵਣਂ ਮਹਾਬਲਂ ਹਨ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤੋਰਾਮੋ ਵਿਭੀषਣਮੁਖਮਵਲੋਕ੍ਯ ਤਦੁਕ੍ਤਚਿਹ੍ਨਪਦਂ ਬਾਣੇਨ ਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯਾਮਾਰਯਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਦੱਸੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਤੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਗਦਾਮਾਦਾਯ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿष੍ਪਾਦ੍ਯ ਵਾਨਰਾਨਨੇਕਸ਼ੋ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਰਾਮੋਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਂ ਗਦਯਾऽਹਨ੍
ਫਿਰ ਕੁੰਭਕਰਨ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਕੇ, ਕਈ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ ਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ।
ਅਥ ਰਾਮੋ ਨਿਸ਼ਿਤਬਾਣਸ਼ਤੇਨ ਤਮਹਨ੍ਮਮਾਰ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਵਿਭੀषਣੇਨ ਰਾਵਣਾਦੇਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦਿਕਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਾਲਯਂ ਤਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਲਙ੍ਕਾਰਾਜ੍ਯੇ ਵਿਭੀषਣਮਭਿषਿਚ੍ਯ ਸੀਤਾਮਗ੍ਨਿਪ੍ਰਵੇਸ਼ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਮੁਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਹਰੇਣ ਦਤ੍ਤਾਖਿਲਾਮृਤਬਲਾਯੁष੍ਯਃ ਸੁਪੁष੍ਪਕਮਾਰੁਹ੍ਯ ਜਲਧਿਮੁਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਪਾਰਾਵਾਰਤਟੇ ਸੇਨਾਂ ਸਮਵਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਿਵਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਦੇਵੈਰਭ੍ਯਰ੍ਚਿਤੋऽਯੋਧ੍ਯਾਮਗਮਤ੍
ਅਥ ਭਰਤਾਦਿਸਮੁਪੇਤੋ ਨਾਗਰੈਰ੍ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਮੁਨਿਭਿਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਰ੍ਚਿਤਃਸ੍ਵਗृਹਮਗਮਤ੍
ਫਿਰ ਭਰਤ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗਿਆ।
ਆਤ੍ਮਨਾऽਗਤਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਾ ਦਿਦੇਵਾਨਾਸਨਾਦਿਨਾऽਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਾਨਰਾਨ੍ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਜਟੋऽਭਿषਿਕ੍ਤੋ ਰਾਜ੍ਯੇ ਰਾਵਣਵਧਹਰ੍षਿਤਾ ਦੇਵਾ ਰਾਮਮੂਚੁਃ
ਇੰਦਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖੁਦ ਆ ਕੇ, ਅਸਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ; ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਜਟਾਂ ਖੋਲ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ; ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਧ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਤ੍ਵਯਾऽਤ੍ਮਰਾਜ੍ਯੇ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਵਯਂ ਨਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਪਰਿਪਾਲਯ ਤ੍ਵਮਾਦਿਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵੋ ਨਿਖਿਲਦੁष੍ਟਨਿਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਮਵਤੀਰ੍ਣੋ ਰਾਵਣਂ ਸਬਾਨ੍ਧਵਂ ਹਤ੍ਵਾ ਲੋਕਤ੍ਰਯਰਕ੍ਸ਼ਕੋऽਸਿ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਸਹ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ਯੁਦੀਰ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਤਾਃ
ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਤੂੰ ਆਦਿ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਆਇਆ; ਰਾਵਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਕਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।
ਅਥਾਯੋਧ੍ਯਾਵਾਸਿਨੋ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾ ਊਚੁਃ
ਫਿਰ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਸਮਾਯਾਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਸਿ ਵੈ ਸ਼ਿਵਮ੍ । ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਸੇ ਰਾਮ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪਾਲਯਸੇ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ; ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ ਮਿਲੀ। ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਮ; ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਫਿਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਵਣ ਆਦਿ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਆਦਿ ਕਰਵਾਏ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ; ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ; ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਰਖ ਕੇ, ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਪੁਰਹਰੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਮ੍ਰਿਤ-ਬਲ ਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਿੱਤੀ; ਸੁਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ; ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੁਨੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੂਜਿਆ ਤੇ ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਗਿਆ।