ਏਤਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਨਾਮਾਨਿ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯਃ ਪਠੇਤ੍ । ਸ ਮਹਾਸ਼੍ਰਿਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਧਨਧਾਨ੍ਯਮਕਲ੍ਮषਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਸ਼੍ਰੀ, ਧਨ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਯਵਰ੍ਣਾਂ ਹਰਿਣੀਂ ਸੁਵਰ੍ਣਰਜਤਃ ਸ੍ਰਜਾਮ੍ । ਚਂਦ੍ਰਾਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯੀਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਵਿष੍ਣੋਰਨਪਗਾਮਿਨੀਮ੍
ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਰੰਗਤ, ਹਿਰਣ ਵਰਗੀ, ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ।
ਗਨ੍ਧਦ੍ਵਾਰਾਂ ਦੁਰਾਧਰ੍षਾਂ ਨਿਤ੍ਯਪੁष੍ਟਾਂ ਕਰੀषਿਣੀਮ੍ । ਈਸ਼੍ਵਰੀਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਤਾਮਿਹੋਪਹ੍ਵਯੇ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍
ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ, ਜਿੱਤਣ ਅਸੰਭਵ, ਸਦਾ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ, ਕਰਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ — ਉਸ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੱਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ऋਕ੍ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਤੁ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਦਾਚ੍ਛਿਵਾਦੀਨਾਂ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਹੋਈ; ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸ੍ਯੇਸ਼ਾਨਾ ਹਿ ਜਗਤੋ ਵਿष੍ਣੁਪਤ੍ਨੀ ਸਨਾਤਨੀ । ਯਦਪਾਙ੍ਗਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਮ੍
ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਪਤਨੀ; ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ — ਜੜ ਤੇ ਚਲਦਾ।
ਯਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਭਾਗ੍ਨਾਵਿਵ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਸ ਵੈ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਕ੍ਸ਼ਰਃ ਪੁਰੁषੋऽਵ੍ਯਯਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਵੱਖ ਤੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅਟੱਲ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਸ ਵੈ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਗੁਣਸਾਗਰਃ । ਸ੍ਵਾਮੀ ਸੁਸ਼ੀਲਃ ਸੁਭਗਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਲਾ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ; ਮਾਲਕ, ਨਿਮਰ, ਸੁਭਾਗਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਂਪੂਰ੍ਣਕਾਮਸ਼੍ਚ ਨੈਸਰ੍ਗਿਕਸੁਹृਤ੍ਸਖਾ । ਕृਪਾਪੀਯੂषਜਲਧਿਃ ਸ਼ਰਣਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਨ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ, ਕੁਦਰਤੀ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਥੀ; ਦਇਆ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮੁੰਦਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਸੁਖਦੋ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਕਰੁਣਾਕਰਃ । ਸ਼੍ਰੀਮਤੇ ਵਿष੍ਣਵੇ ਤਸ੍ਮੈ ਦਾਸ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਦਾ ਸਰੋਤ; ਉਸ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਸੇਵਾ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਕਮਲਾਪਤੇਃ । ਇਤਿ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸਂਸਿਦ੍ਧਂ ਸੁਖਂ ਦਾਸ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਹਰ ਥਾਂ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਮਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੇਵਾ ਦਾ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ਭਕ੍ਤਿਂ ਸਮ੍ਯਗਾਚਰੇਤ੍ । ਦਾਸਭੂਤਮਿਦਂ ਤਸ੍ਯ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਤਰ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ — ਜੜ ਤੇ ਚਲਦਾ — ਉਸ ਦਾ ਦਾਸ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜਗਤਾਂ ਪ੍ਰਭੁਰੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਸੁਤੋ ਬਂਧੁਰ੍ਨਿਵਾਸਃ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਿਃ
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਮਾਲਕ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ; ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਘਰ, ਆਸਰਾ, ਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ।
ਕਲ੍ਯਾਣਗੁਣਵਾਨ੍ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਃ । ਯੋऽਸੌ ਨਿਰ੍ਗੁਣ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਗੁਣ ਰਹਿਤ' ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਗਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ।
ਪ੍ਰਾਕृਤੈਰ੍ਹੇਯਸਂਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਗੁਣੈਰ੍ਹੀਨਤ੍ਵਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਯਤ੍ਰ ਮਿਥ੍ਯਾ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਤ੍ਵਂ ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਵੇਦਾਂਤਗੋਚਰੈਃ
ਕੁਦਰਤੀ, ਘਟੀਆ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਨੂੰ ਹੀਨਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਝੂਠੀ ਸੰਸਾਰੀਤਾ, ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਮਨਿਤ੍ਯਮਿਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ । ਅਤ੍ਰਾਪਿ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਰੂਪਮਣ੍ਡਸ੍ਯੈਵ ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਇ en cosmic egg ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕृਤਾਨਾਂ ਹਿ ਰੂਪਾਣਾਮਨਿਤ੍ਯਤ੍ਵਂ ਤਥੋਚ੍ਯਤੇ । ਇਮਮਰ੍ਥਂ ਮਹਾਦੇਵਿ ਪ੍ਰਕृਤੇਰੁਦ੍ਭਵਂ ਹਰੇਃ
ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਹਰੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਲੀਲਾਧਿਕਾਰਿਣਃ । ਲੋਕੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਦਸ਼ਭਿਃ ਸਾਗਰੈਰ੍ਦ੍ਵੀਪਸਂਯੁਤੈਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਲੀਲਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਲਈ ਚਾਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਸ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬਣਾਏ।
ਭੂਤੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭੂਧਰੈਸ਼੍ਚ ਮਹੋਚ੍ਛ੍ਰਯੈਃ । ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਮਿਦਂ ਰਮ੍ਯਮਂਡਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਸਂਭਵਮ੍
ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪੂਰਾ cosmic egg ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰਗੁਣੋਪੇਤਂ ਸਪ੍ਤਾਵਰਣਸਂਵृਤਮ੍ । ਕਲਾਕਾष੍ਠਾਦਿਰੂਪੇਣ ਯਃ ਕਾਲਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਦਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਸੱਤ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਕਲਾ, ਕਾਠਾ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲੇਨੈਵ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਗਸ੍ਥਿਤਿਸਂਹਰਣਂ ਭਵੇਤ੍ । ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਿਵਸੋ ਭਵੇਤ੍
ਸਿਰਫ ਸਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਚਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚੱਕਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਂਤਿ ਰਾਤ੍ਰਿਵਰ੍षਾਣਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ । ਕ੍ਸ਼ਯੇ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਸਂਹਾਰਕੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਸੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਰਾਤਾਂ ਤੇ ਸਾਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਦੀ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਂਡਮਂਡਗਤਾ ਲੋਕਾ ਦਹ੍ਯਂਤੇ ਕਾਲਵਹ੍ਨਿਨਾ । ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਕृਤੌ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾਃ
cosmic egg ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵੀ ਸਮਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਂਡਾਵਰਣਭੂਤਾਨਿ ਪ੍ਰਕृਤੌ ਲਯਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ । ਸਾ ਸਰ੍ਵਜਗਦਾਧਾਰਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਹਰਿਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾ
egg ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹਰੀ ਦੀ ਆਸਰੇ ਵਾਲੀ ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਤਯਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਗਲਯੌ ਕਰੋਤਿ ਭਗਵਾਨ੍ਸਦਾ । ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਸृष੍ਟਾ ਮਾਯਾ ਜਗਨ੍ਮਯੀ
ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਲੈ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਖੇਡ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਸੰਸਾਰ-ਮਾਇਆ ਬਣਾਈ।
ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਮਾਯਾ ਗੁਣਤ੍ਰਯਮਯੀ ਸਦਾ । ਸਰ੍ਗਸ੍ਥਿਤਿਲਯਾਨਾਂ ਸਾ ਹੇਤੁਭੂਤਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਅਗਿਆਨ, ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਮਾਇਆ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ—ਉਹ ਹੀ ਰਚਨਾ, ਟਿਕਾਊ ਤੇ ਲੈ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾ ਮਹਾਮਾਯਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾ ਚ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਚ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਲੀਲਾਵਿਕਾਰਿਣਃ
ਯੋਗਨਿਦਰਾ, ਮਹਾ-ਮਾਇਆ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ।
ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਗਲਯੌ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਰੇਵ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਅਸਂਖ੍ਯਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨਿਬਿਡਧ੍ਵਾਨ੍ਤਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਲੈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਣਗਿਣਤ ਕੁਦਰਤਾਂ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹਨੇਰਾ ਹੈ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤੁ ਸੀਮ੍ਨਿ ਵਿਰਜਾ ਨਿਸ੍ਸੀਮਾਧਸ੍ਸਨਾਤਨੀ । ਤਯਾਦृਤਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਥੂਲਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਦ੍ਯਵਸ੍ਥਯਾ
ਉਪਰ, ਹੱਦ 'ਤੇ, ਵਿਰਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤਹੀਣ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮੋਟਾ ਤੇ ਸੁਕਸ਼ਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿਕਾਸਸਂਕੋਚਾਵਸ੍ਥੇ ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਗਲਯੌ ਸ੍ਮृਤੌ । ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਂਤਰ੍ਗਤਾਨਿ ਵੈ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਅ ਤੇ ਸਿਕੁੜਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਤੇ ਲੈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਤਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਂਤਰ੍ਗਤਂ ਮਹਤ੍ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਰੂਪਾਯਾ ਵਿਭੂਤੇ ਰੂਪਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਹੈ।