ਅਥ ਚਤੁਰਾਨਨਃ ਸ੍ਵਯਮੁਪੇਤ੍ਯ ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ
ਫਿਰ ਚਤੁਰ-ਮੁਖ ਨੇ ਖੁਦ ਆ ਕੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ।
ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਾਭਿਰਾਮਤਯਾ ਰਾਮ ਇਤਿ ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੇ ਰੂਪਸ਼ੌਰ੍ਯ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਯੋਗ੍ਯਤਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਇਤ੍ਯਪਰਸ੍ਯ ਭੁਵਂ ਭਾਰਾਤ੍ਤਾਰਯਤੀਤਿ ਭਰਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਹਂਤੀਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਇਤਿ ਨਾਮਾਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਭਵਨਂ ਜਗਾਮ ਸ਼ਿਸ਼ਵਸ਼੍ਚ ਵृਦ੍ਧਿਮੀਯੁਃ
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਰਾਮ ਰੱਖਿਆ; ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ, ਸ਼ੂਰਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਕਰਕੇ ਦੂਜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰੱਖਿਆ; ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਭਰਤ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ; ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਬੱਚੇ ਵਧਦੇ ਗਏ।
ਅਥ ਕੁਮਾਰੋਪਿ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨਾਸ੍ਯਾਂਕਮਾਰੋਪ੍ਯ ਕਲਕਲਿਤਲੋਚਨੋ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦੁਵਾਚ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਵੀ, ਖੇਡਦੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਸ ਬੈਠ ਕੇ, ਕੁਝ ਬੋਲਿਆ।
ਯਾਚਮਾਨਮਿਤਸ੍ਤਤੋ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ ਤਾਤ ਗਚ੍ਛੇਸ਼ਯੇ ਤਾਤ ਕ੍ਰੀਡਾਮਿ ਤਾਤੇਤ੍ਯਾਦਿਪੁਤ੍ਰਸੁਖਮਨੁਭੂਯਾਨੁਭੂਯ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਂ ਯਯੌ
ਇधर-ਉਧਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੰਗਦਾ ਹੋਇਆ, 'ਪਿਤਾ, ਜਾਵਾਂ?', 'ਪਿਤਾ, ਸੋਵਾਂ?', 'ਪਿਤਾ, ਖੇਡਾਂ?'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਕਦਾਚਿਦ੍ਭੋਕ੍ਤੁਮਾਗਤੇ ਰਾਜਨਿ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰੋ ਬਾਲਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤਹृਦਯੋ ਬਹੁਕ੍ਰੀਡਨਕਰਕਮਲ ਉਤ੍ਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਧਾਵਮਾਨੋ ਨਰਪਤਿਪੁਰਃਸ੍ਥਿਤਮਣਿਖਚਿਤਸੁਵਰ੍ਣਭਾਜਨਸ੍ਥਮਨ੍ਨਂ ਵਾਮਕਰੇਣ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਰਾਜਨਿ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਇਦਮਪਿ ਰਾਜਾ ਸੁਖਾਯ ਮੇਨੇ । ਏਤਾਦृਸ਼ਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਚਕਾਰ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਖਾਣ ਆਇਆ, ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਉੱਠ ਕੇ, ਦੌੜ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਤਨ-ਜੜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ 'ਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਸਮਝਿਆ। ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਐਸੀਆਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਅਥ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕ੍ਰੀਡਮਾਨੇ ਰਾਮੇ ਵਾਤ੍ਯਾ ਰਾਮਮਪਾਤਯਦ੍ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਰੁਦਨ੍ਨਪਤਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਰਾਮ ਰੋਦਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਰਾਮਮਗृਹ੍ਣਾਦ੍ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਾਪ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ-ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਸਹਚਰੋ ਬਾਲ ਇਤਸ੍ਤਤੋ ਰੋਰੂਯਮਾਣੋ ਰਾਮਂ ਤਥਾਵਿਧਂ ਰਾਜ੍ਞੇ ਵ੍ਯਜ੍ਞਾਪਯਤ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਬੱਚੇ ਨੇ, ਇधर-ਉਧਰ ਰੋਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਦੀ ਉਹ ਹਾਲਤ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਰਾਮਮਾਦਾਯ ਵਸਿष੍ਠਮਾਹ ਕਿਮਿਦਂ ਰਾਮਸ੍ਯੇਤਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ?'
ਅਥ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਸ੍ਮਾਦਾਯਾਭਿਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਮੋਚਯਾਮਾਸ
ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਭਸਮ ਲੈ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ-ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ ਸ ਚਾਹਾਹਂ ਵੇਦਗਰ੍ਵਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪਰਧਨਮਪਹृਤ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਜਾਤੋ ਮੇ ਨਿष੍ਕृਤਿਂ ਵਿਚਾਰਯ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?' ਉਹ ਬੋਲੇ, 'ਮੈਂ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ। ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਧਨ ਚੁਰਾ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੇਰੀ ਮੁਆਫੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ।'
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਇਦਾਨੀਮਿਤਃ ਪਰਮੇਕਵਰ੍षਸ਼ਤੋਪਭੋਗ੍ਯਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਤ੍ਵਂ ਨਰਕਂ ਭਾਗੀਰਥੀਸ੍ਨਾਨਮੇਕਂ ਸ਼ਿਵਾਯ ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਸਮਰ੍ਪ੍ਯ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਾਪਾਦ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਸੀਤਿ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ—'ਹੁਣ, ਇਥੋਂ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਭੋਗ ਕੇ, ਭਾਗੀਰਥੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਸੌ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।'
ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਾਦृਸ਼ਂ ਕृਤਪੁਣ੍ਯਂ ਤਵ ਪਦਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਤਦੁਪਰਿਸ਼ਿष੍ਟਾਂ ਗਤਿਂ ਭਜੇਤਿ ਵਸਿष੍ਠਵਾਕ੍ਯਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਵਸਿष੍ਠੋਪਦਿष੍ਟਪੁਣ੍ਯਵਸ਼ਾਦ੍ਦਿਵ੍ਯਸ਼ਰੀਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਜਗਾਮ
ਕਦੇ, ਐਸਾ ਪੁੰਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਰਜਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ-ਰਾਕਸ਼ਸ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਦੱਸੀ ਹੋਈ ਪੁੰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਥ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਕਾਲੇ ਉਪਨੀਯ ਵਸਿष੍ਠੋ ਵੇਦਾਨਧ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ षਡਂਗਾਨਿ ਮੀਮਾਂਸਾਦ੍ਵਯਂ ਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚਾਧ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ
ਫਿਰ, ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਪਾਇਆ ਤੇ ਵੇਦ, ਛੇ ਅੰਗ, ਦੋ ਮੀਮਾਂਸਾ ਤੇ ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।
ਅਥ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਂ ਭਰਤ ਗਾਂਧਰ੍ਵ ਵਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ਾਕੁਨ ਵਿਵਿਧਯੁਦ੍ਧਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਧਨੁਰ-ਵੇਦ, ਆਯੁਰ-ਵੇਦ, ਸੰਗੀਤ, ਵਾਸਤੂ, ਸ਼ਾਕੁਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁੱਧ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਏ।
ਅਥ ਵਿਵਾਹਂ ਕਰ੍ਤੁਕਾਮੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਸ਼ਰਥੇ ਨਾਨਾਨਾਦੇਸ਼ਜਨਪਤੀਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਦੂਤਾਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਦੂਤ ਭੇਜੇ।
ਅਥ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੀਘ੍ਰਮਾਗਤ੍ਯ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਕੋਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਰਾਜਨ੍ਵਿਦਰ੍ਭਦੇਸ਼ਾਧਿਪਤਿਰ੍ਵਿਦੇਹੋਨਾਮ ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੀ ਵੈਦੇਹੀ ਹੋਮਲਬ੍ਧਾਰੂਪੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸਮਾ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਪਨ੍ਨਾ ਰਾਮਯੋਗ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸ ਚ ਤਾਂ ਦਾਤੁਂ ਰਾਜਾ ਰਾਮਾਯੋਦ੍ਯਤਃ ਤਦ੍ਗਮ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਿਤਿ
ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਦਰਭ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਦੇਹ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਹਵਨ ਕਰਕੇ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਮ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਯੋਗ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੋ।
ਬਾਲਿਕਾਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਯੁਲ੍ਲਤਾਂਸ਼ੁਸ਼ੋਧਿਤਗਾਤ੍ਰਯष੍ਟਯ ਉਦ੍ਭਿਨ੍ਨਕੁਚਕਮਲਕੁਡ੍ਮਲਵਿਵਿਧਹਾਰੋਪਸ਼ੋਭਿਵਕ੍ਸ਼ਸੋ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਭਾषਿਣ੍ਯੋऽਤਿਚਪਲਮृਦੁਗਤਯੋ ਵृਦ੍ਧਵਨਿਤਾਸ਼੍ਚਾਗਚ੍ਛਨ੍
ਕੁੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਿਜਲੀ-ਲਤਾ ਵਾਂਗ ਪਤਲੇ, ਉਭਰਦੀਆਂ ਕਮਲ-ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਬੋਲਦੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਚਲਦੀਆਂ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵੀ ਆਈਆਂ।
ਅਥਾਭਿਕਲਨਾਰ੍ਥਂ ਵਿਲਾਸਿਨ੍ਯੋ ਨਿਸ਼ਾਦੂਰ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਤਾਮਂਤ੍ਰਮਂਗਲਕਜ੍ਜਲਿਤਕੈਸ਼ਿਕਧਮਿਲ੍ਲਲਤਾਗ੍ਰਂਥਿ-ਤ ਜਟੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀਮਂਤਸ਼ੀਰ੍षਸ਼ੋਭਿਤਨਾਸਾਮੁਖਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਰਣਾਰ੍ਹਣਹੇਮਪਾਤ੍ਰਾਵਸ੍ਥਿਤਾਜ੍ਯਗੁਗ੍ਗਲੁ ਫਲਾਦਿਸੌਭਾਗ੍ਯਦ੍ਰਵ੍ਯਮੁਦ੍ਵਹਂਤੀਭਿਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰਨ੍ਯੈਰਪਿਸ਼ੋਭਿਤਜਨੈਃ ਸ ਰਾਜਾ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ
ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਸੋਹਣੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਉਰਕ, ਅਸ਼ਟ, ਮੰਤ੍ਰ, ਮੰਗਲਕ, ਕਜਲ, ਲਤਾ, ਗੁੰਝ, ਜਟਾ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਮੱਥਾ ਚਮਕਦਾ, ਨੱਕ ਤੇ ਮੂੰਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ 'ਚ ਘੀ, ਗੁਗਲ, ਫਲ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਤਦਾਨੀਂ ਮਂਗਲਤੁਰ੍ਯਘੋषਾਦੇਵ ਦੁਂਦੁਭਿਭੇਰੀਨਿਃਸਾਣਮਰ੍ਦਲਸ਼ਂਖਾਦਿਨਾਦਾਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵੁਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੰਗਲਕ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ: ਢੋਲ, ਧੁੰਧੁਭੀ, ਭੇਰੀ, ਮਰਦਲ, ਸ਼ੰਖ ਆਦਿ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ।
ਗਾਯਕਾਸ਼੍ਚ ਮਂਗਲਾਨਿ ਜਗੁਃ
ਗਾਇਕ ਮੰਗਲਕ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਮਂਗਲਵੇਦਵਾਕ੍ਯਾਨੁਪਾਠੇਨ ਵੈਦਿਕਾਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ । ਕੁਲਪਾਠਕਾ ਭੇਰੀਘੋषੇਣ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮਾਕਾਸ਼ਮਾਪੂਰਯਨ੍
ਵੈਦਿਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਗਲਕ ਵੈਦ ਉਚਾਰਣ ਲੱਗੇ; ਕੁਲ-ਪਾਠਕ ਭੇਰੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਆਸਮਾਨ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਤਪੂਰ੍ਵਮਂਗੀਕੁਰ੍ਵਂਤਃ ਸੂਤਬਂਦਿਜਨਾਦਿਭਿਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾਃ ਪੁਰਂ ਪ੍ਰਵਿਵਿਸ਼ੁਃ
ਫਿਰ ਆਪਸ 'ਚ ਅਸ਼ਟ ਪੂਰਨ ਮੰਗਲਕ ਰਸਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਸੂਤ ਤੇ ਭੰਡੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਿਆਂ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਵਿਦੇਹਨਗਰਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਭਾਗੇ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਮਂਦਿਰਂ ਦਸ਼ਰਥਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼
ਵਿਦੇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਬਣੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਅਵਸ਼ਿष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਯੋਗ੍ਯਂ ਭਵਨਂ ਵਿਵਿਸ਼ੁਃ
ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ।
ਅਥ ਪਾਦਸਂਚਾਰਿਣਂ ਬਾਲਚਂਦ੍ਰ ਸਂਕਾਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਬਿਂਬਾਧਰਮੁਨ੍ਨਤਤਿਲਪ੍ਰਸੂਨਨਾਸਂ ਪੁਰਸ਼੍ਚੂਲਿਕਾਲਂਬਮਾਨ-ਰਤ੍ਨਪਤ੍ਰਕਂ ਸ਼੍ਰਵਣਲੋਲਲਂਬਮਾਨਕੁਂਡਲਂ ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਵਿਚਲਿਤ ਸ੍ਥੂਲਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਂ ਵਿਲਸਤ੍ਕਾਰ੍ਤਸ੍ਵਰੋ ਬ-ਹ੍ਵਲਯਂ ਸਿਂਜਨ੍ਮਣਿਕਂਕਣਰਤ੍ਨਾਂਗੁਲੀਯਕਂ ਹੇਮਮਣਿਰਚਿਤਸ਼੍ਰੋਣਿਸੂਤ੍ਰਂ ਸਿਂਜਨ੍ਨਨੂਪੁਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤਪਾਦਮਂਗੁਲੀਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਪਾਦਮਧ੍ਯਾਂਗੁਲੀਯਕਂ ਵਜ੍ਰਾਂਕੁਸ਼ਸਰੋਜਲਾਂਛਨਸ਼ੋਭਿਤੋਰੁਪਾਦਤਲਂ ਤੂਣੀਰਸਦृਸ਼ ਜਂਘਂ ਕਰਿਕਰਸਦृਸ਼ੋਰੁਂ ਵਿਸ੍ਤृਤਜਘਨਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਧ੍ਯਂਵਰ੍ਤੁਲਾਵਰ੍ਤਕਂ ਗਂਭੀਰਨਾਭਿਮਿਂਦ੍ਰਨੀਲਸ਼ਿਲਾਵਿਸ਼ਾ-ਲ ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਂ ਕਂਬੁਗ੍ਰੀਵਂਚਂਦ੍ਰਬਿਂਬਸਦृਸ਼ਵਦਨਮਰ੍ਦ੍ਧਚਂਦ੍ਰ ਸਦृਸ਼ਲਲਾਟਂ ਨੀਲਕੁਟਿਲਕੁਂਤਲਂ ਕ੍ਰੋਡਾਸਕ੍ਤਂਧੂਲਿਭਿਰਾਪਾਂਡੁਰਂ ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਦਲਾਰਕ੍ਤਵਿਲੋਲਲੋਚਨਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮਿਵੋਦ੍ਧੂਲਿਤਭੂਤਿਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮਿਵ ਦਿਗਂਬਰਂ ਰਾਮਂ ਕੁਮਾਰਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰ੍षਪਰਿਪੂਰ੍ਣਹृਦਯਃ ਪੁਤ੍ਰਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਚੁਂਬਿਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਲਿਲਿਂਗ ਦृਢਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਦੇ ਪੈਰ ਚਲਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ, ਬਿੰਬ ਫਲ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਹੋਠ, ਉੱਚੀ ਤੇ ਤਿਲ-ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਨੱਕ, ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਰਤਨ ਦੀ ਪੱਟੀ, ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ ਲਟਕਦੇ ਕੁੰਡਲ, ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਸੋਨਾ, ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਚੂੜੇ, ਘੁੰਘਰੂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਗਣੀਆਂ, ਉਂਗਲੀਆਂ 'ਤੇ ਅੰਗੂਠੀਆਂ, ਕਮਰ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੋਤੀ-ਪੱਟੀ, ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਘਰੂ ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ 'ਤੇ ਛਲਿਆਂ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਿਆਂ 'ਤੇ ਵਜਰ, ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਪੀਲੇ ਪੌਦੇ ਵਰਗੀਆਂ ਜੰਘਾਂ, ਹਾਥੀ ਵਰਗੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਪਿੰਡੀਆਂ, ਚੌੜੀ ਕਮਰ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ, ਗਹਿਰੀ ਨਾਭੀ, ਨੀਲ ਪੱਥਰ ਵਰਗੀ ਛਾਤੀ, ਸਾਂਪ ਵਰਗਾ ਗਲਾ, ਚੰਨ-ਬਿੰਬ ਵਰਗਾ ਮੁਖ, ਅੱਧ-ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਮੱਥਾ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਵਾਲ, ਗੋਦ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਸੁਫੈਦ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ, ਖਿੜੇ ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ ਤੇ ਹਿਲਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਮਹਾਦੇਵ ਵਰਗਾ ਭਸਮ ਲਗਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਦੇਵ ਵਰਗਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ—ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਚੁੰਮਿਆ, ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ।
ਅਥ ਵਸਿष੍ਠਾਦੀਨ੍ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਤੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਚ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਲਗ੍ਨਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਾਯੋਧ੍ਯਾਮੇਤ੍ਯ ਰਾਜਾਨਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸਹਿਤਾਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਸਮੇਤਾਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵਿਵਿਧ ਕਰਿ ਤੁਰਗ ਸ਼ਕਟ ਸ਼ਿਬਿਕਾਂਦੋਲਿਕਾਭਿਰਤਿਸੁਭਗਰੂਪਭੋਗਵਿਲਾਸਕ੍ਰਿਯਾਨਿਪੁਣਾ ਵਿਦਿਤਵਿਵਿਧਚੇष੍ਟਾਗਂਧਰ੍ਵਾਃ ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸੁਕੁਸ਼ਲਾਃ ਮृਦੁਕਠਿਨਪृਥੁਪਯੋਧਰਾਸਨ੍ਨ ਕਂਠਾਃ ਸ੍ਥੂਲਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਲਲਾਟਬਿਂਬਦਸ਼ਨਚ੍ਛਦਮੁਖਪਂਕਜਾਃ ਕੁਟਿਲਕੁਂਤਲਦੀਰ੍ਘਕੇਸ਼ਧਮ੍ਮਿਲ੍ਲਾਃ ਕਨਕਪਤ੍ਰਕਰ੍ਣਾਃ ਸ੍ਨਾਨਚੇष੍ਟਯੋਤ੍ਥਿਤਰੋਮਸ਼ੋਭਿਤ ਜਪਾਕੁਸੁਮਰਕ੍ਤਦਸ਼ਨਾ ਵਿਸ਼ਦਵਿਸ੍ਫੁਰਚ੍ਛਫਰੀਲੋਚਨਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਕਾਸਦृਸ਼ਸ਼੍ਰਵਣਾਃ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸਦृਸ਼ਸ੍ਥੂਲਮੁਕ੍ਤਾਫਲੋਪਸ਼ੋਭਿਤਨਾਸਾਪੁਟਾ ਮੁਕੁਰਸਦृਸ਼ਕਪੋਲਾਸ੍ਤਿਲਪ੍ਰਸੂਨਨਾਸਿਕਾ ਆਨਮ੍ਰਮਧ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਚੂਚੁਕਾ ਇਂਦ੍ਰਗੋਪਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਾਧਰਪੁਟਦਸ਼ਨਕ੍ਸ਼ਤਾਃ ਸਮਦੀਰ੍ਘਕਾਂਗਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਸ੍ਥਿਤਸਰ੍ਵਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਰ੍ਤੁਲਾ ਨਾਤਿਮਾਂਸਲਾਃ ਪਿਂਡਕਾਗ੍ਰਂਥਿਨੀਵ੍ਯੋਵਲਿਤਬਾਹੁਮੂਲਾ ਅਨਤਿਚਿਰਕਾਲੋਤ੍ਥਿਤਰੋਮਤਯਾ ਹਰਿਦ੍ਰਾ ਵਰ੍ਣਤਯਾ ਚ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਦਲਸਦृਸ਼ਬਾਹੁਮੂਲਾ ਮृਦੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਰ੍ਤੁਲਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਧ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਃ ਕਠਿਨਸ੍ਥੂਲਵਰ੍ਤੁਲਾਮਗ੍ਨਚੂਚੁਕਪਰਸ੍ਪਰਸ੍ਥਾਨਾਕ੍ਰਮਣਸ੍ਪਰ੍ਦ੍ਧਿ ਪਯੋਧਰਮਧ੍ਯਲਬ੍ਧਪਦਕਪਯੋਧਰੋਪਰਿਚਂਚਲਵਿਵਿਧਮਣਿਮਯ ਹਾਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਵਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਥਲਾਃ ਪਯੋਧਰਪਰਿਤੋ ਲਬ੍ਧਪਦਤਯਾ ਤਰੁਣਦृष੍ਟਿਪਰਮ੍ਪਰਤਯਾ ਅਸਮਾਨਯਾਨਾਭਿਕੂਪੋਪਰਿਤਨ ਰੋਮਰਾਜ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤੋਦਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾ ਭਜ੍ਯਮਾਨ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਲੀਕਰਣਏਵ ਵਲੀਤ੍ਰਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਮੁष੍ਟਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਧ੍ਯਾਃ ਕਰਿਕਰੋਪਮਜਘਨਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾ ਅਰੋਮਸਦृਸ਼ਮृਦੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਮਲਾ ਸਮਜਾਨ੍ਵ੍ਯਃ ਕਦਲੀਸ੍ਤਂਭਸਂਨਿਭੋਰੁਯੁਗਲਾ ਆਮਗ੍ਨਜਾਨੁਕृਸ਼ਕੁਸ਼ਵਰ੍ਤੁਲਪਿਂਡਿਕਾਰਹਿਤਜਂਘਾ ਆਮਗ੍ਨਗੁਲ੍ਫਾ ਆਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਦੀਰ੍ਘਦੀਰ੍ਘਾਂਗੁਲੀ ਪਾਦਾਨੂਪੁਰਰਵਾਹ੍ਵਯਮਾਨਮਦਨਾ ਹਂਸਮਤਂਗਜਗਮਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂਗੁष੍ਠਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਿਕਚ੍ਛਾਗ੍ਰਾ ਉਪਰਿਕਚ੍ਛਂ ਨੀਵੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰਦ੍ਵਯਯੁਤਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕਂਠਮਪ੍ਰਾਵृਤ੍ਯਾ ਪਰਵਸਨਪਰਿਭਾਗਾ ਵृਤਸ੍ਤਨਵਸਨਾ ਪਰਭਾਗੇ ਵਾਮਾਂਸ ਏਵ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤੇਨ ਦਸ਼ਾਭਾਗੇਨ ਨਾਭਿਪ੍ਰਾਂਤੇਨ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤੋਪਸ਼ੋਭਿਤਗਾਤ੍ਰਯष੍ਟਯੋ ਯੋषਿਤੋ ਵਿਵਾਹਮਂਗਲਕਰ੍ਮਕਰਣਾਯਾਨੇਕਸ਼ ਆਗਚ੍ਛਨ੍
ਫਿਰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਉਥੇ ਗਏ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਲਗਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਅਯੋਧਿਆ ਆ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ, ਪਲਕੀ ਤੇ ਡੋਲੀਆਂ 'ਚ ਚਲੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਤੇ ਰਸ-ਰੰਗ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕਈ ਕਲਾਵਾਂ 'ਚ ਮਾਹਰ, ਗੰਧਰਵ ਪਿਆਰ ਦੇ ਗਿਆਨ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਨਰ-ਨਾਰੀਆਂ 'ਚ ਕੁਝ ਨਰਮ, ਕੁਝ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਚੌੜੇ-ਛਾਤੀ ਵਾਲੀਆਂ, ਗਲ-ਨਜ਼ਦੀਕ, ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਨਰਮ ਮੱਥੇ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਮਲ-ਮੁਖ, ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਲੰਮੇ ਵਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਨ-ਫੁੱਲ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਜਪਾ-ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਦੰਦ, ਚਮਕਦੇ ਮੱਛੀ-ਆਖਾਂ, ਸਿਪ-ਵਾਂਗ ਕੰਨ, ਤਾਰੇ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਮੋਤੀ ਵਾਲੀ ਨੱਕ, ਆਇਨੇ ਵਰਗੇ ਗਲ, ਤਿਲ-ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਨੱਕ, ਝੁਕੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ, ਇੰਦਰਗੋਪ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਹੋਠ, ਦੰਦਾਂ 'ਤੇ ਚੋਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਲੰਮੇ ਤੇ ਗੋਲ ਅੰਗ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਟੀਆਂ, ਗਠੀ ਹੋਈਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਕਣਿਕਾ-ਫੁੱਲ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਨਰਮ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪੱਟ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਾਰ, ਛਾਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕੱਪੜਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਪੱਟ 'ਤੇ ਲਕੀਰਾਂ, ਮੋਠੀ-ਵਾਂਗ ਕਮਰ, ਹਾਥੀ-ਵਾਂਗ ਪੱਟ, ਨਰਮ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਕੇਲੇ-ਡੰਡੇ ਵਰਗੇ ਗੁਟkne, ਪੱਟ 'ਤੇ ਗੋਲ ਨਹੀਂ, ਗੁਟkne 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ, ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਨਰਮ ਉਂਗਲਾਂ, ਪੈਰ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ, ਹੰਸ ਤੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਚਲਣ, ਸੱਜੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਕੱਪੜਾ ਛੂਹਦੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਕੱਪੜਾ, ਗਲ 'ਤੇ ਕੱਪੜਾ ਰੱਖਦੇ, ਛਾਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕੱਪੜਾ ਲਪੇਟਿਆ, ਖੱਬਾ ਪਾਸਾ ਢੱਕਿਆ, ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਖੁਲਿਆ, ਨਾਭੀ 'ਤੇ ਸਜਾਇਆ, ਨਾਰੀਆਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ 'ਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਥ ਵਿਦੇਹੇ ਪੁਰਤਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇ ਚੂਤਵਨਿਕਾਯਾਂ ਵਿਵਿਧਵਿਟਪਵਿਸ੍ਤਰਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਿਵਿਧਵਿਹਂਗਕੂਜਿਤਾ-ਕਰ੍ਣਨਦਤ੍ਤਕਰ੍ਣਵਨਹਰਿਣਸ਼ਾਵਵਤ੍ਯਾਂ ਮਹਾਰਜਤਨਿਰ੍ਮਿਤੋਚ੍ਚਨੀਚਪ੍ਰਾਸਾਦੋਪਸ਼ੋਭਿਤਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਿਵਿਧਵਿਹਂਗਾਯਾਂ ਹੇਮਵਲ੍ਕਲਸਂਵੀਤਭਸਿਤੋ-ਦ੍ਧੂਲਿਤਸ਼ਰੀਰਜਟਿਲਮੁਨਿਗਣਧ੍ਯਾਨੋਪਾਸਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਵृਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਯਾਂ ਵਿਵਿਧਵਿਦ੍ਯਧਰਵਧੂਪਯੋਧਰਭਾਰਾਭਿਭੂਤਵਿਚਰਿਤਤਰਂਗਸਰਸੀਯੁਤਾਯਾਂ ਸਰਸ੍ਤੀਰਮਿਲਿਤਸੈਰਂਧ੍ਰੀਯੁਵਤਿਭਿਰਾਹੂਯਮਾਨ ਤਰੁਣਜਨਾਯਾਂ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਕੁਸੁਮਸੌਰਭਵਾਸਿਤਾਸ਼ੇषਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਯਾਮਿਤਸ੍ਤਤੋ ਰਿਰਂਸਯਾ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਫਾਰਸ਼ਫਰੀਵਿਲੋਚਨਤਰਲਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਲਸਿਤਸ਼ਰੀਰਵੇਸ਼੍ਯਾਜਨਾਯਾਂ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਯੁਤਾਯਾਂ ਦਸ਼ਰਥਃ ਸਾਮਾਤ੍ਯਪੁਰੋਹਿਤਾਭਿਰਾਮਰਾਮਾਦਿਪੁਤ੍ਰਸਹਿਤਃ ਸੁਖਮੁਵਾਸ
ਫਿਰ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇੱਕ ਕੋਸ ਦੂਰ, ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਬਾਗ 'ਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ, ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਕੰਨ ਨੂੰ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ, ਜੰਗਲੀ ਹਿਰਣ ਤੇ ਬੱਚੇ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਮਹਲ, ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਛਾਲੇ ਤੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਤਪਸੀ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਛਾਤੀਆਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਮੱਛੀ-ਆਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਚਮਕਦੇ ਸਰੀਰ, ਅਜੋਬਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਸੁਖੀ ਰਹੇ।
ਅਥ ਵੈਦੇਹੋऽਪਿ ਮਿਥਿਲਾਂ ਨਾਨਾਪਤਾਕੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਵਿਵਿਧਪ੍ਰਾਸਾਦਗੋਪੁਰੋਦ੍ਯਾਨਦੇਵਤਾਯਤਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਕੇਲਿਚਤੁਰਯੁਵਤਿਜਨਾਨੁਕੀਰ੍ਣਾਮੁਸ਼ੀਰਵਿਰਚਿਤਮਹਾਪ੍ਰਪਾਂ ਸੁਕੇਲੀਜਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਵਿਸ਼ਿਖਾਂ । ਵਿਵਿਧਪਣ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਰਥ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषਸ਼ੋਭਿਤਮਠਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਂਦਿਰਂ ਮੀਮਾਂਸਾਦਿਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਸਂਪਾਦਿ ਸਾਮਾਧ੍ਯਯਨਾਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯਹਵਿਰ੍ਗਂਧਸਾਮਾਦਿਸ੍ਵਰਪਦਕ੍ਰਮਸ਼੍ਰੁਤਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਟਿਕਾਮਨੇਕਪਰਿਵृਢਮਂਦਿਰਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਿष੍ਕ੍ਰੀਤਾਗੁਰੁਕੁਂਕੁਮਾਧ੍ਵਰ੍ਯ੍ਯੁਵੇषਾਂ ਮृਦੁਲਵਸਨ ਤਾਂਬੂਲ ਰਕ੍ਤਦਂਤਚ੍ਛਦਕਾਮਿਨੀਮृਦੁਵਚਨਕਠਿਨਵਚਨਕਰਸਂਜ੍ਞਾਨਿਰ੍ਦ੍ਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਤਿਵਚਨਵਿਵਿਧੋਪਾਯਨਾ ਹਰਣਕਰਜਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਮृਦੁਧਵਲਜਘਨਪਰਿਵੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰੋਪਰਿਭਾਗੇਨ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਰ੍ਤੁਲਪਰਸ੍ਪਰਸਂਘਰ੍षਪਯੋਧਰਮਧ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ੋਪਸ਼ੋਭਿਤ ਵਾਮਾਂਸਕਂਦੋਪਸ਼ੋਭਿਤਵਨਿਤਾਂ ਵਿਵਿਧਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਜਪਾਸਂਕਾਸ਼ਦਸ਼ਨਚ੍ਛਦ ਮਂਦਹਾਸਮਾਲਾਕਾਰਸਹਸ੍ਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਸਵਸਾਧਨਮਂਦਿਰਾਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਵਿਚਿਤ੍ਰਤੋਰਣਾਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਵੀਥਿਕਾਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਪਿਤਕਲ੍ਪਪਾਦਪਾਂ ਰਂਭਾਵਿਭੂषਿਤਦ੍ਵਾਰਾਂ ਪੁਰੀਂ ਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਸ਼ੋਭਯਾਮਾਸ
ਫਿਰ ਵਿਦੇਹ ਮਿਥਿਲਾ 'ਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਈ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹਲ, ਗੁੰਬਦ, ਬਾਗਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਥਾਨ, ਚਲਾਕ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਉਸ਼ੀਰਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਵੱਡੀ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਖੇਡ-ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਵਪਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਵੈਦਿਕ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲੇ ਮਠ, ਮੀਮਾਂਸਾ ਆਦਿ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਲੇ ਮੰਦਰ, ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਵਨ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਾਗਾਂ, ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਕੇਸਰ-ਕੱਪੜੇ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਨਰਮ ਕੱਪੜੇ, ਤਾਂਬੂਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਲਾਲ ਦੰਦ, ਨਰਮ ਤੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ, ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ 'ਚ ਮਾਹਰ, ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਨਰਮ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਕਮਰ ਲਪੇਟੀਆਂ, ਛਾਤੀਆਂ ਦੇ ਮੱਧ 'ਤੇ ਚਮਕ, ਖੱਬੇ ਮਾਸ 'ਤੇ ਸਜਾਵਟ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੋਤੀ ਦੇ ਹਾਰ, ਜਪਾ-ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਦੰਦ, ਹੌਲੇ ਹਾਸੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਦਿਰਾ ਵਾਲੇ ਮੰਦਰ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਸੁੰਦਰ ਤੋਰਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਲੀਆਂ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਦਰੱਖਤ, ਰੰਭਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।